Xavi được LĐBĐ Hà Lan (KNVB) được bổ nhiệm vào ngày 12/8, theo hợp đồng có thời hạn 4 năm đến tháng 7/2030. Chiến lược gia 46 tuổi là HLV nước ngoài đầu tiên của ĐT Hà Lan kể từ Ernst Happel (Áo) năm 1978. Và ngay từ khi được công bố, quyết định ấy đã gây ra khá nhiều tranh cãi.
Thời điểm đó, GĐTT Nigel de Jong đã công khai rằng Xavi chỉ là lựa chọn thứ ba. Trước khi mời cựu HLV Barca, KNVB từng tiếp cận Pep Guardiola nhưng ông muốn nghỉ ngơi sau khi rời Man City, trong khi ứng cử viên số hai là Arne Slot chỉ thích làm việc ở cấp CLB. Bất chấp thực tế này, Xavi đã đón nhận câu chuyện bằng sự hóm hỉnh quen thuộc, khi khẳng định đứng sau Guardiola và Slot đâu phải quá tồi.
Trước đó, người Hà Lan đã mất hơn 1 tháng tìm kiếm một HLV mới mà chưa có kết quả, và sốt ruột muốn chốt nhân sự trước đợt tập trung tháng 9. Xavi đến trong bối cảnh ấy, với một nhiệm vụ rõ ràng. Đó là tái thiết lối chơi sau làn sóng bất mãn nhắm vào Louis van Gaal và Ronald Koeman, những người bị chê là bỏ triết lý kiểm soát bóng để chơi phòng ngự phản công.
Màn ra mắt của Xavi trên cương vị thuyền trưởng của Hà Lan khép lại với kết quả hòa 1-1 với ĐT Đức của Jurgen Klopp, nhờ pha lập công của Cody Gakpo. Đến lượt thứ hai, Oranje thắng Serbia 2-1 tại Belgrade, trong trận đấu mà tiền đạo trẻ Mexx Meerdink lập cú đúp ở lần đầu đá chính cho ĐTQG. Và trên lý thuyết, việc giành được 4 trên 6 điểm tối đa là sự khởi đầu không tồi.
Rạng sáng mai, thầy trò HLV Xavi sẽ có một bài kiểm tra khó hơn với chuyến làm khách của Hy Lạp, đội đang bất ngờ đứng đầu bảng A2 với 6 điểm tuyệt đối. Nếu giành được chiến thắng ở Thessaloniki, ĐT Hà Lan sẽ vượt qua chính đối thủ để giành ngôi đầu bảng. Nhưng giữa lúc niềm tin đang lên cao ấy, Sneijder lại tỏ ý nghi ngờ tư cách của Xavi trên Ziggo Sport.
Cựu tiền vệ này không xoáy vào năng lực chuyên môn, mà đặt dấu hỏi về quy trình. Trên thực tế, Xavi đã hoàn thành các cấp A, B và Pro chỉ trong 4 tuần từ khi vẫn còn là một cầu thủ, thông qua chương trình đào tạo HLV của LĐBĐ Tây Ban Nha. Và tuy vẫn dành những lời chúc tốt đẹp cho Xavi và ĐT Hà Lan, Sneijder cho rằng bằng cấp ấy không đáp ứng quy định của KNVB, rằng mọi HLV đều phải trải qua khóa học kéo dài 4 năm rưỡi.
Lời chỉ trích này khá có trọng lượng, song nó cũng có độ vênh nhất định. Vì năm 2021, chính Sneijder cũng từng bỏ dở khóa học sau bất đồng với KNVB về nội dung đào tạo. Thời điểm ấy, cựu tiền vệ này phản ứng rằng việc coi cựu cầu thủ như người chưa có kinh nghiệm là vô lý. Vậy mà người từng phản đối cách đào tạo hôm nay lại đòi hỏi sự nghiêm ngặt của nó.
Câu chuyện đó cũng phơi bày một mâu thuẫn đã tồn tại từ lâu trong lòng bóng đá Hà Lan. Một bên là hệ thống đào tạo bài bản, niềm tự hào của nền bóng đá sản sinh ra Rinus Michels và Johan Cruyff. Bên kia là nhu cầu tìm lại bản sắc và Xavi, người lớn lên với triết lý của hai bậc thầy ấy, cũng tự nhận mình có mối liên kết đặc biệt với bóng đá Hà Lan.
Khi Guardiola và Slot từ chối, KNVB đã chọn người gần với triết lý mình muốn theo đuổi nhất là Xavi. Những câu hỏi như của Sneijder tất nhiên sẽ không biến mất. Nhưng câu trả lời không nằm ở tấm bằng. Nó nằm trong trận Hy Lạp vs Hà Lan rạng sáng mai, trong màn tiếp đón Serbia sau đó của Oranje (5/10), và xa hơn là EURO 2028. Với một HLV vốn đã bị coi là lựa chọn thứ ba, cách duy nhất để khiến những kẻ nghi ngờ im mồm là giành chiến thắng.
Đăng ký nhận tin tức từ Tạp chí Bóng đá
