Một thời huy hoàng
Khi nghĩ về việc đi xem một trận đấu sân khách tại các giải VĐQG hàng đầu Tây Âu, bạn thường không nghĩ đến một hành trình dài hơn một ngàn dặm. Ngay cả các CĐV Marseille đi xem đội nhà đấu với PSG cũng chỉ phải vượt quãng đường khoảng 480 dặm, hay fan Bayern Munich đến Hamburg cũng chỉ mất 335 dặm. Để chạm mốc một ngàn dặm, bạn phải hướng tới một "tiền đồn" xa xôi của Tây Ban Nha: Quần đảo Canary và đội bóng lớn nhất tại đây, Tenerife.
Tenerife là một trong những điểm đến du lịch quan trọng nhất Tây Ban Nha với 5 triệu du khách mỗi năm, đồng thời là hòn đảo lớn nhất và đông dân nhất trong số 8 đảo của quần đảo Canary. Trung tâm hòn đảo có điểm nhấn là Công viên Quốc gia Teide, nơi có đỉnh Teide - ngọn núi lửa lớn thứ ba thế giới.
Tính đến năm 2026, dân số ở đây vẫn dưới một triệu người, với khoảng một phần ba sống tại hai thành phố chính ở phía Đông Bắc đảo: Santa Cruz de Tenerife và San Cristobal de La Laguna.
Tại Santa Cruz de Tenerife, ta có thể tìm thấy đội bóng chính của đảo: CLB Deportivo Tenerife. Đội bóng được thành lập năm 1912 và dành phần lớn thời gian thi đấu ở giải hạng Hai. Việc nằm trong hệ thống bóng đá Tây Ban Nha đồng nghĩa với việc hầu hết các trận sân khách của họ đều là những chuyến đi vào đất liền, ngoại trừ trận derby quan trọng với đối thủ cùng quần đảo: Las Palmas.
Mặc dù gần như luôn ở giải hạng Hai, CD Tenerife từng tận hưởng một "thời hoàng kim" trong lịch sử khi thi đấu tại La Liga suốt 10 mùa giải từ năm 1990 đến 1999. Kể từ đó, họ chỉ lên hạng được thêm hai lần nữa vào các năm 2001 và 2009, nhưng đều bị xuống hạng ngay lập tức.
Thành tích cao nhất của họ là vị trí thứ 5 vào các mùa 1992/93 và 1995/96, giúp họ giành vé dự UEFA Cup. Tại UEFA Cup mùa 1993/94, họ bị Juventus loại ở vòng 16 đội. Đến mùa 1996/97, họ đã có một hành trình phi thường khi lọt vào tới bán kết, loại cả Lazio và Feyenoord trước khi dừng bước với tổng tỷ số 1-2 trước Schalke - một thành tích kinh ngạc đối với một đội bóng nhỏ bé.
Nhưng nếu hỏi những người theo dõi bóng đá Tây Ban Nha xem họ nhớ gì về Tenerife, câu trả lời có lẽ không phải là hành trình UEFA Cup năm đó hay hai lần đứng thứ 5. Câu trả lời sẽ khác biệt tùy thuộc vào việc bạn hỏi CĐV của đội bóng nào. Hãy hỏi fan Barcelona, họ sẽ khui một chai vang Rioja, mời bạn món tapas và dành cả buổi tối tuyệt đẹp để ôn lại kỷ niệm. Nhưng nếu hỏi fan Real Madrid, bạn sẽ nhận lại một cái nhìn lạnh gáy, kèm theo hóa đơn điều trị tâm lý dài hạn. Đó là vì cái tên Tenerife luôn khơi gợi những cảm xúc cực hạn từ cả hai phía.
Tại sao một đội bóng nhỏ, hiếm khi đá ở La Liga và đóng đô trên một hòn đảo xa xôi ngoài khơi Đại Tây Dương lại gây ra phản ứng mạnh mẽ đến vậy? Lý do nằm ở hai mùa giải liên tiếp: 1991/92 và 1992/93.
Lật đổ sự thống trị
Trước chiến dịch 1990/91, Real Madrid đã thống trị cuối thập niên 80 với 5 chức vô địch liên tiếp. Đó là đội hình của Hugo Sanchez và "La Quinta del Buitre" (5 con kền kền) gồm Manuel Sanchis, Martin Vazquez, Michel, Miguel Pardeza và "kền kền chúa" Emilio Butragueno.
