'Bố già' Gianni Infantino thực sự là ai?

12:04 ngày 15/06/2025
Đương kim chủ tịch FIFA, Gianni Infantino, từ lâu đã trở thành một trong những nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn nhất và gây tranh cãi nhất trong bóng đá toàn cầu. 

Infantino là vị chủ tịch gây khá nhiều tranh cãi

Hành trình từ xuất thân khiêm tốn đến đỉnh cao quyền lực trong bộ máy quản trị môn thể thao vua của Infantino được đánh dấu bởi tham vọng, tranh cãi và một khát vọng không ngừng nghỉ nhằm tái định hình bộ mặt bóng đá. 

Thường được Tổng thống Mỹ Donald Trump gọi là "Vua bóng đá" trong các sự kiện quan trọng như buổi ra mắt Lực lượng Đặc nhiệm World Cup 2026, phong cách lãnh đạo và tầm nhìn của Infantino đã tạo ra cả sự ngưỡng mộ lẫn chỉ trích. 

Bài phân tích mở rộng này sẽ đi sâu vào quá trình trưởng thành, con đường lên nắm quyền, những thành tựu, các bê bối và di sản phức tạp mà Infantino đang xây dựng khi phiên bản FIFA Club World Cup mở rộng với 32 đội sẽ khai mạc tại Miami vào Chủ nhật (15/6).

Nhà lãnh đạo lôi cuốn và biểu tượng toàn cầu

Hình ảnh công chúng của Infantino là sự nhiệt huyết không giới hạn - một đặc điểm mà Trump từng ví như "đứa trẻ thức dậy vào sáng Giáng sinh". Trong một cuộc gặp tại Nhà Trắng, vị Tổng thống của Mỹ đã gọi ông là "người bạn tuyệt vời của tôi" và "kiểu như Vua bóng đá... theo một cách nào đó". Niềm vui lộ rõ trên khuôn mặt Infantino khi được ca ngợi như vậy, thể hiện bản năng tự quảng bá mạnh mẽ của ông.

Infantino thường di chuyển khắp thế giới bằng chuyên cơ tư nhân của Qatar, bắt tay với các huyền thoại thể thao và lãnh đạo thế giới, đồng thời chia sẻ những chuyến đi với 3 triệu người theo dõi trên Instagram. Dòng mô tả trên trang cá nhân của ông viết: "Sống cùng bóng đá, gắn kết thế giới qua bóng đá và khiến bóng đá trở thành môn thể thao toàn cầu thực sự", đồng thời cũng tự tin tuyên bố FIFA là "nhà cung cấp chính thức hạnh phúc cho nhân loại". 

Chính lối diễn đạt đầy chất vương giả ấy khiến giới truyền thông Thụy Sĩ đặt biệt danh cho Infantino là 'Sonnenkonig' (Vua Mặt Trời) - gợi nhớ đến triều đại hào nhoáng của Vua Louis XIV. Tên của Infantino thậm chí xuất hiện hai lần trên chiếc cúp mới của Club World Cup do Tiffany & Co. thiết kế - một biểu tượng rõ ràng cho sự phát triển của thương hiệu cá nhân của người đứng đầu FIFA.

Infantino trong một cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Trump tại Nhà Trắng hồi tháng 3 vừa qua

Tuy nhiên, chủ tịch UEFA Aleksander Ceferin đã từng cảnh báo: "Không một quan chức bóng đá nào, dù cái tôi có lớn đến đâu, nên nghĩ rằng mình là ngôi sao của trò chơi". Đây là lời nhắc nhở rõ ràng về sự xung đột giữa hình ảnh cá nhân của Infantino và vai trò của ông.

Thật khó tin chỉ cách đây một thập kỷ, Infantino còn là một quan chức khiêm tốn của UEFA, đảm nhiệm việc đọc những câu phát biểu rập khuôn trong lễ bốc thăm Champions League - ví dụ như nhắc đến hành trình vào bán kết năm 1989 của Galatasaray. 

Khi đó, ít ai nghĩ rằng ông sẽ là người kế vị Sepp Blatter sau cơn bão bê bối tham nhũng chấn động thế giới bóng đá. Ngay cả các đồng nghiệp cũ tại UEFA cũng bất ngờ trước cách Infantino giành lấy quyền lực và nắm giữ nó đầy nhiệt huyết. Vậy Infantino là chàng trai yếu thế đã vượt qua định kiến - một người con của dân nhập cư Italia ở Thụy Sĩ - hay là một nhân vật kiểu Machiavelli sẵn sàng làm tất cả vì quyền lực?

