Có những trận đấu mang theo ký ức của nhiều thế hệ. Brazil gặp Nhật Bản ở vòng 1/16 World Cup 2026 là một cuộc đối đầu như vậy. Bởi từ rất lâu trước khi hai đội thực sự đứng chung trên sân khấu lớn nhất của bóng đá thế giới, cuộc chạm trán ấy đã tồn tại trong trí tưởng tượng của hàng triệu người qua những trang truyện Captain Tsubasa.
Năm 1981, khi tác giả Yoichi Takahashi phát hành bộ truyện tranh bóng đá huyền thoại, bóng đá vẫn là môn thể thao lép vế trước bóng chày tại Nhật Bản. Đội tuyển Nhật Bản chưa từng dự World Cup, J.League còn chưa ra đời, và việc một cầu thủ Nhật Bản thi đấu ở châu Âu là điều không tưởng. Thế nhưng Takahashi vẫn tạo nên một cậu bé tên Tsubasa Ozora với khát vọng đơn giản nhưng táo bạo: đưa Nhật Bản lên đỉnh thế giới.
Trong giấc mơ ấy, Brazil là miền đất hứa của bóng đá đẹp, là nơi Tsubasa phải đặt chân đến để hoàn thiện bản thân. Người thầy Roberto Hongo là một cựu cầu thủ Brazil. Những đối thủ lớn nhất như Carlos Santana hay Natureza cũng đều đến từ xứ sở samba. Muốn trở thành số một, Nhật Bản trước hết phải học từ Brazil, rồi sau đó mới đủ sức vượt qua Brazil. Đó không chỉ là cốt truyện của một bộ manga, mà còn là triết lý phát triển của người Nhật.
Ở ngoài đời, bóng đá Nhật Bản cũng đi đúng con đường ấy. Khi J.League ra đời vào năm 1993, những biểu tượng như Zico góp phần đặt nền móng cho giải đấu chuyên nghiệp. Các huấn luyện viên Brazil mang theo triết lý, kỹ năng và tình yêu bóng đá đến Nhật. Từ nền móng đó, người Nhật xây dựng hệ thống đào tạo trẻ, phát triển bóng đá học đường, đưa cầu thủ sang châu Âu và kiên trì theo đuổi một chiến lược dài hạn. Họ không sao chép Brazil, mà học từ Brazil để tạo ra bản sắc của chính mình.
Bởi vậy, cuộc chạm trán giữa Nhật Bản và Brazil vào đêm nay giống như khoảnh khắc vòng tròn lịch sử khép kín. Hơn bốn thập kỷ sau khi Takahashi để Nhật Bản đánh bại Brazil trong trận chung kết giải trẻ thế giới, ĐT Nhật ngoài đời cuối cùng cũng có cơ hội viết nên chương truyện của riêng mình ở một trận đấu loại trực tiếp World Cup.
Thực tế, khoảng cách giữa hư cấu và hiện thực đã thu hẹp dần theo thời gian. Nhật Bản dự World Cup lần đầu năm 1998, rồi trở thành gương mặt quen thuộc của giải vô địch thế giới. Cầu thủ Nhật lần lượt xuất hiện ở những CLB hàng đầu châu Âu, giống như hành trình mà Tsubasa và các đồng đội từng trải qua trên trang giấy. Đến năm 2025, họ còn lần đầu đánh bại Brazil với tỷ số 3-2 trong một trận giao hữu. Trùng hợp thay, cũng là tỷ số chiến thắng của Nhật trước Brazil trong Captain Tsubasa.
Tất nhiên, World Cup không phải manga. Sẽ không có Tsubasa Ozora, Roberto Hongo hay Carlos Santana xuất hiện trên sân bóng ở Houston. Không ai tự tin Nhật Bản có thể lật đổ Selecao. Nhưng có một điều gần như chắc chắn: Captain Tsubasa đã góp phần tạo nên tương lai. Bộ truyện đã nuôi dưỡng tình yêu bóng đá của cả một thế hệ, truyền cảm hứng để hàng nghìn đứa trẻ xỏ giày ra sân và tin rằng Nhật Bản có thể đứng ngang hàng với những cường quốc.
Và đó mới là cái kết hoàn hảo cho Captain Tsubasa, rằng một ngày người Nhật không còn bước vào trận gặp Brazil với tâm thế ngưỡng mộ, mà với niềm tin rằng họ đủ sức đánh bại chính hình mẫu đã truyền cảm hứng cho mình.
