World Cup từ lâu luôn được xem là sân khấu lớn nhất của bóng đá thế giới, nhưng cũng là giải đấu khắc nghiệt nhất. Danh tiếng không đảm bảo thành công, đẳng cấp không đồng nghĩa với những màn trình diễn đỉnh cao. Lịch sử World Cup đầy rẫy những huyền thoại đã chinh phục mọi danh hiệu ở cấp CLB nhưng lại bất lực khi đứng trước áp lực của ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.
Chính vì vậy, những gì đang diễn ra tại World Cup 2026 trở nên đặc biệt hơn bao giờ hết. Không chỉ một hay hai ngôi sao tỏa sáng, mà gần như toàn bộ những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới đều đang chơi đúng với đẳng cấp của mình. Đây là điều rất hiếm khi xuất hiện trong lịch sử giải đấu.
World Cup, sân chơi không dành cho tất cả
Diego Maradona từng tham dự bốn kỳ World Cup. Người ta nhớ mãi đến mùa hè 1986 huyền thoại, nơi ông đưa Argentina đến chức vô địch bằng một trong những màn trình diễn vĩ đại nhất lịch sử bóng đá. Nhưng ba kỳ World Cup còn lại là những ký ức kém vui hơn rất nhiều.
Năm 1982, ông bị truất quyền thi đấu sau pha đá vào đối phương. Năm 1990, Maradona không thể tái hiện phong độ đỉnh cao khi Argentina thất bại trước Tây Đức trong trận chung kết. Đến năm 1994, hành trình của ông kết thúc trong tủi hổ sau khi dương tính với chất cấm.
Zinedine Zidane cũng có một câu chuyện tương tự. World Cup 1998 là đỉnh cao với hai bàn thắng trong trận chung kết giúp Pháp lần đầu vô địch thế giới, nhưng giải đấu ấy vẫn có vết gợn là chiếc thẻ đỏ và án treo giò hai trận vì hành vi đạp đối phương. World Cup 2002 gần như là giải đấu bị xóa khỏi ký ức khi Zidane vật lộn với chấn thương. Đến năm 2006, ông đưa Pháp vào chung kết nhưng lại khép lại sự nghiệp bằng cú húc đầu tai tiếng vào Marco Materazzi.
Cristiano Ronaldo, chân sút ghi nhiều bàn nhất lịch sử Champions League và bóng đá quốc tế, hiện đang tham dự kỳ World Cup thứ sáu ở tuổi 41. Thế nhưng ngay cả với anh, những ký ức về World Cup vẫn luôn gắn liền với cảm giác tiếc nuối nhiều hơn là sự thỏa mãn. Thực tế, bàn thắng từ chấm 11m vào lưới Croatia mới là lần đầu tiên CR7 chọc thủng lưới đối thủ ở một vòng knock-out World Cup.
Lionel Messi cũng từng trải qua quãng thời gian dài như vậy. Trước khi vô địch thế giới tại Qatar 2022 ở lần tham dự thứ năm, bốn kỳ World Cup trước đó của Messi luôn bị phủ bóng bởi áp lực phải gánh vác cả Argentina trên vai. Anh thậm chí còn không ghi nổi bàn thắng nào ở World Cup 2010 trước khi phải ra về sau thất bại tủi hổ trước người Đức.
Danh sách những huyền thoại không thể chinh phục World Cup còn kéo dài. Marco van Basten, Luis Figo hay Zlatan Ibrahimovic chưa từng ghi nổi một bàn thắng tại giải đấu này. Wayne Rooney chỉ có đúng một pha lập công sau ba kỳ World Cup và người ta nhớ đến chiếc thẻ đỏ năm 2006 nhiều hơn bất kỳ khoảnh khắc nào khác. Ronaldinho từng mê hoặc cả thế giới ở World Cup 2002 khi còn là một tài năng trẻ, nhưng bốn năm sau, khi đã sở hữu hai Quả bóng vàng, anh lại gây thất vọng.
