Chelsea còn ăn may đến bao giờ?

Chelsea ghi bàn nhiều hơn những gì họ tạo ra

Chiến thắng 5-1 trước Bournemouth là một ví dụ điển hình cho sự kỳ lạ của Chelsea dưới thời Xabi Alonso. Đội chủ sân Stamford Bridge chỉ có 6 cú sút trúng đích nhưng ghi tới 5 bàn, trong đó Jordan Henderson lập cú đúp với hai pha dứt điểm xuất sắc, còn Morgan Rogers được hưởng lợi từ tình huống bóng đổi hướng sau khi chạm đầu Antonio Silva. Chelsea thắng đậm, các khán đài phấn khích và Alonso có thêm một trận đấu để chứng minh đội bóng của ông nguy hiểm đến mức nào mỗi khi tiến gần khung thành đối phương.

Nhưng nếu nhìn vào các thống kê, sự phấn khích ấy đi kèm với không ít dấu hỏi. Sau 6 vòng Premier League, Chelsea ghi 15 bàn từ những cơ hội có tổng giá trị bàn thắng kỳ vọng (xG) chỉ 8,4. Nói cách khác, họ ghi nhiều hơn tới 6,6 bàn so với những gì đáng được nhận từ chất lượng cơ hội tạo ra. Đây là mức chênh lệch rất lớn, đặc biệt khi mùa giải mới chỉ trải qua 6 vòng đấu.

Tất nhiên, không thể quy mọi thứ cho may mắn. Chelsea đang sở hữu những cầu thủ tấn công có khả năng dứt điểm xuất sắc. Cole Palmer là tài năng sáng tạo nổi bật nhất Stamford Bridge kể từ thời Eden Hazard, trong khi Joao Pedro đang thể hiện bản năng săn bàn gợi nhớ đến Diego Costa ở thời kỳ đỉnh cao. Tiền đạo người Brazil đã ghi 5 bàn sau 5 trận và cùng dẫn đầu danh sách Vua phá lưới Premier League. Morgan Rogers cũng liên tục biến những cơ hội có xác suất thành bàn không cao thành các pha lập công.

Vấn đề nằm ở chỗ, ngay cả những chân sút hàng đầu cũng khó có thể duy trì hiệu suất vượt xa xG trong một thời gian dài. Chelsea đang được hưởng lợi từ những cú dứt điểm xuất thần, những tình huống bóng đổi hướng và cả việc đối phương chưa kịp ổn định đội hình đã phải vào lưới nhặt bóng. Trong 15 bàn thắng của họ, có tới 6 bàn xuất hiện ở 7 phút đầu tiên. Brentford là đối thủ duy nhất sau 6 vòng không để Chelsea mở tỷ số.

Việc liên tục ghi bàn sớm mang lại lợi thế chiến thuật rất lớn cho Alonso. Chelsea có thể chủ động giảm nhịp độ, nhường bóng và chờ đối phương dâng cao để khai thác khoảng trống. Đây cũng là một phần nguyên nhân khiến xG của Chelsea không quá ấn tượng, bởi họ không thường xuyên phải rượt đuổi tỷ số hoặc dồn ép đối thủ trong thời gian dài.

Tuy nhiên, sẽ ra sao nếu những cú sút đầu tiên không còn tìm thấy mành lưới? Nếu Henderson không thể liên tục dứt điểm như Frank Lampard hay Gianfranco Zola, nếu Rogers không còn gặp may với những pha bóng đổi hướng và Joao Pedro bắt đầu bỏ lỡ những cơ hội mà anh đang tận dụng gần như hoàn hảo? Khi ấy, Chelsea sẽ phải chứng minh khả năng tạo ra cơ hội thực sự, thay vì tiếp tục trông chờ vào hiệu suất dứt điểm vượt xa mức thông thường.

Đội bóng giải trí có thể vô địch Premier League?

Điều đáng lo hơn cho Chelsea là ngay cả khi hàng công đang hoạt động với hiệu suất phi thường, đội bóng của Alonso vẫn chưa tạo ra cảm giác của một ứng viên vô địch thực sự. Sau 6 vòng đấu, Chelsea ghi 15 bàn nhưng cũng đã thủng lưới 13 lần. Trung bình mỗi trận đấu của họ có tới 4,67 bàn thắng, một con số lý tưởng đối với khán giả trung lập nhưng khó khiến bất kỳ HLV nào yên tâm.

Alonso đang xây dựng một Chelsea chơi bóng với nhịp độ cao, trực diện và không quá coi trọng việc duy trì quyền kiểm soát. Tỷ lệ cầm bóng trung bình của họ chỉ đạt 47,6%, còn trong chiến thắng 5-1 trước Bournemouth là 49,9%. Chelsea sẵn sàng để trận đấu diễn ra theo thế đôi công, chấp nhận việc đối phương có cơ hội tiếp cận khung thành để đổi lấy những khoảng trống phục vụ các pha phản công.

