MU sa sút vì Michael Carrick 'ảo tưởng'

Khi Carrick muốn MU trở thành một đội bóng khác

Chỉ vài tháng trước, Michael Carrick còn được xem là người phù hợp nhất để dẫn dắt MU. Sau khi tiếp quản đội bóng từ Ruben Amorim giữa mùa 2025/26, cựu tiền vệ người Anh giành 12 chiến thắng trong 17 trận Premier League, đưa Quỷ đỏ cán đích ở vị trí thứ ba và được tưởng thưởng bằng bản hợp đồng chính thức có thời hạn hai năm.

Thế nhưng, MU bước vào mùa giải 2026/27 với bộ mặt hoàn toàn khác. Họ chỉ thắng 2 trong 7 trận trên mọi đấu trường, trước tân binh Ipswich và Sabah, đội bóng lần đầu dự Champions League. Thất bại 0-2 trước Hull City, những lần đánh mất lợi thế trước Everton và Brighton, trận thua Man City dù được chơi hơn người hơn một giờ hay trận hòa Fulham đều phơi bày những bất ổn đáng lo ngại.

Điều trớ trêu là Carrick đang gặp khó khăn chính vì muốn nâng tầm MU. Thay vì tiếp tục phát huy công thức từng mang lại thành công, ông tìm cách xây dựng một đội bóng kiểm soát thế trận, pressing tầm cao và chủ động áp đặt lối chơi. Vấn đề nằm ở chỗ lực lượng MU chưa được trang bị để đáp ứng những đòi hỏi ấy.

Mùa trước, tỷ lệ kiểm soát bóng trung bình của MU dưới thời Carrick chỉ đạt 49,1%. Con số này tăng lên 59,9% sau 5 vòng Premier League mùa hiện tại, một bước chuyển đáng kể về cách tiếp cận trận đấu. MU giờ đây cầm bóng nhiều hơn, thường xuyên đẩy đối thủ về phần sân nhà và phải tìm cách xuyên thủng những khối phòng ngự thấp.

Nhưng đội hình mà Carrick đang sở hữu vốn phát huy hiệu quả tốt nhất trong những tình huống chuyển trạng thái, khi các cầu thủ tấn công có khoảng trống để tăng tốc. Trận derby Manchester là minh chứng rõ ràng. MU chơi khá tốt trước khi Phil Foden nhận thẻ đỏ, nhưng lại trở nên lúng túng khi được trao quyền kiểm soát trận đấu trong thế hơn người.

Carrick dường như đang nhầm lẫn giữa việc cầm bóng nhiều hơn với khả năng kiểm soát trận đấu tốt hơn. MU có thể chiếm ưu thế về thời lượng kiểm soát bóng, nhưng điều đó chẳng có nhiều ý nghĩa nếu họ không biết khai thác ưu thế ấy.

Pressing cao nhưng hàng thủ không thể dâng cao

Tham vọng của Carrick còn thể hiện qua cách tổ chức phòng ngự. MU sử dụng khối pressing cao trong 42% thời gian không có bóng, tỷ lệ lớn nhất Premier League và tăng mạnh so với mức 26% ở mùa trước. Sơ đồ 4-2-2-2 khi phòng ngự cũng phản ánh ý định gây sức ép trực diện, với những tình huống theo kèm người quyết liệt ngay trên phần sân đối phương.

Tuy nhiên, pressing cao chỉ phát huy hiệu quả khi cả đội hình di chuyển đồng bộ. Các tiền đạo phải gây sức ép đủ mạnh để hạn chế lựa chọn chuyền bóng, trong khi hàng thủ cần dâng lên nhằm thu hẹp khoảng cách giữa các tuyến. MU hiện tại không đáp ứng tốt cả hai điều kiện ấy.

