Biến căng: UEFA dọa bỏ World Cup

Quyết định được đưa ra trong cuộc họp khẩn cấp nhằm thảo luận về đề xuất mà FIFA công bố hồi đầu tuần.

UEFA, cơ quan điều hành bóng đá châu Âu, trước đó đã nhiều lần thể hiện sự phản đối bằng hai tuyên bố cứng rắn. Sau cuộc họp lần này, lập trường ấy càng được khẳng định mạnh mẽ hơn.

"World Cup không thể bị đối xử như một sản phẩm đầu tư.

Đây là một trong những di sản thể thao vĩ đại nhất của bóng đá. Giải đấu được xây dựng qua nhiều thế hệ cầu thủ, đội tuyển quốc gia và người hâm mộ trên mọi châu lục. Không một phần nào của World Cup nên bị chuyển giao cho các nhà đầu tư tư nhân. World Cup không phải để bán."

Nếu kế hoạch của Chủ tịch FIFA Gianni Infantino được các liên đoàn thành viên thông qua, UEFA sẽ tẩy chay toàn bộ các giải đấu do FIFA tổ chức, bao gồm World Cup nam, World Cup nữ và FIFA Club World Cup.

Lần đầu tiên lập trường này có thể được kiểm chứng ở cấp độ đội tuyển sẽ là vòng play-off World Cup nữ, dự kiến diễn ra vào tháng 10.

Kế hoạch của Infantino là gì?

FIFA muốn thành lập một công ty con chuyên phụ trách hoạt động thương mại để vận hành các giải đấu lớn của mình, trong đó có World Cup, đồng thời cho phép các nhà đầu tư bên ngoài mua cổ phần.

FIFA cho biết sẽ "mời các bên thứ ba thực hiện những khoản đầu tư thiểu số, không nắm quyền kiểm soát" vào công ty mới mang tên FIFA Forward Enterprise (FFE).

Đề xuất này cần được thông qua bằng lá phiếu của 211 liên đoàn thành viên FIFA.

Chủ tịch Gianni Infantino đã gửi thư tới các liên đoàn, cam kết mỗi thành viên sẽ nhận 40 triệu USD (30 triệu bảng Anh) nếu ủng hộ kế hoạch gây tranh cãi này. Ông cũng đặt hạn chót 19/9 để các liên đoàn chấp thuận nếu muốn nhận khoản giải ngân đầu tiên trị giá 20 triệu USD (15 triệu bảng Anh).

World Cup U20 nữ, tổ chức tại Ba Lan, sẽ khởi tranh vào ngày 5/9.

Nếu kế hoạch được phê duyệt, FIFA cho biết Thrive Eternal sẽ dẫn đầu nhóm nhà đầu tư của FFE.

Thrive là quỹ đầu tư mạo hiểm của Mỹ do Joshua Kushner sáng lập, em trai của Jared Kushner, con rể Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Các nguồn tin của BBC Sport cho biết chưa từng có cuộc thảo luận nào về khả năng Infantino hoặc bất kỳ ai khác trở thành Giám đốc điều hành của FFE.

UEFA phản ứng ra sao?

Trong tuyên bố phát đi sau cuộc họp trực tuyến hôm thứ Năm, do Chủ tịch Aleksander Ceferin chủ trì, UEFA khẳng định họ và 55 liên đoàn thành viên "đứng chung một chiến tuyến".

"Chúng tôi nhất trí và kiên quyết bác bỏ đề xuất của FIFA về việc chuyển nhượng quyền sở hữu World Cup và các giải đấu khác của FIFA cho các nhà đầu tư tư nhân."

Trước đó một ngày, UEFA đã cáo buộc FIFA đang sử dụng bóng đá để "làm giàu cho chính họ và những người thân cận".

Tuyên bố mới còn gay gắt hơn khi cho rằng việc một đề xuất quan trọng như vậy được xây dựng trong bí mật và đưa đến sát thời điểm thông qua mà không có bất kỳ cuộc tham vấn thực chất nào với các tổ chức quản lý bóng đá là điều "vô trách nhiệm và không thể bào chữa".