Cách chơi ấy có thể tạo ra những chiến thắng tưng bừng, nhưng cũng khiến Chelsea trở nên mong manh hơn mức cần thiết. Họ đã nhận 13 bàn thua từ những cơ hội có tổng xG là 10,3, nghĩa là đối thủ cũng đang tận dụng cơ hội tốt hơn kỳ vọng. Điều đó phần nào phản ánh sự thiếu may mắn của Chelsea ở khâu phòng ngự, song không thể che giấu những sai sót trong tổ chức.

Khả năng chống bóng chết tiếp tục là một điểm yếu nghiêm trọng. Trước Bournemouth, một tình huống phòng ngự phạt góc hỗn loạn khiến Emiliano Martinez mất cơ hội giữ sạch lưới lần đầu tiên cho Chelsea. Trung vệ Maxence Lacroix cũng có những thời điểm để Rayan thoát xuống phía sau quá dễ dàng. Những vấn đề như vậy khó có thể được giải quyết đơn giản bằng cách ghi thêm thật nhiều bàn thắng.

Sự trở lại của Moises Caicedo mang đến hy vọng cải thiện tình hình. Tiền vệ người Ecuador có trận đá chính đầu tiên trong mùa giải trước Bournemouth và lập tức cho thấy tầm quan trọng của mình trong 72 phút hiện diện trên sân. Caicedo giúp Chelsea tranh chấp tốt hơn, kiểm soát không gian hiệu quả hơn và tạo ra sự cân bằng cần thiết giữa hai tuyến.

Alonso cũng thừa nhận rằng Chelsea trở thành một đội bóng hoàn thiện hơn khi Caicedo góp mặt. Sự kết hợp giữa anh và Henderson, người mang đến kinh nghiệm cùng khả năng đọc trận đấu, có thể là lời giải cho những vấn đề ở tuyến giữa. Tuy nhiên, vẫn còn quá sớm để khẳng định đây sẽ là cặp tiền vệ trung tâm ổn định của Chelsea, nhất là khi Alonso còn những lựa chọn như Reece James, Romeo Lavia và Valentin Barco.

Caicedo có thể giúp Chelsea phòng ngự tốt hơn, nhưng một mình anh khó thay đổi toàn bộ bản chất lối chơi của đội bóng. Để đua vô địch Premier League, Chelsea phải học cách giành chiến thắng ngay cả khi hàng công không đạt phong độ cao nhất. Họ cần biết bảo vệ lợi thế, hạn chế những cơ hội rõ ràng dành cho đối phương và kiểm soát diễn biến trận đấu thay vì liên tục đẩy mọi thứ vào những cuộc rượt đuổi đầy rủi ro.

Chelsea từng vô địch Premier League 2016/17 dưới thời Antonio Conte với 85 bàn thắng. Đó cũng là đội bóng có khả năng tận dụng cơ hội rất tốt, nhưng khác biệt quan trọng nằm ở hệ thống phòng ngự. Chelsea của Conte không cần ghi bốn hay năm bàn để bảo đảm chiến thắng, bởi họ có đủ sự chắc chắn để bảo vệ những lợi thế mong manh.

Đội bóng của Alonso hiện tại chưa có được phẩm chất ấy. Ngay cả khi khả năng dứt điểm của họ trở lại mức bình thường, vấn đề phòng ngự vẫn cần được giải quyết bằng những điều chỉnh về chiến thuật và cách tổ chức. Một đội bóng để thủng lưới trung bình hơn hai bàn mỗi trận sẽ rất khó cạnh tranh chức vô địch, bất kể hàng công sở hữu bao nhiêu ngôi sao.

Lịch thi đấu sắp tới sẽ là bài kiểm tra đáng tin cậy hơn những chiến thắng trước các đối thủ đang gặp khó khăn. Chelsea sẽ lần lượt phải đối mặt với Tottenham, Liverpool tại Anfield ở Cúp Liên đoàn và Man United. Những trận đấu ấy có thể buộc Alonso phải tìm kiếm thứ mà chính ông đang mong đợi: một chiến thắng có phần nhàm chán, nhưng được xây dựng trên khả năng kiểm soát và phòng ngự chắc chắn.

Chelsea đang mang lại quá nhiều niềm vui cho khán giả để phải thay đổi hoàn toàn lối chơi. Nhưng nếu Alonso muốn đội bóng của mình cạnh tranh chức vô địch, ông cần khiến những chiến thắng trở nên ít phụ thuộc hơn vào các khoảnh khắc xuất thần. Bởi sớm muộn gì, những cú sút khó cũng sẽ đi chệch khung thành, những bàn thắng sớm sẽ không còn xuất hiện thường xuyên và Chelsea sẽ phải tìm cách thắng trận mà không cần ghi tới bốn hay năm bàn.