Ở trung tâm Las Rozas, người ta vẫn nói rằng: “Với những cầu thủ đang có, HLV Luis de la Fuente có thể làm bất cứ điều gì”. Đó là cách ngắn gọn để mô tả sự tiến hóa của ĐT Tây Ban Nha. La Roja từng vô địch EURO và World Cup bằng những phiên bản chiến thuật khác nhau, nhưng giờ hai phong cách ấy cùng tồn tại trong một đội bóng.
Hình ảnh Tây Ban Nha vô địch World Cup 2010 với tuyệt kỹ tiki-taka giờ đang trở thành một phần ký ức. Tại EURO 2024, sự xuất hiện của Lamine Yamal và Nico Williams đã khiến họ điều chỉnh lối chơi sang hướng khác: tốc độ hơn, trực diện hơn và giàu tính đột biến. Ở giải đấu đó, La Roja chỉ xếp thứ ba về thời lượng kiểm soát bóng trung bình với 58%, nhưng họ không cần giữ bóng để áp đặt thế trận.
Bước vào World Cup 2026, hoàn cảnh buộc HLV De la Fuente điều chỉnh. Việc cả Yamal lẫn Nico Williams cùng gặp vấn đề về thể trạng buộc ĐT Tây Ban Nha phải chuyển sang kiểm soát bóng nhiều hơn. Thay vì những pha bứt phá ở hai biên, họ đẩy nhanh tốc độ luân chuyển bóng, chờ khoảng trống xuất hiện rồi tăng tốc. Rodri trở thành trung tâm của hệ thống ấy, còn Dani Olmo đóng vai trò ngòi nổ ở khu vực trước vòng cấm.
Dù Rodri thực hiện tới 790 đường chuyền tại World Cup 2026, vượt qua kỷ lục của Xavi năm 2010, người Tây Ban Nha thực tế không kiểm soát trận đấu bằng những đường chuyền vô nghĩa. Trên đất Bắc Mỹ, La Roja cũng tung ra 140 cú sút và ghi được 14 bàn, đồng thời duy trì khả năng gây áp lực ngay sau khi mất bóng. Olmo đã có 305 lần thu hồi bóng, trong khi “số 9 ảo” Mikel Oyarzabal cũng có 58 lần khiến đối thủ mất bóng.
Điều đáng nói là HLV De la Fuente giờ có thể thoải mái lựa chọn một trong hai phong cách. Trong chuyến làm khách của ĐT Anh, ông đã dùng Yamal, Nico và Ferran Torres để khai thác khoảng trống phía sau hàng thủ đối phương. Nhưng khi cần kiểm soát trận đấu, De la Fuente đưa Alex Baena, Oyarzabal và Pedri vào sân, và Tây Ban Nha lập tức thay đổi nhịp độ trận đấu.
Câu chuyện ngược lại đã diễn ra trước Croatia. Tây Ban Nha chủ động kiểm soát bóng để hạn chế khả năng triển khai của đối thủ, và bàn mở tỷ số của Yamal đến sau chuỗi 26 đường chuyền chỉ trong 70 giây đầu trận. Khi đã vượt lên, họ lại tăng tốc ở hai biên với Nico Williams và Victor Munoz. Khả năng chuyển đổi một cách trơn tru ấy khiến đối thủ khó đoán La Roja sẽ lựa chọn lối chơi nào.
Sự linh hoạt còn nằm cả trên băng ghế dự bị. Trong 129 bàn mà Tây Ban Nha ghi được dưới thời HLV De la Fuente, có 30 bàn đến từ những cầu thủ được tung vào sân thay người, tương đương với 23,3%. Trong đó, Mikel Merino Oyarzabal và Ferran từng nhiều lần trở thành những người thay đổi cục diện của trận đấu.
Oyarzabal đặc biệt nổi bật trong vai trò này. Anh là cầu thủ ghi bàn nhiều nhất dưới thời De la Fuente với 25 bàn, đồng thời dẫn đầu danh sách ghi bàn từ ghế dự bị với 6 lần. Ferran đã có 5 bàn, còn Merino và Joselu cùng có 4. Vì thế, khả năng đọc trận đấu và điều chỉnh con người trong trận cũng quan trọng không kém việc chọn đội hình xuất phát.
Ngay cả những pha "bóng chết" cũng được Tây Ban Nha biến thành phương án chiến thuật có chủ đích. Bàn thắng của Marc Pubill vào lưới Croatia là sản phẩm của một bài phối hợp được tập luyện từ trước, khi Yamal chuyền cho Fermin Lopez rồi nhận lại bóng trước khi đưa vào khu vực nguy hiểm. Đây là dấu ấn của Alberto de la Fuente, con trai HLV De la Fuente và cũng là trợ lý phụ trách các tình huống cố định của La Roja.
Sau trận thắng Croatia 4-1, ĐT Tây Ban Nha đang có chuỗi 40 trận liên tiếp bất bại, và trên hành trình ấy họ đã chinh phục cả đỉnh cao châu lục lẫn thế giới. Nhưng điều khiến La Roja trở nên đáng sợ không chỉ nằm ở con số ấy, mà ở khả năng thay đổi lối chơi mà không đánh mất bản sắc. Khi kế hoạch A gặp vấn đề, HLV De la Fuente có thể chuyển sang kế hoạch B, hay thậm chí kế hoạch C, và đó chính là sự nguy hiểm của nhà ĐKVĐ thế giới.
Đăng ký nhận tin tức từ Tạp chí Bóng đá