Từ khởi đầu khiêm tốn đến đỉnh cao quyền lực FIFA

Sinh năm 1970 tại Brig-Glis, một thị trấn miền núi xinh đẹp ở Thụy Sĩ, Infantino là con út trong gia đình ba anh chị em. Do những vấn đề sức khỏe lúc còn bé - đòi hỏi phải truyền máu - ông được gọi bằng biệt danh "Piccolo" (bé nhỏ). 

Truyền máu cứu sống ông đến từ hai nguồn: một người ở Bristol (Anh) và một người ở Belgrade (Nam Tư). Dù sinh ra ở Thụy Sĩ, Infantino luôn tự hào về gốc gác Italia, với cha là ông Vincenzo đến từ Calabria còn mẹ là bà Maria từ vùng Lombardy. Gia đình Infantino di cư từ Domodossola (Italia) đến Brig-Glis để tìm kiếm cuộc sống tốt hơn, song không tránh khỏi nạn phân biệt chủng tộc.

Người anh họ Daniel Nellen kể lại: "Là người Italia ở Thụy Sĩ, chúng tôi cảm nhận được sự phân biệt. Gianni có tóc đỏ, da tàn nhang, nhưng vấn đề lớn hơn là chúng tôi là người Ý". Infantino sau này từng chia sẻ trong bài phát biểu tại World Cup 2022: "Bạn sẽ thu mình lại, vào phòng, và khóc".

Gia đình Infantino sống nghèo so với tiêu chuẩn địa phương. Cha ông làm ca đêm cho ngành đường sắt, còn mẹ thì điều hành một quầy bán báo nhỏ. Nellen nhớ lại Infantino là một cậu bé thông minh, mê mẩn đọc báo Gazzetta dello Sport sau giờ học - nuôi dưỡng tình yêu với CLB Inter Milan và các cầu thủ như Evaristo Beccalossi. 

Dù chỉ chơi bóng ở đội ba của FC Brig-Glis, Infantino đã thể hiện tài năng tổ chức sớm khi sáp nhập đội này với một đội bóng nhập cư tên là Folgore. "Nếu tôi không đủ giỏi để làm cầu thủ, tôi sẽ làm luật sư cho cầu thủ", ông từng nói - một tuyên ngôn mở đường cho sự nghiệp quản lý thể thao.

Infantino học luật tại Đại học Fribourg, rồi gia nhập Trung tâm Nghiên cứu Thể thao Quốc tế (CIES) ở Neuchâtel, sau đó được tuyển vào bộ phận pháp lý của UEFA khi 30 tuổi. Các đồng nghiệp như Dan O’Toole nhớ lại ông là người "lễ phép, dễ mến", song không quá nổi bật. 

Tuy nhiên, Infantino dần thể hiện bản lĩnh chính trị khi làm việc dưới trướng Michel Platini, đặc biệt là với khả năng nói đùa bằng nhiều thứ tiếng trước giới lãnh đạo UEFA. Nhưng scandal tài chính năm 2015 đã khiến Platini bị cấm hoạt động bóng đá, và cơ hội bất ngờ mở ra cho Infantino.

Bối cảnh đẹp như tranh của CLB Brig-Glis

Cuộc bầu cử năm 2016 và bước ngoặt quyền lực

Sau sự sụp đổ của FIFA năm 2015 do bê bối tham nhũng, Platini là ứng viên sáng giá kế nhiệm Blatter, còn Wolfgang Niersbach được kỳ vọng dẫn dắt UEFA. Infantino - lúc đó chỉ là "trợ lý" của Platini - đã gây bất ngờ khi ra tranh cử, với sự ủng hộ từ Jose Mourinho và Luis Figo. Ông cam kết phân bổ 5 triệu USD cho mỗi liên đoàn thành viên - một lời hứa thực tế hơn các tuyên bố cải cách - và đã giành chiến thắng vào năm 2016.

