Pele sinh ra để làm Vua

Nhưng huyền thoại đó sinh ra từ một thảm họa siêu cấp: Maracana 1950. Đó là nơi diễn ra trận đấu phân định ai sẽ vô địch World Cup 19150 tổ chức tại Brazil. Trong những dòng tự sự của Pele, thảm họa Maracana được coi như là một thiên tai tuyệt chủng như núi lửa phun trào hay đại hồng thủy. Nhưng nhờ thảm khốc mà cuộc sống được hồi sinh. 

Pele viết như sau: “Đúng là thất bại Maracana đã để lại rất nhiều hậu quả nặng nề cho rất nhiều người. Họ vĩnh viễn không còn thấy cuộc đời đáng sống nữa. Nhưng với với toàn bộ những NHM như chúng tôi, thất bại ấy lại mang lại một trải nghiệm vô giá. Người Brazil đứng quanh chiếc radio, cùng nhau đau khổ, cùng nhau tuyệt vọng. Lần đầu trong lịch sử, người Brazil có cùng một mối quan tâm, chia sẻ cùng nhau nỗi buồn thất bại. 

Sau ngày hôm ấy, những con người cả đời không quan tâm đến nhau bỗng chốc nói chuyện với nhau, từ Rio, Bauru, Sao Paulo hay tận trong rừng sâu Amazon. Họ lại gần nhau hơn ở những góc đường, trong tiệm bánh hay trong văn phòng. Chúng tôi không còn là những người xa lạ nữa.

Sau ngày hôm ấy, người Brazil trưởng thành hơn. Họ không còn tin hoàn toàn vào những gì mà giới chính trị gia hay truyền thông nói với họ nữa. Thất bại ấy thật sự đã tạo ra một bước chuyển lớn trong đời sống, chính trị và cả văn hóa của người Brazil.

Cuối cùng, với một thế hệ ảnh hưởng bởi bóng đá như tôi, ngày 16-7-1950 là một động lực khủng khiếp. Bởi tôi đã nhìn thấy bố mình khóc lần đầu tiên trong đời. Tôi chạy vào phòng bố mẹ, trên tường là một bức ảnh của Jesus. Tôi òa khóc rồi hỏi Ngài: 

- Vì sao Ngài lại để chuyện này xảy ra? Vì sao Ngài trừng phạt chúng con?

Không có câu trả lời, tất nhiên. Nhưng lòng tôi lại xuất hiện một tia sáng. Tôi lau khô đôi mắt, trở lại phòng khách, cầm lấy tay bố mình. Tôi không biết điều gì đã thôi thúc một đứa trẻ 9 tuổi như tôi nói ra những điều như vậy. Nhưng đấy là những lời thú vị, xét theo những gì diễn ra sau này với cuộc đời tôi:

- Thôi, quên đi bố. Một ngày nào đó, con hứa với bố, con sẽ mang Cúp vàng về nhà cho bố.

Lời hứa đó đã được Pele thành toàn xuất sắc. Không những thế, Pele còn trở thành một trong rất ít những vĩ nhận, đã định nghĩa lại bộ môn bóng đá. Mỗi pha chạm bóng của Pele, mỗi đường chuyền, mỗi pha lừa bóng, mỗi cú sút đều ẩn chứa những điều mới mẻ, điều mà người hâm mộ chưa từng thấy trước đó. 

Với bản năng sát thủ trước khung thành, ánh mắt luôn nhìn ra những khoảng trống để chuyền cho đồng đội và vóc dáng tuyệt đẹp như một VĐV điền kinh, Pele đơn giản là một cầu thủ hoàn hảo. Và nếu như Selecao nổi tiếng với lối chơi jogo bonito của họ, còn ai xứng đáng hơn Pele để làm "người truyền giáo".

Lần đầu được chú ý khi mới 11 tuổi bởi cựu danh thủ Waldemar de Brito, Pele gia nhập Santos năm 15 tuổi và ghi bàn chuyên nghiệp đầu tiên khi chưa đầy 16. Đến năm 17, cậu bé Pele đã làm cả thế giới ngạc nhiên khi thắp sáng World Cup 1958 với những kỹ năng tuyệt hảo. 

Pele tạo dấu ấn đầu tiên khi ghi bàn duy nhất trận tứ kết với Xứ Wales, qua đó trở thành cầu thủ trẻ tuổi nhất từng ghi bàn trong lịch sử World Cup (17 tuổi, 239 ngày). Đế trận bán kết với Pháp thì cậu nhóc tuổi teen ấy lập luôn một cú hattrick trong hiệp 2. 

