Bồ Đào Nha vs Uzbekistan: Giải oan cho Roberto Martinez

• Lịch trực tiếp World Cup 2026 trên VTV mới nhất hôm nay
• BXH đội thứ 3 xuất sắc nhất World Cup 2026 mới nhất
• Danh sách đội bóng lọt vào vòng knock-out World Cup 2026 mới nhất
• Kết quả World Cup 2026 mới nhất hôm nay

Sau trận hòa đầy nhọc nhằn của Bồ Đào Nha trước CHDC Congo, những lời chỉ trích hướng về Martinez nhanh chóng xuất hiện trở lại. Không ít người cho rằng vị HLV người Tây Ban Nha đang lặp lại điều từng xảy ra với tuyển Bỉ: sở hữu một tập thể tài năng song không thể đưa họ tới đỉnh cao.

Đó là quan điểm đã tồn tại nhiều năm qua. Mỗi khi nhắc tới thế hệ vàng của bóng đá Bỉ, người ta thường nhớ đến một tập hợp cầu thủ xuất chúng nhưng không giành được danh hiệu lớn nào. Và trong câu chuyện ấy, Martinez thường bị xem như nhân vật phải chịu trách nhiệm lớn nhất. 

Nhìn bề ngoài, lập luận ấy có vẻ hợp lý.

Bỉ từng sở hữu một trong những đội hình mạnh nhất thế giới. Eden Hazard ở thời kỳ đỉnh cao là một trong những cầu thủ tấn công xuất sắc nhất hành tinh. Kevin De Bruyne nhiều năm liền được xem là tiền vệ sáng tạo hay nhất thế giới. Romelu Lukaku liên tục ghi bàn ở cấp độ cao nhất. Phía sau họ là Thibaut Courtois trong khung gỗ cùng cặp trung vệ giàu kinh nghiệm Jan Vertonghen và Toby Alderweireld.

Với chừng ấy ngôi sao, việc không giành nổi một danh hiệu lớn rõ ràng để lại cảm giác tiếc nuối. Tuy nhiên, khi nhìn lại toàn bộ hành trình của thế hệ này, câu chuyện không hoàn toàn giống những gì nhiều người vẫn nghĩ. Điều đầu tiên thường bị bỏ quên là thất bại đau đớn nhất của Bỉ tại EURO 2016 thực tế không diễn ra dưới thời Martinez. Nhiều người vô thức gắn trận thua Xứ Wales ở tứ kết với ông nhưng thời điểm đó, Quỷ đỏ vẫn được dẫn dắt bởi Marc Wilmots.

Đấy là giải đấu mà Bỉ được kỳ vọng rất lớn nhưng lại dừng bước theo cách khó chấp nhận. Với chất lượng đội hình lúc bấy giờ, ít nhất họ phải góp mặt ở bán kết, thậm chí có thể mơ tới chức vô địch. Martinez chỉ xuất hiện sau thất bại đó. Và nếu đánh giá công bằng, giải đấu lớn đầu tiên của ông trên cương vị HLV trưởng lại chính là thành công lớn nhất trong lịch sử bóng đá Bỉ hiện đại.

• Nhận định bóng đá Bồ Đào Nha vs Uzbekistan, 00h00 ngày 24/6
• Bồ Đào Nha vs Uzbekistan: Đội hình dự kiến, thông tin lực lượng mới nhất
• Ngôi sao tuyển Bồ Đào Nha: 'Chúng tôi không có nghĩa vụ phải chuyền bóng cho Ronaldo'

Tại World Cup 2018, Bỉ tiến thẳng tới bán kết sau khi vượt qua hàng loạt đối thủ mạnh. Họ đánh bại Brazil ở tứ kết và chỉ chịu thua Pháp với tỷ số tối thiểu trong trận đấu được nhiều người xem là trận chung kết thực sự của giải đấu. Nhìn lại hành trình năm ấy, rất khó để khẳng định Martinez thất bại.

Pháp cuối cùng trở thành nhà vô địch thế giới. Nhưng trong mắt không ít người, Bỉ mới là đội tuyển khiến họ gặp khó khăn lớn nhất. Nếu đội bóng áo đỏ vượt qua được Pháp ở bán kết, nhiều khả năng họ cũng sẽ đủ sức đánh bại Croatia trong trận đấu cuối cùng. Đó là khoảng cách rất mong manh giữa một thế hệ được tôn vinh như huyền thoại và một thế hệ bị xem là thất bại.

