Làm sao để không bỏ sót tài năng như Đình Bắc?

Bóng đá là môn thể thao đại chúng. Rất nhiều em nhỏ mơ ước trở thành cầu thủ bóng đá nổi tiếng như thần tượng đương đại. Nhưng cũng vì thế mà đây là môn thể thao chứng kiến sự sàng lọc khắt khe. Nhiều tài năng trẻ không thể trụ lại trước cuộc cạnh tranh gay gắt trong lứa cùng thời.

Cũng từ câu chuyện này mà chúng ta nhìn thấy một vấn đề. Đó là không ít các “sao mai” trượt lò đào tạo A lại thành danh với Trung tâm B. Người hâm mộ cũng quen với mô-típ các bài báo về hành trình vượt khó với nhiều tuyển thủ quốc gia. Họ có thể chẳng là gì cả ở lứa tuổi U15, U17 hay U19. Song đến độ tuổi trưởng thành, những gương mặt ấy lại trội dậy mạnh mẽ và thành danh. Nguyễn Hoàng Đức, Nguyễn Đình Bắc hay Nguyễn Hai Long chính là những trường hợp điển hình như vậy tại Việt Nam.

Đã có hẳn những khoá thảo luận tại Hàn Quốc về việc làm thế nào để bóng đá xứ sở kim chi không bỏ lỡ nhân tài. Chúng ta phải thừa nhận một điều, nhiều cầu thủ trẻ phát triển thể chất chậm hơn hoặc chưa nổi bật ở giai đoạn đầu đến với bóng đá. Và nếu chúng ta không trao cơ hội để các trường hợp này tiếp tục phát triển, họ sẽ không thể vươn lên thành ngôi sao trong tương lai.

Bóng đá Hàn Quốc quyết định phát triển từ học đường. Nhiều trường hợp được thử sức thường xuyên tại các đội bóng trường tiểu học, Trung học cơ sở hay Trung học phổ thông. Thông qua hệ thống bóng đá học đường, các em từng bước cải thiện trình độ chuyên môn, sự tự tin, thể lực, qua đó có những bước tiến nhất định về năng lực dù phát triển muộn.

Nhìn sang bức tranh tại Việt Nam. Bóng đá đang dựa trên nền móng là tuyển chọn tài năng trẻ vào các học viện, Trung tâm đào tạo thuộc CLB. Các cầu thủ từ 10-12 tuổi với thể chất phát triển sớm sẽ được ưu tiên tuyển chọn. Vô hình trung, các tài năng sở hữu tố chất nhưng phát triển muộn đối diện nguy cơ phải từ bỏ bóng đá. Dựa trên mô hình đang xây dựng và hoạch định tại Hàn Quốc, tôi nghĩ bóng đá học đường ở Việt Nam nên được đẩy mạnh hơn. Bởi điều đó sẽ là cơ hội thứ 2 cho nhiều tài năng có thêm cơ hội trưởng thành.

Ở quan điểm và quan sát của tôi, các Trung tâm và Học viện bóng đá Việt Nam đang thực hiện ngày càng tốt hơn việc kiên trì đào tạo kỹ thuật nền tảng cho cầu thủ. Việc không đặt nặng thành tích ở lứa tuổi trẻ cũng là điều đúng đắn, tránh tâm lý tự ti, ganh đua cực đoan từ phía cầu thủ trẻ. Một yếu tố nữa được các Trung tâm và học viện bóng đá tại Việt Nam từng bước làm tốt là sự kiên trì xây dựng lối chơi hiện đại, dựa trên cách kiểm soát bóng và triển khai từ tuyến dưới một cách tuần tự..

Đặc điểm của công tác đào tạo bóng đá trẻ tại Việt Nam đó là tạo ra niềm đam mê và sự hứng khởi qua đó giúp các cầu thủ nhí yêu thích chính môn thể thao này và coi các buổi tập luyện như một trò chơi. Tôi thấy các em có tinh thần chủ động cao. Dù trong điều kiện không thuận lợi, các em vẫn chủ động chơi bóng để tìm thấy niềm vui và có thái độ tích cực, linh hoạt khi đối mặt với thất bại. Đặc biệt, nhiều em có khát vọng thay đổi cuộc sống, nâng cao cuộc sống của bản thân và gia đình thông qua bóng đá. 

Ngoài yếu tố liên quan đến Trung tâm, Học viện hay chủ quan từ chính các cầu thủ, tôi cũng mong các bậc phụ huynh hãy tôn trọng sự khác biệt về tốc độ phát triển. Mỗi trẻ có tốc độ phát triển thể chất và tâm lý khác nhau, vì vậy không nên nóng vội hay so sánh. Bản thân các ông bố, bà mẹ cũng nên hiểu và giúp các em phòng tránh chấn thương một cách nghiêm túc. Hãy hướng dẫn các em tại gia đình về chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi đầy đủ và thói quen khởi động, giãn cơ đúng cách để hạn chế chấn thương…