Hàng phòng ngự thiếu tốc độ và khả năng bao quát không gian để duy trì một tuyến phòng thủ cao. Khi các cầu thủ phía trên dâng lên pressing nhưng hậu vệ vẫn giữ vị trí tương đối thấp, khoảng trống ở khu vực giữa sân trở thành gánh nặng đối với Youri Tielemans và Kobbie Mainoo.

Cả hai đều có chất lượng kỹ thuật, nhưng khả năng di chuyển và cường độ hoạt động không phải thế mạnh nổi bật. Trong số 57 tiền vệ trung tâm và phòng ngự chơi ít nhất 90 phút tại Premier League mùa này, Tielemans chỉ đứng thứ 33 về số lần bứt tốc khi không có bóng, với 4,7 lần mỗi 90 phút. Mainoo thậm chí xếp thứ 39, với 4 lần.

Điều đáng nói là bản thân MU không hề lười chạy như những lời chỉ trích gần đây. Dù tổng quãng đường di chuyển trung bình chỉ đạt 103,1 km mỗi trận, số lần bứt tốc khi không có bóng của họ đã tăng từ 86 lên 89 lần mỗi 90 phút so với mùa trước. Quãng đường chạy nước rút 9,9 km cũng cao hơn Man City, đội đạt 9,7 km.

Vấn đề vì thế nằm ở cấu trúc pressing hơn là nỗ lực cá nhân. MU triển khai khối đội hình cao nhiều nhất giải, nhưng chỉ số PPDA (số đường chuyền trung bình của đối thủ trước khi bị gây áp lực) lại lên tới 12,1, nhỉnh hơn không đáng kể so với mức trung bình 12,5 của Premier League (cho thấy Quỷ đỏ vẫn để đối phương thoải mái thực hiện những chuỗi phối hợp dài). Họ mới có 26 lần giành lại bóng ở khu vực cao, đứng thứ 15 trong 20 đội.

Khả năng hỗ trợ phòng ngự của các cầu thủ tấn công cũng gây thất vọng. MU đứng cuối giải về số lần chạy theo kèm đối phương khi không có bóng, với tổng cộng 188 lần. Khi đối thủ vượt qua lớp pressing đầu tiên, tuyến giữa thường bị kéo giãn và hàng phòng ngự phải đối mặt với những đợt tấn công trực diện.

Carrick đang yêu cầu MU vận hành một hệ thống pressing đòi hỏi tốc độ, sự cơ động và tính tổ chức cao, trong khi những phẩm chất ấy lại chưa hiện diện đầy đủ trong đội hình của ông.

Sút nhiều nhất, tạt nhiều nhất nhưng vẫn bế tắc

Sự mất cân đối trong lối chơi cũng lý giải tại sao MU vừa dễ bị tổn thương khi phòng ngự, vừa thiếu hiệu quả khi tấn công. Sau 5 vòng Premier League, Quỷ đỏ đã tung ra 113 cú sút, nhiều hơn đội đứng thứ hai tới 18 lần. Họ cũng dẫn đầu giải đấu với 182 lần chạm bóng trong vòng cấm đối phương, đồng thời sở hữu chỉ số bàn thắng kỳ vọng không tính penalty (non-penalty xG) đạt 9,1, thuộc nhóm bốn đội cao nhất.

Nhìn bề ngoài, đây là những thống kê của một đội bóng có sức tấn công đáng gờm. Nhưng chất lượng trung bình của từng cơ hội lại kể một câu chuyện khác.

Khoảng cách dứt điểm trung bình của MU lên tới 17,9 mét, xa thứ hai Premier League. Chỉ số xG trung bình của mỗi cú sút không tính penalty chỉ đạt 0,08, đồng hạng thấp thứ hai giải đấu. Đội bóng của Carrick cũng ghi ít hơn 2,1 bàn so với non-penalty xG, mức chênh lệch tệ thứ sáu.

