Các tình huống phạt góc từng trở thành một vấn đề lớn tại Ngoại hạng Anh. Trong vài mùa gần đây, những gì diễn ra trong vòng cấm ở tình huống cố định phổ biến nhất bóng đá đã dần biến thành những màn giằng co hỗn loạn, với cầu thủ ôm, kéo và khóa tay đối thủ nhiều đến mức đôi khi trông giống một cuộc vật lộn hơn là bóng đá.
Mùa trước, tình trạng này chạm đáy khi gần như ở mọi quả phạt góc, rất nhiều cầu thủ đều đặt tay lên đối phương và thường chẳng mấy quan tâm tới vị trí của trái bóng. Điều đáng nói là các tình huống cố định ngày càng đóng vai trò lớn tại Premier League, dù kỹ thuật của các cầu thủ cũng đang ở mức rất cao.
Theo thống kê, có tới 188 bàn thắng được ghi từ các quả phạt góc ở mùa 2025/26, nhiều nhất trong một mùa giải kể từ khi Premier League ra đời. Nhiều bàn thắng hơn đương nhiên không phải lúc nào cũng là vấn đề, bởi bàn thắng thường đồng nghĩa với nhiều giải trí hơn. Nhưng khi những pha kéo giữ trở nên mất kiểm soát, việc phòng ngự phạt góc cũng trở nên quá khó khăn.
Các pha chặn người và giữ người đã ăn sâu vào cách nhiều đội tổ chức tấn công từ phạt góc. Thậm chí, có CLB lựa chọn cầu thủ dựa trên khả năng xử lý trong vòng cấm. Khi đó, sự gia tăng của bàn thắng từ phạt góc lại trở thành một tín hiệu tiêu cực, bởi những hành vi bị bỏ qua khiến việc phân xử trở nên gần như bất khả thi.
Thực tế, đám đông cầu thủ trong khu vực 6m và việc gần như ai cũng đang ghì lấy một người khác khiến trọng tài rất khó nhận biết đâu là hành vi phạm lỗi. Không ít bàn thắng mùa trước có phần đóng góp trực tiếp từ những pha kéo giữ không bị phát hiện.
Vì vậy, Pro Ref, tên gọi mới của Ban trọng tài Anh (PGMOL), đã thay đổi cách tiếp cận trong mùa hè. Cụ thể, trọng tài được yêu cầu tập trung hơn vào việc xử lý "những hành vi giữ người có tác động rõ ràng", đặc biệt là khi một cầu thủ bị đối phương ngăn không cho tiếp cận bóng.
Mục tiêu là trừng phạt những "hành vi giữ người phi bóng đá trên sân". Dĩ nhiên, như hầu hết luật bóng đá, việc xác định thế nào là phạm lỗi vẫn có yếu tố chủ quan nên những tranh luận chắc chắn chưa thể biến mất. Howard Webb, người đứng đầu đội ngũ trọng tài Premier League, nói rõ yêu cầu với các trọng tài: "Chúng tôi muốn các trọng tài tự tin nhất có thể khi xử lý những gì họ nhìn thấy".
Điều đó đồng nghĩa với việc cảnh cáo ít hơn và thổi phạt nhiều hơn. Nếu số lỗi bị xử lý giảm xuống, nguyên nhân phải đến từ việc cầu thủ thay đổi hành vi chứ không phải trọng tài ngừng áp dụng luật. Sau 5 vòng đấu đầu tiên mùa này, những con số đang cho thấy tác động ấy thực sự xuất hiện. Các tình huống phạt góc nhìn chung đã bớt hỗn loạn hơn và chưa có nhiều sự cố nghiêm trọng.
Đáng chú ý nhất là chưa có quả phạt đền nào được trao trong vòng 25 giây sau một tình huống phạt góc, bất kể lỗi gì. Mùa trước, con số này là 21 quả. Nói cách khác, từ việc trung bình 18 trận lại xuất hiện một quả phạt đền liên quan đến tình huống phạt góc mùa trước, Premier League hiện chưa có trường hợp nào như vậy sau 50 trận.
Trong khi ấy, số lần đội phòng ngự được hưởng đá phạt sau các quả phạt góc lại tăng lên. Có 3,8% số quả phạt góc mùa này dẫn tới một quả đá phạt cho đội phòng ngự trong vòng 5 giây, tỷ lệ cao nhất trong 7 mùa giải có dữ liệu kể từ 2020/21.
