Và đây chính là lý do mà Khvicha Kvaratskhelia nên đổi tên. Nếu sớm đổi thành “Kevin Silva”, cầu thủ này có thể đã có thêm 80 triệu follower Instagram và ba hợp đồng quảng cáo nước hoa từ năm ngoái rồi.
Bóng đá hiện đại đâu còn đơn thuần là tài năng chơi bóng nữa. Nó là ngành công nghiệp giải trí, là TikTok, là marketing. Nó là thứ mà một đứa trẻ 11 tuổi ở Jakarta phải hét được tên cầu thủ chỉ sau 15 giây xem highlight.
Và rõ ràng, “Kvaratskhelia” nghe không giống tên cầu thủ chút nào. Nó giống tên một đế chế thời trung cổ vừa tràn vó ngựa qua dãy Alpes.
Khốn khổ thay cho các bình luận viên mỗi lần đọc tên “Kvaratskhelia” đều căng thẳng như đang làm bài thi phát âm IELTS. Fan PSG thì bỏ cuộc từ lâu rồi. Hầu như mọi người đều thống nhất: “Thôi gọi Kvara cho khỏe”.
Chuyện tên tuổi không phải chuyện đùa. Những siêu sao bóng đá lớn nhất lịch sử hầu như đều có “branding name” cực mạnh. Messi, Ronaldo, Neymar, Mbappe, Haaland, Zidane, Beckham, Maradona, Pele. Dễ đọc dễ nhớ phải không, tất cả đều gọn, sắc, có nhịp điệu, đứa trẻ nào trên trái đất cũng hét lên dễ dàng.
Đó không phải chuyện ngẫu nhiên.
Trong ngành tiếp thị thể thao có khái niệm gọi là “processing fluency” (tạm hiểu là “độ trôi chảy nhận thức”), tức não bộ con người có xu hướng thích và ghi nhớ những thứ dễ đọc, dễ phát âm, dễ xử lý hơn. Có khá nhiều nghiên cứu tâm lý học hành vi từng chỉ ra rằng: tên dễ đọc thường tạo thiện cảm nhanh hơn, dễ được nhớ hơn, thậm chí đôi lúc bị đánh giá “đáng tin” hoặc “nổi bật” hơn
Nói cách khác: nếu tên một cầu thủ khiến người ta phải uốn lưỡi ba lần mới đọc được, bạn đã thua trên mặt trận truyền thông trước cả khi chạm bóng rồi.
Hãy thử nghĩ xem. Nếu Ronaldo tên đầy đủ luôn được gọi là: “Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro” thì liệu trẻ con toàn cầu có hét “Siuuuuuuu Aveiroooooooo” được không?
Nếu Neymar buộc cả thế giới phải gọi tên anh là: “Neymar da Silva Santos Junior” thì khả năng cao áo đấu sẽ phải tăng thêm 20cm chiều ngang.
Đó là lý do Khvicha đang phải chiến đấu với một thứ còn khó hơn hậu vệ Arsenal. Cầu thủ người Georgia có gần như mọi thứ để trở thành biểu tượng toàn cầu: rê bóng kiểu nghệ sĩ đường phố, mái tóc lãng tử, các clip highlight dễ viral. Về mặt hình ảnh, Khvicha rất dễ trở thành một anime thời thượng.
Nhưng Khvicha lại thiếu thứ quan trọng nhất để sở hữu trọn vẹn bộ nhận diện siêu sao toàn cầu: anh không đến từ nền bóng đá lớn.
Nếu Khvicha sinh ở Brazil, cả thế giới đã tôn anh là “vũ điệu samba rực lửa”. Nếu là người Argentina, Khvicha sẽ có 500 video trên YouTube chung tiêu đề “ảo thuật gia đến từ Rosario”. Còn nếu sinh ở Pháp, Khvicha đã được Nike quay quảng cáo dưới mưa từ lâu.
Nhưng cầu thủ PSG chỉ đến từ Georgia. Một quốc gia mà nhiều fan bóng đá còn không chắc nằm ở châu Âu hay châu Á. Và điều đó là bất lợi không nhỏ. Khvicha gần như phải tự kéo cả quốc gia mình vào bản đồ bóng đá bằng từng pha rê bóng. Mỗi pha qua người nghệ thuật của Khvicha giống như một màn PR cho ngành du lịch ở Tbilisi.
Quốc gia thì không từ bỏ được. Nhưng tên tuổi thì hoàn toàn có thể. Khvicha cần một cái tên mới, ngắn gọn, đọc lên phải kêu, găm thẳng vào não bộ người hâm mộ bóng đá.
Chứ đừng để “Kvaratskhelia” nữa, mỗi lần hiện trên màn hình nhìn chẳng khác nào mật khẩu wifi sân vận động. Còn các bình luận viên thì mướt mồ hôi vẫn không thi đậu bài phát âm IELTS.
Nên nhớ, Haaland thành meme toàn cầu cực nhanh vì: tên dễ nhớ, khuôn mặt dễ nhận diện, ngoại hình Bắc Âu điển hình. Mbappe cũng vậy. Chỉ cần đọc lên là có âm bật ra đầu lưỡi.
Còn Kvaratskhelia? Người ta còn chưa đọc xong tên thì anh đã rê qua ba người rồi.
Biết đâu, chính điều đó lại làm Kvicha trở nên đặc biệt. Vì giữa thời đại mà mọi siêu sao đều được tối ưu hóa cho marketing, Kvaratskhelia lại có vẻ như là một sản phẩm lỗi hệ thống. Một cầu thủ không sinh ra để làm thương hiệu. Một cầu thủ vẫn còn chút “hỗn loạn người thật”.
Dù vậy, lời khuyên chân thành là Khvicha nên đổi tên thành “Kevin”, doanh số áo đấu PSG sẽ tăng ít nhất 12%.
Còn theo bạn, Khvicha nên đổi thành tên gì để xứng tầm siêu sao hàng đầu thế giới?