Quan trọng hơn, với một nền bóng đá như Bỉ, việc lọt vào bán kết World Cup vốn đã là thành tích cực kỳ đáng nể. Bỉ luôn sản sinh ra những cầu thủ tài năng, song họ chưa bao giờ được xếp ngang hàng với các cường quốc truyền thống như Brazil, Đức, Argentina hay Italia. Vì thế, việc xem World Cup 2018 là một thất bại có phần thiếu công bằng.

Dẫu vậy, những giải đấu sau đó lại là câu chuyện khác. EURO 2020 mang tới nhiều tiếc nuối. Bỉ bị Italia loại ở tứ kết, và điều khiến người hâm mộ thất vọng không phải kết quả mà là cảm giác họ đã bỏ lỡ cơ hội lớn nhất. Khi ấy, nhiều trụ cột vẫn đang ở độ chín của sự nghiệp, và đội hình Bỉ trên lý thuyết thậm chí còn mạnh hơn nhà vô địch sau cùng.

Việc dừng bước quá sớm khiến những dấu hỏi về Martinez bắt đầu xuất hiện. Rồi World Cup 2022 trở thành thảm họa thực sự. Thế hệ vàng năm nào đã già nua và mất đi phần lớn sự bùng nổ. Hazard không còn là chính mình. Vertonghen và Alderweireld đã bước sang bên kia sườn dốc. Ngay cả De Bruyne cũng công khai thừa nhận đội tuyển không còn đủ khả năng cạnh tranh chức vô địch.

Martinez quyết định đặt niềm tin vào những công thần từng tạo nên kỳ tích năm 2018. Đó có thể là sai lầm, nhưng cũng là lựa chọn mà rất nhiều HLV khác sẽ đưa ra trong hoàn cảnh tương tự. Những cầu thủ ấy đã cống hiến cả thanh xuân cho đội tuyển. Họ xứng đáng có thêm một cơ hội cuối cùng. Đáng tiếc, cái kết lại không như mong muốn.

Chính vì vậy, câu hỏi liệu Martinez có lãng phí thế hệ vàng của Bỉ hay không vẫn rất khó trả lời dứt khoát. Nếu bỏ qua World Cup 2018, câu trả lời có lẽ là có. Một đội hình sở hữu De Bruyne, Hazard, Lukaku và Courtois lẽ ra phải tiến xa hơn ở nhiều giải đấu lớn. Họ hoàn toàn đủ sức góp mặt trong một trận chung kết EURO hoặc World Cup.

Nhưng lịch sử không vận hành theo kiểu loại bỏ những gì không phù hợp với lập luận của mình. World Cup 2018 đã xảy ra. Bỉ thực sự tiến sát chức vô địch hơn bất kỳ thời điểm nào trong lịch sử. Và người dẫn dắt họ chính là Roberto Martinez.

Bóng đá cấp đội tuyển vốn luôn chứa đựng yếu tố may rủi đặc biệt. Thế hệ vàng của Anh trong những năm 2000 với Steven Gerrard, Frank Lampard, Wayne Rooney hay David Beckham thậm chí còn chưa từng vào tới bán kết một giải đấu lớn. Không ai có thể khẳng định một HLV khác sẽ làm tốt hơn Martinez với đội hình Bỉ năm đó.

Cuối cùng, đây có lẽ là số phận quen thuộc của các HLV bóng đá. Khi đội tuyển thành công, công lao thường thuộc về các cầu thủ. Song khi thất bại, người đứng đầu gần như luôn là người phải nhận trách nhiệm lớn nhất.

Martinez chắc chắn có những sai lầm. Ông cũng sẽ luôn bị nhắc tới cùng những cơ hội bị bỏ lỡ của thế hệ vàng Bỉ. Tuy nhiên, gọi ông là người đã phá hỏng cả một thế hệ xuất sắc có lẽ là nhận định quá khắc nghiệt. Bởi nếu không có Martinez, rất có thể ký ức đẹp nhất của bóng đá Bỉ trong thế kỷ 21 cũng sẽ không bao giờ tồn tại.