"Tiền của FIFA là tiền của các bạn", ông từng phát biểu, đồng thời hứa mở rộng World Cup lên 48 đội và Club World Cup lên 32 đội - để gia tăng doanh thu. Sự chuyển giao từ Blatter sang Infantino đánh dấu thay đổi từ phong cách cổ điển sang hiện đại, nhanh nhạy và đầy năng lượng.

Một số người như Greg Dyke đánh giá cao tính liêm chính của Infantino, song những người khác lại nhận thấy ông dần xa rời công việc cốt lõi khi dành quá nhiều thời gian di chuyển giữa các văn phòng FIFA tại Zurich, Paris, Miami và Singapore. Những người thân cận miêu tả Infantino vừa lịch thiệp, vừa đòi hỏi cao - chuyển từ tính cách "phân tích" kiểu xanh dương sang "hành động quyết liệt" kiểu đỏ.

(Từ trái sang phải) Blatter, Platini và Infantino tại trận chung kết Champions League 2007

Thành tựu và tranh cãi

Dưới thời Infantino, FIFA đạt thành công tài chính vượt bậc, với doanh thu dự kiến vượt 10 tỷ USD vào năm 2026 - gấp đôi chu kỳ trước. Andrew Pragnell, giám đốc điều hành của LĐBĐ New Zealand, gọi việc phân bổ tài chính của ông là "phi thường".

Tuy nhiên, các cải cách của Infantino cũng gây tranh cãi. Quyết định trao quyền kiểm soát các ủy ban độc lập cho Hội đồng FIFA năm 2016 đã dẫn đến hàng loạt đơn từ chức, trong khi Infantino chỉ trích những người phản đối là "trẻ con". Dù được xóa mọi cáo buộc về hồ sơ Panama, chi tiêu cá nhân (nệm, máy tập thể dục), và sử dụng chuyên cơ, các nghi vấn vẫn để lại dư âm không hay.

Việc Infantino kéo dài nhiệm kỳ đến 2031 - vượt giới hạn ba nhiệm kỳ - càng làm dấy lên tranh cãi. Mối quan hệ thân thiết với các chế độ chuyên quyền như Qatar (World Cup 2022), Saudi Arabia (ứng viên World Cup 2034), và Nga (World Cup 2018) cũng bị chỉ trích nặng nề. Bài phát biểu "Hôm nay tôi cảm thấy..." tại World Cup 2022 được khen là dũng cảm, nhưng cũng bị xem là sai lầm truyền thông - nhất là khi ông lên tiếng bảo vệ Qatar giữa các cáo buộc nhân quyền.

Saudi Arabia - quốc gia đăng cai World Cup 2034 - bị FIFA xếp loại "rủi ro trung bình", song Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) cho rằng FIFA đã phớt lờ vấn đề người lao động nhập cư. FIFA khẳng định đã có cải cách lao động, nhưng dư luận vẫn hoài nghi.

Infantino trong chiến dịch tranh cử vào tháng 11/2016

Di sản và thách thức hiện tại

FIFA Club World Cup 2025 hiện đối mặt với vấn đề bán vé chậm và sự quá tải của các cầu thủ. Việc Infantino tránh tiếp xúc báo chí - chủ yếu dùng Instagram - cho thấy ông tập trung xây dựng hình ảnh cá nhân hơn là minh bạch. Mối quan hệ mật thiết với Tổng thống Trump khiến nhiều thành viên FIFA bức xúc, và việc hoãn Đại hội FIFA 2025 từng khiến UEFA phản đối bằng cách rút lui.

Dù vậy, khả năng thương mại hóa và nhiệt huyết của Infantino - như Trump từng nhận xét - vẫn khiến ông trở thành trung tâm của bóng đá toàn cầu.

Câu chuyện của Infantino là sự đan xen giữa thành công và tranh cãi. Từ con trai của người nhập cư đến vị trí quyền lực nhất bóng đá, ông đã đưa FIFA đến đỉnh cao tài chính, nhưng đồng thời đối mặt với nhiều chỉ trích về quản trị và đạo đức. Liệu Infantino có đúng là người cải cách như từng tuyên bố, hay chỉ là một nhà lãnh đạo bị quyền lực nhào nặn - vẫn còn là câu hỏi bỏ ngỏ, với thành công (hoặc thất bại) của Club World Cup 2025 sẽ là phép thử quan trọng cho di sản của ông.

Đỗ Trung • 12:04 ngày 15/06/2025

Bài viết hay? Ấn để tương tác

Bình luận