Trọng tâm bài giảng của chuyên gia Eric Abraham là mô hình ARE (Ảnh hưởng – Trưởng thành – Thích nghi), nhấn mạnh sự khác biệt giữa phát triển thể chất và quá trình trưởng thành sinh học. Mỗi cầu thủ có tốc độ lớn lên khác nhau, được chia thành ba nhóm: trưởng thành sớm, trưởng thành đúng thời điểm và trưởng thành muộn.
Tốc độ trưởng thành của từng người không giống nhau, dẫn đến việc những cầu thủ dậy thì sớm thường chiếm ưu thế ở các giải trẻ. Trong khi nhiều tài năng trưởng thành muộn dễ bị đánh giá thấp hoặc loại ở các đợt tuyển trạch. Vì vậy, chuyên gia Eric Abraham nhấn mạnh, các nhà tuyển trạch cần phải tách bạch giữa “hiệu suất hiện tại” và “tiềm năng tương lai” khi tuyển chọn. Mô hình tuyển chọn tài năng bóng đá của Bỉ được chuyên gia FIFA đưa ra làm ví dụ. Họ xây dựng hệ thống theo dõi sự phát triển sinh học để thuyết phục CLB giữ lại các cầu thủ chưa hoàn thiện thể hình nhưng có tiềm năng phát triển dài hạn.
Trong khi đó, bài giảng của chuyên gia Richard Allen tập trung vào việc nhận diện và loại bỏ các định kiến trong tuyển trạch. Ông nhấn mạnh, môi trường CLB thường ưu tiên thành tích ngắn hạn, trong khi đào tạo trẻ cần hướng tới tiềm năng dài hạn. Việc đánh giá cầu thủ không thể dựa trên một trận đấu, mà cần theo dõi trong thời gian dài, ở nhiều bối cảnh khác nhau.
Chuyên gia này cho biết, trên thế giới có không ít các trường hợp cầu thủ “trưởng thành muộn” và phải hướng sang ngã rẽ khác. Số ít, trong đó có Harry Kane vượt qua được định kiến để trở thành ngôi sao tầm cỡ thế giới. Tiền đạo người Anh từng bị Arsenal loại vì thể hình, thể lực kém, thậm chí có thời điểm bị nghi ngờ không đủ khả năng chơi bóng đỉnh cao. Kane còn chịu ảnh hưởng của “tuổi tương đối” và dậy thì muộn, khiến anh lép vế so với các đồng đội cùng lứa. Tuy nhiên, nhờ được trao cơ hội thi đấu và phát triển đúng hướng tại Tottenham, Kane dần hoàn thiện để trở thành một trong những tiền đạo hàng đầu thế giới.
Tương tự tại Việt Nam, Nguyễn Đình Bắc từng bị SLNA và Huế loại vì hạn chế thể hình. Nhưng chỉ sau vài năm, cầu thủ sinh năm 2004 đã sở hữu chiều cao 1m79 và trở thành một trong những gương mặt nổi bật của bóng đá trẻ Việt Nam với nhiều danh hiệu ở cấp độ U23 và quốc nội.
Các “bẫy nhận thức” như hiệu ứng hào quang (đánh giá quá cao cầu thủ yêu thích), hiệu ứng cái hố (đánh giá quá thấp), hay thành kiến xác nhận đều có thể khiến nhà tuyển trạch đưa ra quyết định sai lệch. Để tránh bỏ sót tài năng, chuyên gia Richard Allen khuyến nghị cần kéo dài thời gian đánh giá, lắng nghe nhiều ý kiến và sử dụng dữ liệu khách quan. Đồng thời, hai yếu tố không thể bỏ qua là khả năng dứt điểm nổi bật và bản lĩnh tâm lý – nền tảng giúp cầu thủ duy trì và phát triển sự nghiệp.
FIFA mong muốn VFF tăng số giải đấu, trận đấu cho các lứa U15 - U16, tạo cơ hội cho cả những cầu thủ trưởng thành muộn được thi đấu. Đây được xem là bước đi quan trọng nếu muốn hiện thực hóa tham vọng dự World Cup của ĐT Việt Nam và duy trì vị thế của ĐT nữ Việt Nam.
Buổi chiều cùng ngày, các học viên bước vào phần thực hành trên sân, trực tiếp đánh giá cầu thủ trong trận đấu thực tế nhằm kết nối lý thuyết với thực tiễn trong công tác tuyển chọn tài năng.
Đăng ký nhận tin tức từ Tạp chí Bóng đá
-ngay-2-6-2026.jpg)