Frank Lampard ghi hơn 300 bàn thắng trong sự nghiệp, nhưng không có nổi một bàn tại ba kỳ World Cup cùng tuyển Anh. Một phần vì sự thiếu may mắn, tiêu biểu là bàn thắng hợp lệ vào lưới Đức năm 2010 không được công nhận, nhưng chính Lampard cũng thừa nhận World Cup luôn mang đến một áp lực rất khác. Không hẳn vì chất lượng chuyên môn cao hơn, mà bởi các cầu thủ phải thi đấu trong môi trường ít gắn kết hơn CLB, đồng thời gánh trên vai kỳ vọng của cả một đất nước.
Điều đó càng dễ hiểu nếu nhìn vào lịch thi đấu của bóng đá hiện đại. Khác với các vận động viên Olympic có bốn năm để chuẩn bị cho thời điểm đạt đỉnh phong độ, các cầu thủ châu Âu bước vào World Cup ngay sau một mùa giải kéo dài và đầy bào mòn. Cơ thể lẫn tinh thần của họ thường đã ở trạng thái mệt mỏi trước khi giải đấu bắt đầu.
Sự khác thường của World Cup 2026
Đó là lý do World Cup 2026 trở nên khác thường. Lần này, những ngôi sao lớn không chỉ góp mặt, mà họ còn là những nhân vật chính của giải đấu.
Lionel Messi và Kylian Mbappe đang tạo nên cuộc đua song mã cho cả Chiếc giày vàng lẫn Quả bóng vàng World Cup khi cùng sở hữu sáu bàn thắng. Harry Kane và Erling Haaland bám sát với năm pha lập công. Ousmane Dembele - đương kim Quả bóng vàng - cùng Vinicius Junior đều đã có bốn bàn. Cristiano Ronaldo, dù trải qua một giải đấu không hề dễ dàng, vẫn đã có ba bàn.
Không bùng nổ về bàn thắng, những Lamine Yamal, Jude Bellingham, Mohamed Salah và Luis Díaz cũng đều đã để lại dấu ấn. Michael Olise chưa ghi bàn nhưng đã có tới năm đường kiến tạo và là một trong những cầu thủ chơi hay nhất của tuyển Pháp.
Quan trọng hơn, các siêu sao đều xuất hiện đúng lúc đội bóng cần họ nhất.
Khi Anh bị CHDC Congo dẫn trước 1-0 ở vòng 1/16, Harry Kane là người lên tiếng bằng cú đánh đầu gỡ hòa rồi cú sút sấm sét ở phút 86 để đưa Tam Sư đi tiếp. Sau trận đấu, đội trưởng tuyển Anh tiết lộ rằng toàn đội đã nói với nhau trước giờ bóng lăn về việc sẽ có những "khoảnh khắc của người hùng". Theo Kane, người tạo nên khoảnh khắc ấy có thể là tiền đạo, thủ môn hay một hậu vệ, miễn là biết tỏa sáng đúng thời điểm. Và trước CHDC Congo, người hùng chính là anh.
Những khoảnh khắc quyết định ở các giải đấu lớn vốn không xa lạ với Kane. Điều khác biệt nằm ở chỗ lần này, gần như mọi siêu sao hàng đầu thế giới đều đang làm được điều tương tự.
Sự tương phản với các kỳ World Cup trước càng làm nổi bật hiện tượng này. Năm 2010, Messi, Ronaldo, Fernando Torres, Didier Drogba, Kaka, Wayne Rooney và Zlatan Ibrahimovic - bảy trong số mười một cầu thủ dẫn đầu cuộc đua Quả bóng vàng trước đó - chỉ ghi tổng cộng hai bàn thắng. World Cup 2006 cũng không chứng kiến sự thống trị của các ngôi sao khi chỉ có Miroslav Klose ghi quá ba bàn. Đến World Cup 2022, Messi và Mbappe tạo nên màn cạnh tranh hấp dẫn cho các danh hiệu cá nhân, nhưng nhiều tên tuổi lớn khác, đặc biệt là Ronaldo, lại khá mờ nhạt.
Thể thức mới không phải là lý do
Tất nhiên, cũng cần nhìn nhận rằng World Cup 2026 là giải đấu có số bàn thắng cao hơn. Trung bình mỗi trận xuất hiện 2,94 bàn, so với 2,69 của World Cup 2022 và chỉ 2,27 ở năm 2010. Việc giải đấu mở rộng lên 48 đội cũng giúp các tiền đạo có nhiều cơ hội ghi bàn hơn trước những đối thủ bị đánh giá thấp.