MU đang tạo ra khối lượng tấn công rất lớn nhưng chưa chuyển hóa được thành những cơ hội thực sự thuận lợi. Việc thường xuyên phải đối đầu với các khối phòng ngự thấp càng khiến hạn chế này bộc lộ rõ rệt.

Một thống kê khác cho thấy sự bất hợp lý trong cách tiếp cận của Carrick: MU đã thực hiện 104 quả tạt từ bóng sống, nhiều hơn bất kỳ đội nào khác ít nhất 17 quả. Trong khi đó, Benjamin Sesko, tiền đạo có thể hình và khả năng không chiến phù hợp nhất với lối tấn công này, mới chỉ thi đấu 76 phút tại Premier League vì chấn thương, tương đương 16,8% tổng thời lượng.

Ở cánh phải, Diogo Dalot cũng không cung cấp đủ những pha di chuyển hỗ trợ để tạo ưu thế quân số. Hậu vệ người Bồ Đào Nha chỉ thực hiện trung bình 1,6 lần chạy chồng biên hoặc bó vào phía trong mỗi 90 phút, đứng thứ 22 trong nhóm hậu vệ biên đủ điều kiện thống kê.

Carrick muốn MU chơi thứ bóng đá áp đặt, nhưng khi gặp những hàng thủ được tổ chức tốt, các học trò của ông lại thường xuyên phải tìm đến những quả tạt có phần cầu may. Đó là biểu hiện của một đội bóng chiếm lĩnh lãnh thổ nhưng thiếu phương án khai thác không gian.

Rashford trở lại, Cunha trở thành nạn nhân

Nếu những điều chỉnh về chiến thuật khiến MU mất cân bằng, cách Carrick sắp xếp nhân sự lại làm suy giảm sức mạnh của hàng công.

Sự trở lại của Marcus Rashford sau 18 tháng được cho mượn tại Aston Villa và Barcelona là thay đổi lớn nhất. Carrick lập tức đưa tiền đạo người Anh vào đội hình, đồng nghĩa với việc Matheus Cunha phải nhường vị trí bên trái để chuyển vào trung lộ.

Đây là quyết định gây tranh cãi bởi Cunha từng đóng vai trò quan trọng trong thành công của MU mùa trước. Tiền đạo người Brazil phát huy tốt nhất khả năng khi có khoảng trống phía trước để rê bóng, tăng tốc và hướng về khung thành. Trong vai trò mới, anh thường xuyên phải lùi sâu tìm bóng, nhận bóng trong tư thế quay lưng với cầu môn và hoạt động ở những khu vực vốn thuộc phạm vi di chuyển của Bruno Fernandes.

Tình trạng này càng trở nên nghiêm trọng khi MU thường xuyên phải triển khai tấn công trước những hàng phòng ngự lùi sâu. Cunha thiếu không gian để phát huy sở trường, trong khi việc anh di chuyển vào trung tâm còn khiến các vị trí tấn công dễ chồng chéo lên nhau.

Rashford không chơi quá tệ, nhưng việc chưa ghi bàn hay kiến tạo sau 5 trận Premier League khiến quyết định ưu tiên anh trở nên khó bảo vệ. Carrick đã xáo trộn một cấu trúc tấn công từng vận hành hiệu quả để dành chỗ cho cầu thủ chưa tạo ra đóng góp tương xứng.

Chấn thương của Sesko và Amad Diallo tất nhiên khiến tình hình phức tạp hơn. Tuy nhiên, Carrick vẫn có những lựa chọn khác. Bryan Mbeumo từng chơi tốt ở vị trí trung phong cả trong màu áo Brentford lẫn MU mùa trước, với khả năng di chuyển không bóng đủ sức gây khó khăn cho những hàng thủ chơi thấp. Trong khi đó, Shea Lacey, cầu thủ có phong cách tương đồng với Amad, mới được sử dụng vỏn vẹn 10 phút tại Premier League.

