Trận hòa 1-1 trước CHDC Congo ở ngày ra quân khiến Bồ Đào Nha hứng chịu hàng loạt chỉ trích. Nhiều ý kiến cho rằng Ronaldo đã trở thành gánh nặng và giải pháp đơn giản nhất là đẩy anh lên ghế dự bị. Tuy nhiên, Roberto Martinez không chọn con đường đó. Nhà cầm quân người Tây Ban Nha tin rằng vấn đề không nằm ở Ronaldo, mà nằm ở cách đội bóng vận hành xung quanh anh. Chiến thắng 5-0 trước Uzbekistan chính là câu trả lời thuyết phục nhất.
Sự thay đổi đầu tiên nằm ở nhân sự. Martinez đưa Joao Felix vào đội hình xuất phát bên cánh trái, đẩy Pedro Neto sang cánh phải và để Bernardo Silva ngồi dự bị. Thay đổi tưởng chừng đơn giản này lại tạo ra hiệu ứng dây chuyền trên toàn bộ mặt trận tấn công. Bồ Đào Nha nhập cuộc với tốc độ cao hơn, những pha luân chuyển bóng trở nên linh hoạt hơn và các khoảng trống cũng xuất hiện thường xuyên hơn trong hệ thống phòng ngự của Uzbekistan.
Điểm khác biệt đáng chú ý đến từ vai trò của Felix. Nếu Neto là mẫu cầu thủ bám biên và khai thác tốc độ, Felix lại thường xuyên bó vào trung lộ, di chuyển giữa các tuyến và kéo theo hậu vệ đối phương. Chính những chuyển động không bóng ấy khiến hàng thủ Uzbekistan liên tục bị xé lẻ. Khi đối phương tập trung theo kèm Felix, khoảng trống bên hành lang trái lập tức mở ra cho Nuno Mendes thực hiện những pha chồng biên đầy tốc độ.
Trong khi đó, Neto ở cánh phải vẫn đảm nhận nhiệm vụ kéo giãn đội hình đối thủ bằng những pha bứt tốc sau lưng hậu vệ biên. Việc một cầu thủ bó vào trong còn người kia giữ chiều rộng sân giúp Bồ Đào Nha đạt được sự cân bằng lý tưởng. Quan trọng hơn, điều này tạo thêm không gian hoạt động cho Bruno Fernandes và Vitinha ở trung lộ. Hai tiền vệ này có nhiều thời gian xử lý bóng hơn, từ đó liên tục tung ra những đường chuyền xuyên tuyến đặt hàng công vào thế thuận lợi. Một trong số đó là đường chọc khe xuất sắc của Bruno đã giúp Ronaldo nâng tỷ số lên 3-0.
Người hưởng lợi lớn nhất dĩ nhiên là Ronaldo. Trước Congo, tiền đạo 41 tuổi thường xuyên phải lùi sâu tìm bóng và bị cuốn vào các pha tranh chấp không cần thiết. Trước Uzbekistan, mọi thứ đã khác. Với sự hỗ trợ của Joao Felix, Bruno Fernandes và các hậu vệ cánh, Ronaldo gần như chỉ tập trung vào khu vực cấm địa. Tiền đạo của Al Nassr được giải phóng khỏi nhiệm vụ tổ chức lối chơi để trở lại với vai trò sở trường: một tay săn bàn thực thụ. Kết quả là cú đúp bàn thắng cùng màn trình diễn năng động nhất của CR7 kể từ đầu giải.
Không chỉ cải thiện khả năng tấn công, Bồ Đào Nha còn gây ấn tượng ở khâu chuyển đổi trạng thái. Mỗi khi mất bóng, Bruno Fernandes, Vitinha và Felix lập tức áp sát đối phương. Khả năng phản pressing hiệu quả khiến Uzbekistan gần như không thể triển khai phản công. Đội bóng châu Á thường xuyên phải phá bóng dài trong vô vọng. Khi đối phương không thể tổ chức lên bóng, Ronaldo cũng không phải lùi sâu hỗ trợ phòng ngự quá nhiều như trước.
Martinez còn cho thấy sự hợp lý khi duy trì hàng thủ dâng cao với Ruben Dias và Renato Veiga. Khoảng cách giữa các tuyến được giữ ngắn, giúp Bồ Đào Nha kiểm soát hoàn toàn thế trận. Điều đáng chú ý là Ronaldo không còn là trung tâm duy nhất của mọi pha tấn công. Uzbekistan dành rất nhiều sự chú ý cho anh, nhưng điều đó vô tình mở ra cơ hội cho các vệ tinh xung quanh. Bàn thắng sút phạt của Nuno Mendes là ví dụ điển hình khi đối thủ quá tập trung vào việc ngăn Ronaldo mà bỏ quên những mối đe dọa khác.
Sau trận đấu, Ronaldo chỉ nói ngắn gọn rằng: "Chúng tôi đã chơi tốt hơn". Đó là cách diễn đạt đơn giản nhưng phản ánh đúng bản chất vấn đề. Bồ Đào Nha không cần loại bỏ Ronaldo để trở nên mạnh hơn. Điều họ cần là một hệ thống phù hợp để phát huy những phẩm chất tốt nhất của anh.
Trước Uzbekistan, Martinez đã tìm ra công thức đó. Thử thách lớn hơn mang tên Colombia vẫn đang chờ phía trước, nhưng ít nhất chiến thắng này cho thấy Bồ Đào Nha có thể vừa khai thác tối đa Ronaldo, vừa duy trì được sự đa dạng trong cách tấn công. Và đó mới là tín hiệu tích cực nhất đối với tham vọng World Cup của đội bóng này.