UEFA nhấn mạnh:

"Đây không chỉ là thất bại nghiêm trọng về năng lực lãnh đạo, mà còn là sự từ bỏ trách nhiệm của FIFA với tư cách đơn vị quản lý bóng đá thế giới.

Các liên đoàn quốc gia đang bị đặt trước một tối hậu thư: hoặc chấp nhận để những giải đấu vĩ đại nhất của bóng đá bị chi phối vĩnh viễn, hoặc phải gánh chịu hậu quả.

Đây không phải là một quyết định dân chủ, mà là sự điều hành bằng đe dọa - một hành vi cưỡng ép không xứng đáng với một tổ chức được giao quản lý bóng đá toàn cầu."

Dù UEFA chỉ chiếm khoảng 1/4 số thành viên FIFA, tổ chức này lại đại diện cho phần lớn các nền bóng đá mạnh nhất thế giới.

Tại World Cup mùa hè vừa qua, 6 trong 8 đội vào tứ kết, bao gồm nhà vô địch Tây Ban Nha, đều đến từ châu Âu. Ở các kỳ World Cup 2022 và 2018, con số này lần lượt là 5 và 6.

Trong lịch sử 23 kỳ World Cup, các đội tuyển châu Âu đã giành 13 chức vô địch.

Các liên đoàn khác nói gì?

Người phát ngôn của Liên đoàn Bóng đá Anh (FA) cho biết tuyển Anh "sát cánh cùng các đồng nghiệp châu Âu" và "hoàn toàn ủng hộ quan điểm chung".

Bà nhấn mạnh:

"Chúng tôi phản đối kế hoạch của FIFA. FIFA World Cup thuộc về bóng đá và sẽ luôn như vậy."

Liên đoàn Bóng đá Scotland cũng lên tiếng ủng hộ, cho biết ban lãnh đạo của họ "hoàn toàn đồng tình với những quan ngại mà các thành viên đã nêu ra", đặc biệt về cách FIFA đưa ra đề xuất và đặt thời hạn mà không có quá trình tham vấn đầy đủ hay tuân thủ các nguyên tắc quản trị tốt.

Cú sốc lớn ngang European Super League

Theo BBC Sport, đây là câu chuyện có quy mô và sức ảnh hưởng không kém gì dự án European Super League.

Những thương vụ chuyển nhượng luôn thu hút sự chú ý, nhưng cả Super League lẫn kế hoạch của FIFA lần này đều tác động trực tiếp đến bản chất của bóng đá và hệ thống vận hành của môn thể thao vua.

Nếu các nhà đầu tư tư nhân tham gia sở hữu các giải đấu của FIFA, hệ quả hợp lý là World Cup sẽ tiếp tục được mở rộng cả về quy mô lẫn tần suất tổ chức nhằm tối đa hóa lợi nhuận.

Điều đó sẽ khiến lịch thi đấu vốn đã dày đặc càng thêm quá tải, tác động đến toàn bộ hệ thống giải quốc nội trên khắp thế giới.

UEFA - dù từng bị chỉ trích vì mở rộng các giải đấu cấp CLB - hiểu rằng họ đủ sức ngăn cản kế hoạch này.

Một kỳ World Cup không có các đội tuyển châu Âu sẽ mất 3/4 đội vào bán kết và 6/8 đội vào tứ kết như giải đấu mùa hè vừa qua. Ở World Cup nữ gần nhất, 3 trong 4 đội vào bán kết đến từ châu Âu; còn tại FIFA Club World Cup năm ngoái, con số này cũng là 3/4.

Nếu không có các đại diện châu Âu, rất khó hình dung FIFA vẫn có thể tạo ra nguồn doanh thu thương mại đủ lớn để chi trả những khoản tiền mà tổ chức này đang hứa hẹn.

Tầm ảnh hưởng của câu chuyện này là vô cùng lớn và sẽ để lại hậu quả nặng nề.