Điều này cho thấy các hậu vệ có thể đang thận trọng hơn vì lo bị phạt đền, còn cầu thủ tấn công vẫn tiếp tục tìm cách vượt qua giới hạn song bị trọng tài xử lý nhiều hơn. Với đội phòng ngự, rủi ro quá lớn để họ tiếp tục kéo giữ. Với đội tấn công, một quả phạt khi đang có cơ hội ghi bàn đôi khi vẫn là cái giá có thể chấp nhận.
Cũng không loại trừ khả năng các hậu vệ đang tận dụng mức độ chú ý cao hơn của trọng tài đối với những pha va chạm để kiếm về các quả đá phạt.
Mùa này đã có một quả phạt đền được trao vì hành vi kéo giữ trong một tình huống cố định khác. Sunderland được hưởng phạt đền trước Arsenal sau khi Ezri Konsa bị cho là phạm lỗi với Dan Ballard trong một quả ném biên. Tuy nhiên, hội đồng đánh giá các tình huống quan trọng của Premier League (KMIP) sau đó kết luận quyết định này là sai.
Việc ngay cả quả phạt đền duy nhất liên quan tới hành vi giữ người cũng bị đánh giá lại càng củng cố nhận định rằng các hậu vệ đang cẩn trọng hơn trong vòng cấm.
Một thay đổi khác cũng rất rõ: số bàn thắng từ các quả phạt góc đã giảm mạnh. Mùa này, mới có 14 bàn được ghi từ phạt góc, chỉ chiếm 9,9% tổng số bàn thắng. Đây là tỷ lệ thấp thứ hai trong lịch sử Premier League, đặc biệt đáng chú ý khi mùa 2025/26 từng tạo ra kỷ lục với 18% số bàn đến từ các tình huống này.
Arsenal, đội ghi kỷ lục 19 bàn từ phạt góc trên hành trình vô địch Premier League mùa trước, chắc chắn có thể lập luận đây vẫn là một phương án tấn công hoàn toàn hợp pháp và hiệu quả. Tottenham cũng có lý do tương tự khi từng dựa vào 18 bàn từ phạt góc để trụ hạng, con số cao thứ hai trong lịch sử giải đấu. Trớ trêu thay, cả Arsenal lẫn Spurs đều chưa ghi bàn từ phạt góc mùa này, và Tottenham đang gặp rất nhiều khó khăn.
Dù vậy, nhiều người vẫn cho rằng phạt góc mùa trước đã chiếm quá nhiều sự chú ý và các tình huống cố định giữ vai trò quá lớn. Trong một giải đấu quy tụ lượng tiền và tài năng khổng lồ, việc những cầu thủ đẳng cấp phải dành quá nhiều thời gian cho những màn giằng co trong vòng cấm thực sự làm giảm vẻ đẹp của bóng đá.
Bởi thế, việc số bàn từ phạt góc giảm xuống gần mức thấp kỷ lục có thể là tín hiệu tích cực đối với những ai muốn các đội giảm sự đầu tư vào những bài phối hợp phức tạp và các động tác chặn người. Tuy nhiên, điều đó chưa có nghĩa phạt góc sẽ mất đi sự hiệu quả. Thực tế, các CLB vẫn tạo ra cơ hội tương đối ổn định từ những tình huống này. Chỉ số bàn thắng kỳ vọng trung bình mỗi trận từ phạt góc mới giảm nhẹ, từ 0,46 xuống 0,38 xG.
Nguyên nhân chính khiến số bàn thực tế giảm mạnh có thể nằm ở khả năng dứt điểm kém hơn kỳ vọng. 14 bàn mùa này được ghi từ tổng cộng 19,2 xG. Nếu hiệu suất dứt điểm đúng với mức xG, Premier League lẽ ra phải có khoảng 19 bàn từ phạt góc. Khi đó, các pha phạt góc sẽ chiếm khoảng 13% tổng số bàn thắng, tương ứng với tỷ lệ 0,38 bàn/trận và vẫn thuộc nhóm cao trong lịch sử Premier League.
Nói cách khác, phạt góc chưa hề mất đi giá trị như con số 14 bàn có thể khiến người ta nghĩ. Các đội vẫn có lý do để khai thác tối đa tình huống này, chỉ là họ đang phải thực hiện nó trong một môi trường mà trọng tài giám sát chặt hơn. Cầu thủ có thể đã điều chỉnh hành vi phần nào, nhưng điều ấy khó ngăn các CLB tiếp tục tìm cách lách qua giới hạn trong những tình huống phạt góc.
Đăng ký nhận tin tức từ Tạp chí Bóng đá
