Theo dõi thông tin

'Big Six' Ngoại hạng Anh và đặc quyền được phép mắc sai lầm

Khoảng cách doanh thu giữa nhóm 'Big Six' Ngoại hạng Anh và Everton đã tăng từ 120 triệu bảng lên 442 triệu bảng trong 15 năm. Đằng sau sự chênh lệch ấy là một lợi thế tài chính ngày càng lớn, giúp những ông lớn có thể đứng dậy sau các thương vụ thất bại, trong khi phần còn lại khó có được cơ hội tương tự.

    Khoảng cách giàu nghèo những Big Six và phần còn lại ngày càng lớn

    Một đội bóng nhỏ có thể đánh bại Man City, Liverpool hay Arsenal trong một trận đấu, thậm chí tạo nên bất ngờ ở cả mùa giải. Nhưng để duy trì vị thế ngang hàng với những ông lớn ấy trong nhiều năm là câu chuyện hoàn toàn khác. Theo phân tích của BBC, khoảng cách doanh thu trung bình giữa Big Six và Everton đã tăng từ 120 triệu bảng mùa 2009/10 lên 442 triệu bảng mùa 2024/25. Everton được lựa chọn làm đối tượng so sánh bởi họ là CLB duy nhất nằm ngoài Big Six song đã góp mặt ở Premier League kể từ mùa giải đầu tiên năm 1992.

    Sự khác biệt lớn nhất nằm ở khả năng khai thác thương hiệu. Premier League hiện được phát sóng tại 190 quốc gia, giúp những CLB có lượng người hâm mộ toàn cầu như MU, Liverpool hay Arsenal trở thành đối tác hấp dẫn đối với các nhà tài trợ quốc tế. Doanh thu thương mại chiếm 45% tổng nguồn thu của Big Six, trong khi con số này ở Everton chỉ là 10%. Ngược lại, bản quyền truyền hình đóng góp tới 66% doanh thu của đội bóng vùng Merseyside. Khi một CLB có thể kiếm tiền từ tài trợ, bán sản phẩm và lượng người hâm mộ trên khắp thế giới, họ sẽ ít phụ thuộc hơn vào nguồn thu được chia sẻ chung trong giải đấu.

    Champions League tiếp tục khiến khoảng cách ấy trở nên khó thu hẹp. Cơ chế phân phối tiền thưởng mang tên "value pillar" của UEFA dành 35% tổng doanh thu Champions League, tương đương 713 triệu bảng, cho những CLB có thành tích và lịch sử nổi bật tại đấu trường châu Âu. Ở mùa giải trước, Man City được ước tính nhận 37,9 triệu bảng từ khoản này, Liverpool có 35,5 triệu bảng và Chelsea nhận 33,3 triệu bảng, trong khi Newcastle chỉ thu về 13,6 triệu bảng. Ngay cả khi những đội bóng bên ngoài nhóm truyền thống giành quyền tham dự Champions League, họ vẫn có thể nhận ít tiền hơn đáng kể vì không sở hữu bề dày thành tích tương đương.

    Lợi thế ấy còn được thể hiện rõ trên thị trường chuyển nhượng. Việc chuyển từ quy định PSR sang cơ chế Squad Cost Ratio (SCR) cho phép các CLB sử dụng nguồn thu mình tạo ra để đầu tư cho đội hình, thay vì bị giới hạn chủ yếu bởi mức thua lỗ như trước. Trên lý thuyết, thay đổi này mở thêm cơ hội cho Aston Villa hay Newcastle, nhưng khi Big Six tạo ra doanh thu cao hơn hàng trăm triệu bảng, họ đương nhiên có nhiều dư địa để chi tiêu hơn. Những đội bóng giàu có vì thế tiếp tục củng cố ưu thế trong cuộc đua giành chữ ký các cầu thủ hàng đầu.

