Bộ mặt khác của Nhật Bản

Tại World Cup 2026, một hình ảnh quen thuộc lại khiến cả thế giới ngưỡng mộ: những cổ động viên Nhật Bản trong màu áo Samurai Xanh lặng lẽ ở lại khán đài sau trận đấu, cầm những chiếc túi ni lông màu xanh để nhặt từng mẩu rác còn sót lại.

Không chỉ trên khán đài, phòng thay đồ của đội tuyển Nhật Bản cũng luôn được trả lại trong tình trạng sạch sẽ, ngăn nắp như thể chưa từng có một trận đấu nào diễn ra.

Đó là hình ảnh đẹp đã trở thành thương hiệu của người Nhật suốt từ World Cup 1998: tinh thần trách nhiệm, ý thức cộng đồng và văn hóa omoiyari - sự quan tâm đến người khác.

Nhưng có một điều thú vị là chính tại Nhật Bản, hình ảnh ấy không phải lúc nào cũng nhận được những tràng pháo tay.

Có một poster đang viral trên mạng xã hội Nhật Bản. Bên trái là người đàn ông Nhật Bản chăm chú nhặt rác trên khán đài World Cup. Bên phải là chính người đàn ông ấy nằm dài trên ghế sofa lướt điện thoại, trong khi vợ hoặc mẹ tất bật với đống bát đĩa và quần áo chưa giặt. Bên cạnh là chú thích: “Hãy làm điều đó ở nhà nữa đi” (Jitaku de mo yatte).

Theo thống kê của OECD, đàn ông Nhật Bản thuộc nhóm dành ít thời gian nhất cho công việc gia đình trong số các quốc gia phát triển. Vì thế, hình ảnh những “anh hùng dọn dẹp” ở World Cup bị một bộ phận dư luận xem là “làm màu”, là biểu hiện của một xã hội hai mặt.

Điều thú vị là hình ảnh “hai mặt” ấy không chỉ xuất hiện trên khán đài. Nó còn phản chiếu rất rõ trong chính lối chơi của đội tuyển Nhật Bản tại World Cup 2026.

Ở trận ra quân trước Hà Lan - đối thủ vượt trội về chất lượng cá nhân - Samurai Blue nhập cuộc bằng bộ mặt của một đội "chiếu dưới" điển hình.

Họ phòng ngự trong khối 5-3-2 chặt chẽ, chấp nhận chỉ kiểm soát bóng khoảng 40%, kiên nhẫn chống đỡ sức ép liên tục từ đối thủ. Dù hai lần bị dẫn trước sau các bàn thắng của Van Dijk và Summerville, Nhật Bản vẫn không hề hoảng loạn.

Họ chờ đợi. Họ chịu đựng. Và họ phản đòn đúng thời điểm. Cuối cùng, Daichi Kamada ghi bàn gỡ hòa ở phút 89, mang về trận hòa 2-2 đầy cảm xúc. 

Đó là phiên bản Nhật Bản quen thuộc: khiêm tốn, bền bỉ, biết mình ở đâu và sẵn sàng học hỏi từ những đối thủ mạnh hơn.

Nhưng chỉ vài ngày sau, trong trận đấu với Tunisia, một Nhật Bản hoàn toàn khác xuất hiện.

• Nhật Bản đại thắng, tiễn Tunisia về nước sớm

Không còn là đội bóng nhẫn nhịn. Không còn là kẻ chờ đợi thời cơ. Lần này, Nhật Bản chủ động áp đặt trận đấu ngay từ những phút đầu tiên. Họ pressing cao, chuyền bóng nhanh, luân chuyển vị trí liên tục và kiểm soát hoàn toàn nhịp độ trận đấu.

Tunisia chỉ biết oằn mình ra chịu trận, nhưng dù không thể đẩy cao đội hình, họ vẫn không tài nào ngăn nổi những con sóng Nhật Bản. Tỉ số 4-0 có thể khiến những người không theo dõi trận đấu cảm thấy ngạc nhiên, nhưng nó thực sự là sự phản ánh chính xác những gì đã diễn ra trên sân.

Nhật Bản đã thể hiện bộ mặt của một đội cửa trên thực thụ: tự tin, chủ động và sẵn sàng thống trị đối thủ. 

Cùng một đội bóng. Cùng một HLV. Nhưng hai bộ mặt hoàn toàn khác nhau. Có lẽ, chính khả năng thích nghi linh hoạt ấy mới là sức mạnh lớn nhất của Nhật Bản. Họ biết khi nào cần cúi đầu chịu đựng và khi nào phải ngẩng cao đầu kiểm soát cuộc chơi.

World Cup 2026 đang cho thấy một Nhật Bản đa diện: vừa truyền thống vừa hiện đại, vừa kỷ luật đến mức máy móc lại cũng đầy những mâu thuẫn nội tại. Nhưng có lẽ chính những mâu thuẫn ấy mới là điều khiến Samurai Blue trở nên đặc biệt.