Tuy nhiên, đó không phải lời giải thích duy nhất.
Messi chỉ ghi một bàn vào lưới Jordan, đội đứng thứ 73 trên bảng xếp hạng FIFA, nhưng anh cũng ghi ba bàn trước Algeria (hạng 29) và hai bàn trước Áo (hạng 23). Mbappe lập cú đúp trước Iraq (63), nhưng cũng làm điều tương tự trước Senegal (18) và Thụy Điển (37). Kane ghi bàn trước Panama (44), Croatia (13) và CHDC Congo (41). Rõ ràng, các ngôi sao không chỉ tận dụng những trận đấu gặp đội yếu mà còn liên tục tỏa sáng trước những đối thủ có chất lượng.
Bên cạnh đó, nhiều đội tuyển bị đánh giá thấp vẫn tạo nên những màn trình diễn phòng ngự đầy ấn tượng. Cape Verde khiến Tây Ban Nha gặp vô vàn khó khăn, CHDC Congo làm điều tương tự với Bồ Đào Nha, còn Curacao cũng gây rất nhiều rắc rối cho Ecuador. Điều đó cho thấy số bàn thắng gia tăng không đơn thuần đến từ việc xuất hiện thêm nhiều đội bóng nhỏ.
Thực tế, World Cup 2026 vẫn có đầy đủ những câu chuyện cổ tích. Bên cạnh Messi hay Mbappe là những người hùng ít tên tuổi như hai thủ môn Vozinha của Cape Verde và Eloy Room của Curacao. Cả ba nước chủ nhà - Mỹ, Canada và Mexico - cũng đều góp mặt ở vòng 1/8 nhờ tinh thần chiến đấu và tính tập thể đáng ngưỡng mộ. Giải đấu vẫn giữ được sự cân bằng giữa những bất ngờ và ánh hào quang của các siêu sao.
Điều tạo nên khác biệt lớn nhất nằm ở trạng thái của các cầu thủ. Thay vì xuất hiện với cơ thể rệu rã như nhiều kỳ World Cup trước, các ngôi sao năm nay bước vào giải với nền tảng thể lực và tinh thần gần như hoàn hảo. Những tiến bộ trong khoa học thể thao, dinh dưỡng, phục hồi và quản lý khối lượng vận động đã tạo ra sự khác biệt. Messi và Kane đều có sự chuẩn bị rất kỹ lưỡng trước giải đấu, còn Mbappe - người từng gây thất vọng ở EURO 2024 - đang chơi thứ bóng đá hay nhất sự nghiệp.
Dĩ nhiên, những thử thách lớn hơn vẫn đang chờ phía trước. Kane sẽ phải đối mặt với điều kiện khắc nghiệt về độ cao và thời tiết tại Mexico City, trong khi một trong hai ứng viên vô địch là Haaland hoặc Vinicius chắc chắn sẽ phải dừng bước sau cuộc đối đầu giữa Na Uy và Brazil.
Dẫu vậy, điều nổi bật nhất của World Cup 2026 vẫn không thay đổi. Trong bối cảnh bóng đá hiện đại ngày càng đề cao tính hệ thống và yêu cầu cả những ngôi sao lớn phải hy sinh vì tập thể, giải đấu năm nay lại chứng kiến sự trở lại mạnh mẽ của những cá nhân kiệt xuất. Họ không chỉ dẫn đầu danh sách ghi bàn hay giành giải Cầu thủ xuất sắc nhất trận, mà còn trở thành trung tâm của mọi câu chuyện tại World Cup.
Trong lịch sử, rất nhiều huyền thoại chỉ có duy nhất một kỳ World Cup thật sự đáng nhớ, thậm chí có người còn không có nổi một giải đấu như vậy. Nhưng mùa hè 2026 đang diễn ra theo một kịch bản rất khác. Hiếm khi nào nhiều ngôi sao lớn lại cùng đạt đỉnh phong độ và cùng nhau thắp sáng sân khấu World Cup như lúc này.
Có thể nói, trên đất Bắc Mỹ các vì sao đang thực sự hội tụ và cùng tỏa sáng.