    Những đội bóng lắm tiền nhiều của như MU vẫn đầu tư mạnh qua mỗi kỳ chuyển nhương dù thành tích kém cỏi

    Tất nhiên, không phải mọi CLB ngoài Big Six đều chấp nhận cuộc chơi bằng cách cạnh tranh ngân sách. Brighton và Brentford đã xây dựng những mô hình tuyển dụng thông minh, tìm kiếm các tài năng tiềm năng, phát triển họ rồi bán lại với mức giá cao hơn. Cách làm ấy giúp các đội bóng nhỏ duy trì nguồn lực và tiếp tục đầu tư, song cũng khiến họ trở thành một phần trong hệ sinh thái chuyển nhượng mà những ông lớn hưởng lợi nhiều nhất. Khi một cầu thủ nổi bật tại Brighton hay Brentford, khả năng cao anh sẽ trở thành mục tiêu của những CLB có tiềm lực tài chính vượt trội.

    Đây là lúc sự bất bình đẳng bộc lộ rõ nhất. Theo Kieran Maguire, giáo sư tài chính bóng đá tại Đại học Liverpool, các CLB nhỏ phải đưa ra những quyết định chính xác thường xuyên hơn, bởi họ không có đủ nguồn lực để liên tục sửa chữa sai lầm. Một thương vụ trị giá 60-70 triệu bảng thất bại có thể khiến Brighton hay Brentford phải điều chỉnh cả kế hoạch phát triển, trong khi Man City, Liverpool hoặc Arsenal vẫn có khả năng giữ cầu thủ đắt giá trên ghế dự bị, trả mức lương cao trong nhiều năm và tiếp tục tìm kiếm phương án thay thế.

    Điều đó không có nghĩa tiền bạc bảo đảm thành công. MU đang đứng ở nhóm xuống hạng dù đã chi tới 945 triệu bảng cho cầu thủ trong 5 năm qua, nhưng họ vẫn có cơ hội tiếp tục cải tổ đội hình dưới thời Mauricio Pochettino. Một CLB giàu có có thể thất bại trong một kỳ chuyển nhượng, thậm chí trải qua vài mùa giải đáng thất vọng, rồi lại đầu tư để làm lại. Với những đội bóng có ngân sách hạn chế, chỉ 1 đến 2 kỳ chuyển nhượng sai lầm đôi khi đã đủ đẩy họ vào tình thế rất nguy hiểm.

    Brighton có thể tìm ra một tài năng mới, Brentford có thể phát triển một cầu thủ xuất sắc và Newcastle có thể thách thức những ông lớn. Tuy nhiên, để duy trì cuộc cạnh tranh ấy, họ phải liên tục tìm ra những quyết định đúng đắn, trong khi Big Six sở hữu nguồn lực để vượt qua nhiều lần vấp ngã hơn. Vậy nên, khoảng cách 442 triệu bảng không đơn thuần là sự khác biệt về doanh thu. Nó còn phản ánh một đặc quyền rất lớn trong bóng đá hiện đại: có những CLB được phép mắc sai lầm nhiều lần, còn phần còn lại đôi khi không có cơ hội để sửa chữa sai lầm dù chỉ một lần.

    FPT Play mang Ngoại Hạng Anh đến mọi nhà, tại: https://share.fptplay.vn/KQyFwB

    Đỗ Trung • 14 phút trước

    Bài viết hay? Ấn để tương tác

    Bình luận
    Thông tin Toà soạn
    Tạp chí Bóng Đá
    Tổng biên tập:
    Vũ Khắc Sơn
    Phó Tổng biên tập:
    Nguyễn Hà Thanh
    Địa chỉ:
    Tầng 6, Tòa nhà Licogi 13 Tower, 164 đường Khuất Duy Tiến, phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội
    Văn phòng giao dịch:
    Tầng 5-6-7, toà nhà LĐBĐVN, số 18 Lý Văn Phức, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
    Tel:
    (84.24) 3554 1188 - (84.24) 3554 1199
    Fax:
    (84.24) 3553 9898
    Email:
    Thông tin Liên hệ
    Tạp chí Bóng Đá
    Hotline:
    0903 203 412
    Email:

    Địa chỉ liên hệ:

    Tầng 6, Tòa nhà Licogi 13 Tower, 164 đường Khuất Duy Tiến, phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội

    Văn phòng giao dịch:

    Tầng 5-6-7, toà nhà LĐBĐVN, số 18 Lý Văn Phức, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
    Đăng nhập
    hoặc

    Email:

    Mật khẩu:

    Quên mật khẩu?


    Bạn chưa có tài khoản? Đăng ký ngay