Trong bóng đá hiện đại, người ta thường nói nhiều về chiến thuật, dữ liệu và các mô hình vận hành. Nhưng đôi khi, một hành trình vĩ đại lại bắt đầu từ điều rất giản dị: một mẩu tin tuyển dụng trên báo.
Tháng 10/2011, Luis de la Fuente bị Alaves sa thải khi đội bóng còn ở Segunda B (hạng Ba Tây Ban Nha). Ông rơi vào cảnh thất nghiệp suốt 18 tháng. Trong cuốn tự truyện xuất bản trước World Cup 2026, nhà cầm quân 65 tuổi kể lại cảm giác chờ đợi trong vô vọng: “Tháng sau chắc sẽ có ai đó gọi mình. Nhưng tháng này qua tháng khác chẳng có ai gọi”. Đó là giai đoạn mà nhiều HLV sẽ chọn nghỉ ngơi hoặc chấp nhận rời xa bóng đá đỉnh cao. Song, De la Fuente thì không.
Ông biến thời gian thất nghiệp thành một khóa học kéo dài nhiều tháng. Trong khoảng 5-6 tháng, De la Fuente thường xuyên đến Lezama, trung tâm huấn luyện của Bilbao, để quan sát Marcelo Bielsa làm việc. Ông ghi lại gần 5 tháng các buổi tập của chiến lược gia người Argentina, nghiên cứu từng bài tập, từng cách tổ chức không gian, từng chi tiết vận hành chiến thuật. “Tôi đã học được rất nhiều từ Bielsa”, De la Fuente thừa nhận.
Điều đáng nói là ông học Bielsa nhưng không sao chép “Gã điên”. Về chuyên môn, De la Fuente tiếp thu tư duy tổ chức và cường độ chơi bóng. Về quản trị con người, ông đi theo con đường hoàn toàn khác. Nếu Bielsa nổi tiếng khắt khe đến mức nhiều cầu thủ Uruguay không thể chịu đựng nổi, thì De la Fuente lại được các tuyển thủ Tây Ban Nha yêu mến bởi sự gần gũi, chân thành và cởi mở.
Bước ngoặt đến vào tháng 5/2013. Liên đoàn Bóng đá Tây Ban Nha (RFEF) đăng một thông báo tuyển dụng HLV trên báo. De la Fuente nộp đơn và được nhận vào làm việc tại Las Rozas. Một mẩu tin nhỏ đã thay đổi cả cuộc đời ông, nhưng chỉ vì phía sau mẩu tin ấy là 18 tháng chuẩn bị âm thầm.
Từ đó, De la Fuente bắt đầu cuộc leo dốc bền bỉ trong hệ thống đào tạo trẻ của bóng đá Tây Ban Nha. Những danh hiệu ấy không chỉ là thành tích cá nhân. Chúng là nền móng của tuyển Tây Ban Nha hiện tại.
ĐT Olympic giành huy chương Bạc năm 2021 có Unai Simon, Marc Cucurella, Mikel Merino, Martin Zubimendi, Pedri, Dani Olmo và Mikel Oyarzabal. Tất cả đều góp mặt trong chiến thắng 2-0 trước Pháp ở bán kết World Cup 2026. Nói cách khác, De la Fuente không “thừa hưởng” thế hệ vàng này. Chính ông là người đã đào tạo và phát triển họ từ các cấp độ trẻ.
Đó là điểm khác biệt quan trọng nhất.
Nhiều HLV ĐTQG chỉ có vài tháng làm việc cùng cầu thủ mỗi năm. De la Fuente đã đồng hành với phần lớn trụ cột của La Roja suốt gần một thập kỷ. Ông hiểu Pedri cần gì, biết Dani Olmo phản ứng ra sao dưới áp lực, và nắm rõ cách Zubimendi đọc trận đấu. Mối quan hệ ấy không thể xây dựng trong vài buổi tập ngắn ngủi.
Điều khiến De la Fuente được tôn trọng không nằm ở số danh hiệu nhiều hơn Luis Aragones hay Vicente del Bosque. Nó nằm ở cách ông đi lên.
Không phải cựu siêu sao. Không phải HLV được săn đón từ đầu. Không có “hào quang” khi bắt đầu sự nghiệp. De la Fuente từng chỉ dẫn dắt vài trận ở hạng Ba, từng thất nghiệp dài hạn và từng phải tự đi tìm cơ hội.
Chính vì thế, thành công hiện tại mang ý nghĩa lớn hơn một tấm vé vào chung kết World Cup. Tây Ban Nha trở lại trận đấu cuối cùng của sân chơi danh giá nhất hành tinh sau 16 năm kể từ chức vô địch tại Nam Phi 2010. Khoảng cách ấy được lấp đầy bằng sự kiên nhẫn của RFEF và sự bền bỉ của De la Fuente.
De la Fuente từng nói trước bán kết: “Tôi cầu nguyện mỗi ngày và cảm ơn Chúa vì đã cho tôi tất cả những điều này”. Đó không phải phát biểu của một người chiến thắng dễ dàng. Đó là lời của người từng trải qua những tháng ngày chờ điện thoại reo mà không có cuộc gọi nào đến.
Một mẩu tin tuyển dụng đã cứu De la Fuente. Nhưng bản thân mẩu tin ấy không tạo ra kỳ tích. Kỳ tích được tạo nên bởi 18 tháng học hỏi trong im lặng, bởi hàng nghìn giờ làm việc với các đội trẻ và bởi niềm tin không từ bỏ khi chưa ai còn nhớ đến tên mình.
Đó mới là bài học lớn nhất từ hành trình của người đàn ông đang đưa Tây Ban Nha trở lại đỉnh cao thế giới.