Những phương án ấy chưa chắc giải quyết được mọi vấn đề, nhưng ít nhất chúng phù hợp hơn với đặc điểm của từng cầu thủ so với việc cố ép Cunha đảm nhiệm một vai trò không thuận sở trường.

Carrick đang tự làm khó mình

Công bằng mà nói, MU cũng phải chịu những yếu tố bất lợi ngoài khả năng kiểm soát. Họ đã sáu lần đưa bóng trúng khung gỗ, nhiều nhất Premier League. Những bàn thua thiếu may mắn trước Everton, Fulham hay quyết định gây tranh cãi trong trận derby Manchester đều góp phần khiến kết quả trở nên tồi tệ.

Thống kê phòng ngự cũng phản ánh phần nào điều đó. MU đã nhận 8 bàn thua dù chỉ số bàn thua kỳ vọng (xGA) là 6,8. Họ mới phải đối mặt với 53 cú sút, ngang Arsenal và chỉ nhiều hơn Nottingham Forest.

Tuy nhiên, những con số này không đủ để che giấu sự mong manh của hệ thống phòng ngự. Giá trị xG trung bình mỗi cú sút mà MU phải nhận lên tới 0,13, cao thứ ba Premier League. Có tới 71,7% số cú sút của đối thủ được thực hiện trong vòng cấm, cũng thuộc nhóm tỷ lệ cao nhất giải đấu. Điều đó phản ánh khả năng bảo vệ những khu vực nguy hiểm của MU đang có vấn đề, bất kể họ có phải chịu nhiều cú sút hay không.

Carlos Baleba được kỳ vọng sẽ cải thiện sức mạnh và khả năng bao quát không gian ở tuyến giữa sau khi đủ điều kiện ra mắt. Sự trở lại của Amad cũng có thể giúp Carrick khôi phục những phương án tấn công từng phát huy hiệu quả. Nhưng một vài thay đổi nhân sự khó có thể giải quyết tận gốc những mâu thuẫn trong cách vận hành nếu HLV người Anh vẫn kiên quyết theo đuổi một hệ thống không phù hợp với lực lượng hiện có.

Sau cùng, sai lầm lớn nhất của Carrick có lẽ nằm ở cách ông đánh giá thành công của chính mình. MU từng giành 12 chiến thắng trong 17 trận nhờ một cấu trúc tương đối cân bằng, biết chấp nhận nhường bóng và khai thác tốt những thời điểm chuyển trạng thái. Thay vì phát triển trên nền tảng ấy, Carrick dường như muốn chứng minh đội bóng của mình đủ khả năng chơi thứ bóng đá chủ động và thống trị hơn.

Tham vọng ấy không sai về nguyên tắc, nhưng sẽ trở thành sự ảo tưởng nếu Carrick tin rằng chỉ cần đẩy cao đội hình, tăng tỷ lệ kiểm soát bóng và tổ chức pressing quyết liệt hơn là MU có thể lập tức chuyển mình.

Quỷ đỏ có lẽ không yếu như vị trí và kết quả hiện tại phản ánh. Song bóng đá không tưởng thưởng cho một đội bóng vì những gì họ có thể làm được trên lý thuyết. Carrick từng thành công nhờ hiểu rõ giới hạn của MU, và giờ đây ông đang phải trả giá vì hành động như thể những giới hạn ấy đã biến mất.

Điều nguy hiểm nhất là mỗi kết quả thất vọng lại bào mòn thêm niềm tin của các cầu thủ vào hệ thống. Một khi sự tự tin đã sụp đổ, việc khôi phục nó sẽ khó khăn hơn nhiều so với điều chỉnh vài vị trí trên sân. Carrick vẫn còn thời gian để sửa sai, nhưng nếu tiếp tục nhầm lẫn giữa tham vọng và năng lực thực tế, ông có thể đánh mất công việc trước khi kịp xây dựng đội bóng mà mình hình dung.

• 23h30 ngày 10/10: MU vs Tottenham