Chiếc cúp vàng World Cup đã từng long đong như thế nào?

12 năm dưới gầm giường ở Rome & nghi vấn tráo đổi ở Đức

Được chế tác năm 1929 bởi nhà điêu khắc người Pháp Abel Lafleur, bức tượng cao 30 cm khắc họa nữ thần chiến thắng Nike của Hy Lạp, làm bằng bạc mạ vàng. Ngay từ khi giải đấu ra đời năm 1930, FIFA đã quy định rằng đội tuyển nào vô địch ba lần sẽ được giữ vĩnh viễn chiếc cúp.

Năm 1938, đội tuyển Italia đăng quang World Cup lần thứ hai liên tiếp. Họ là nhà vô địch cuối cùng trước khi Thế chiến II bùng nổ. Giải đấu phải chờ đến năm 1950 mới được tổ chức trở lại, đồng nghĩa với việc chiếc cúp ở lại Italia suốt 12 năm.

Trong thời chiến, chiếc cúp được cất giữ tại một ngân hàng ở Rome. Tuy nhiên, lo ngại quân Đức Quốc xã có thể chiếm đoạt, Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Italia khi đó là Ottorino Barassi đã bí mật mang chiếc cúp ra khỏi ngân hàng và giấu trong căn hộ riêng. Theo bộ phim tài liệu *The Rimet Trophy* của Lorenzo Garzella, Filippo Macelloni và César Meneghetti, phát xít Đức từng lục soát nhà Barassi nhưng không phát hiện chiếc hộp giày cũ giấu dưới gầm giường – nơi cúp Jules Rimet nằm im lìm suốt nhiều năm chiến tranh. Đó là lần đầu tiên “báu vật” của bóng đá thế giới thoát hiểm trong gang tấc.

Sau chức vô địch của Tây Đức năm 1954, chiếc cúp được lưu giữ tại Frankfurt. Nhiếp ảnh gia Joe Coyle từng đặt nghi vấn rằng phiên bản mang tới Thụy Điển năm 1958 cao hơn 5 cm và có phần đế khác so với bản năm 1954. Tuy nhiên, chưa từng có bằng chứng xác thực cho thấy chiếc cúp bị chỉnh sửa hay đánh tráo trong thời gian thuộc quyền quản lý của người Đức.

Vụ trộm tại Anh và “người hùng” bốn chân

Ba tháng trước khi World Cup 1966 khởi tranh tại Anh, chiếc cúp được trưng bày tại Westminster Central Hall. Trưa một ngày Chủ nhật yên ả, chiếc cúp biến mất khỏi tủ kính bị đập vỡ.

Không ai nhìn thấy kẻ trộm. Một yêu cầu đòi tiền chuộc được gửi tới Chủ tịch FA Joe Mears, nhưng danh tính thủ phạm chưa bao giờ được làm rõ.

Bảy ngày sau, một chú chó tên Pickles bất ngờ phát hiện chiếc cúp được bọc trong giấy báo tại khu vườn ở Upper Norwood, phía nam London. Vụ việc khép lại đầy ly kỳ, và Pickles trở thành “người hùng quốc gia”.

FA đã đặt làm một bản sao để sử dụng trong các sự kiện, làm dấy lên tin đồn rằng bản sao có thể đã bị trao nhầm cho FIFA năm 1970. Tuy nhiên, khi FIFA mua lại chiếc cúp từng ở Anh năm 1997 với giá 254.500 bảng và giám định, kết quả cho thấy đó chỉ là bản sao.

Brazil và cú sốc năm 1983

Năm 1970, Brazil đánh bại Italia 4-1 trong trận chung kết tại Mexico để lần thứ ba vô địch World Cup, qua đó được giữ vĩnh viễn cúp Jules Rimet. Chiếc cúp được trưng bày tại trụ sở Liên đoàn bóng đá Brazil (CBF) trên phố Rua da Alfandega, Rio de Janeiro.

Đêm 19 rạng sáng 20/12/1983, một nhóm trộm khống chế bảo vệ và phá khung kính chống đạn để lấy đi chiếc cúp thật, trong khi bản sao được cất trong két sắt lại không bị động tới. Vụ trộm gây chấn động cả quốc gia. Chủ tịch CBF khi đó là Giulite Coutinho kêu gọi người dân hỗ trợ tìm kiếm, khẳng định giá trị tinh thần của chiếc cúp lớn hơn nhiều giá trị vật chất.

Dù cảnh sát điều tra ráo riết, bắt giữ một số nghi phạm, chiếc cúp không bao giờ được tìm thấy. Nhiều người tin rằng nó đã bị nấu chảy thành thỏi vàng. Tuy nhiên, nhà báo Simon Kuper từng đặt câu hỏi: bởi cúp làm bằng bạc mạ vàng chứ không phải vàng nguyên khối, liệu việc nấu chảy có thực sự mang lại lợi nhuận lớn?

Bí ẩn chưa có lời giải

Hơn bốn thập kỷ đã trôi qua kể từ vụ trộm tại Rio, số phận thực sự của chiếc cúp Jules Rimet vẫn là dấu hỏi lớn. Nó có thể đã bị phá hủy, cũng có thể đang nằm im trong một tầng hầm bí mật nào đó, chờ ngày được phát hiện.

Từ gầm giường ở Rome, khu vườn nhỏ tại London đến bóng tối của Rio, hành trình “vượt khó” của chiếc cúp vàng Jules Rimet phản chiếu những chương sử vừa hào hùng vừa u ám của bóng đá thế giới. Và cho đến hôm nay, bí ẩn ấy vẫn tiếp tục ám ảnh những người yêu môn thể thao vua.

Nhìn lại toàn bộ hành trình ấy, chiếc cúp Jules Rimet không chỉ đơn thuần là một vật phẩm trao thưởng, mà còn là nhân chứng sống của lịch sử thế giới trong thế kỷ XX. Nó đã đi qua chiến tranh, vượt khỏi tầm tay phát xít, trở thành mục tiêu của những vụ trộm táo tợn và là trung tâm của vô số giả thuyết chưa được kiểm chứng. Mỗi lần biến mất, chiếc cúp lại khơi dậy cảm xúc mãnh liệt nơi người hâm mộ – từ lo âu, phẫn nộ cho tới hy vọng.

Và biết đâu, ở một góc khuất nào đó trên thế giới, “báu vật” của bóng đá vẫn đang chờ được tìm thấy, để khép lại hành trình lưu lạc đầy sóng gió của mình.