Từ đấy, không còn ai ngăn cản được Pele nữa. Ghi thêm 2 bàn trong trận chung kết với chủ nhà Thụy Điển, Pele có danh hiệu World Cup đầu tiên, đâu biết đấy chỉ là khởi đầu cho một sự nghiệp rạng rỡ. Sigge Parling - cầu thủ của Thụy Điển trong trận chung kết ngày ấy - từng thổ lộ: "Khi thấy Pele ghi bàn thứ 2, tôi thật sự muốn... vỗ tay". 

Còn Pele thì phải được đồng đội dìu khỏi sân vì... khóc lên khóc xuống. Trong những năm sau, mọi thứ thậm chí ngày càng tốt hơn Pele ghi 127 bàn năm 1959, 110 bàn năm 1961, giúp Santos 2 lần liên tiếp vô địch Copa Libertadores (1962, 1963).

Chấn thương khiến Pele phải nhìn đồng đội vô địch World Cup 1962 tại Chilê, chứng kiến Brazil sớm bị loại tại World Cup 1966 tại Anh, nhưng Mexico 1970 đã một lần nhắc nhở thế giới về tài năng tuyệt luân của ông. 

Trong kỳ World Cup đầu tiên được phát sóng có màu trên toàn thế giới, "Vua bóng đá" đã tỏa sáng về mọi mặt. Dàn đồng đội tuyệt đẹp gồm Jairzinho, Tostao, Rivelino, Gerson và Carlos Alberto càng nâng tầm vị Vua không ngai. Cùng với họ, Pele cũng tạo nên đội hình Brazil đẹp nhất trong lịch sử. Kết thúc giải đấu, FIFA để cho đội ngũ tuyệt đẹp ấy giữ luôn chiếc Cúp Jules Rimet.

Còn ai xứng đáng hơn Pele để ghi bàn thứ 100 chẵn cho Brazil tại World Cup (trong trận chung kết thắng 4-1 trước Italia). Cũng trận ấy, Pele là người tung đường chuyền quyết định để Carlos Alberto sút chéo góc ấn định tỷ số, kết thúc một pha phối hợp hoàng kim gồm 9 đường chuyền đẹp như tranh vẽ. 

Tarcisio Burgnich, hậu vệ được giao kèm Pele trận ấy, thổ lộ: "Tôi cứ tự nhủ với mình là Pele cũng là người bằng xương bằng thịt như tất cả mà thôi. Nhưng tôi đã lầm". Một ngày sau trận chung kết, tờ Sunday Times của nước Anh giật tít: "Bạn đánh vần Pele thế nào? G-O-D" (God chính Chúa trời trong tiếng Anh).

Trong toàn bộ sự nghiệp. Pele ghi hơn 1.000 bàn. Bàn thứ 1.000 đến từ chấm phạt đền vào năm 1969 tại SVĐ huyền thoại Maracana. Ông ghi 5 bàn/trận trong ít nhất là 6 dịp, ghi 4 bàn/trận trong 30 trận và 92 lần lập hattrick. Trận gặp Botafogo năm 1964, Pele ghi... 8 bàn. Con số cuối cùng mà FIFA ghi nhận: Pele đã ghi 1.281 bàn sau 1.363 trận.

Pele chia tay bóng đá năm 1974, nhưng chỉ một năm sau ông đầu quân cho New York Cosmos "để mang trò chôi của thế giới đến với công chúng Mỹ". Năm 1977, Pele treo giày, lần này là vĩnh viễn. J.B. Pinheiro, đại sứ Brazil trong Liên hiệp quốc, nói: "Trong 22 năm sự nghiệp, Pele đã thức đẩy tình hữu nghị trên thế giới hơn bất kỳ ai". 

Quả vậy, từng có lệnh ngừng bắn tại Nigeria khi Pele đến chơi tại Lagos năm 1969. Tổng thống Brazil gọi ông là "tài sản quốc gia" nên cấm tiệt ông sang châu Âu thi đấu. Tại thành phố cảng của Santos, 19-11 được gọi là "ngày Pele" để ghi nhớ bàn thứ 1.000 của ông.

Từ khi giải nghệ, Pele dùng vai trò đại sứ của mình để quảng bá cho quốc gia, Liên hiệp quốc và UNICEF. "Mọi cậu nhóc trên đời đều muốn trở thành Pele. Tôi có trách nhiệm phải chứng tỏ cho chúng thấy một cầu thủ cũng phải là một người đàn ông chân chính nữa," đấy là câu nói của chính Pele, người sinh ra để làm Vua.