Bên cạnh 5 chức VĐQG, Real Madrid còn giành 2 cúp UEFA liên tiếp trước Videoton và Cologne. Cùng với AC Milan của bộ ba Gullit, Van Basten và Rijkaard, họ là hai thế lực thống trị châu Âu thời điểm đó.
Trong khi đó, Barcelona phải chịu đựng dưới bóng của Real Madrid, về nhì 3 trên 5 mùa giải đó. Đó là thời kỳ của các HLV Terry Venables và Luis Aragones; thời của Gary Lineker, Mark Hughes và Steve Archibald - những năm tháng mang đậm dấu ấn Anh quốc.
Về nhì sau Real Madrid không phải là thành tích tồi, và trong giai đoạn này Barca cũng đã nâng cao Cúp C2 và thua một trận chung kết Cúp C1. Nhưng với Chủ tịch Josep Luis Nunez, chừng đó là không bao giờ đủ. Cần phải có một sự thay đổi mang tính địa chấn.
Với tư tưởng đó, đầu mùa giải 1988/89, Barcelona công bố HLV mới: Johan Cruyff. Là một huyền thoại của CLB từ cuối thập niên 70 sau khi thành danh tại Ajax, Cruyff thực sự là một lựa chọn gây chấn động. Một người không bao giờ ngại nói thẳng với tính cách cực kỳ bướng bỉnh thường không phải là kiểu người mà một vị chủ tịch thích can thiệp sâu vào chuyên môn sẽ chọn. Nhưng hóa ra đó là một lựa chọn vĩ đại.
Mùa đầu tiên của Cruyff, Barca về nhì sau Real Madrid khi ông bắt đầu cải tổ đội hình. Mùa tiếp theo họ về thứ ba khi Cruyff mang về những cầu thủ như Ronald Koeman và đôn Pep Guardiola trẻ tuổi lên. Đội bóng bắt đầu vào guồng với lối chơi của ông khi mùa giải 1990/91 khởi tranh, thắp lên hy vọng chấm dứt vương triều 5 năm của Real Madrid.
Sự khởi đầu của mùa giải tiếp theo chứng kiến một tân binh then chốt tại Camp Nou: Hristo Stoichkov. Cầu thủ người Bulgaria nóng tính này nhanh chóng trở thành thần tượng của các fan. 14 bàn thắng của ông tại La Liga đã giúp Barcelona cuối cùng cũng đăng quang, bỏ xa Atletico Madrid tới 10 điểm (thời kỳ thắng trận được 2 điểm). Barca thắng 25 trong 38 trận mùa đó, hơn Real Madrid (đội về thứ ba) 5 trận thắng.
Tenerife khi ấy đứng thứ 14 với 35 điểm, chỉ hơn nhóm xuống hạng 2 điểm. "Dream Team" của Cruyff bắt đầu thành hình.
Bước vào mùa giải 1991/92, Barca muốn xây dựng vị thế dựa trên việc phá vỡ sự thống trị của Real. Dưới thời HLV người Hà Lan, Leo Beenhakker, Real chiêu mộ Robert Prosinecki và Luis Enrique để tăng cường sức mạnh. Barca khởi đầu chật vật, thua 3 trong 5 trận đầu, trong khi Real toàn thắng cả 5.
Đến vòng 13, Real vẫn bất bại với tốc độ không tưởng, thắng 12 và chỉ hòa 1 (trước Barca). Trong khi đó, Barca tuy đã cắt mạch thua nhưng chỉ thắng 7 trận, bị Real bỏ xa tới 8 điểm khi tháng 12 bắt đầu.
Trong 13 trận tiếp theo, Real bắt đầu hụt hơi. Họ chỉ thắng 4, thua 5 trận do phong độ sân khách tồi tệ. Barca bắt đầu vào phom và trong 13 trận đó họ chỉ thua đúng 1 lần. Khi tháng 3 kết thúc, "Blaugrana" đã san lấp khoảng cách 8 điểm để san bằng điểm số với Real Madrid khi mùa giải còn 12 vòng.
Tháng 4, Tenerife đánh bại Barca 2-1 trên sân nhà nhờ cú đúp của Juan Pizzi. Chiến thắng đó giúp Real tái lập khoảng cách 2 điểm khi còn 6 vòng. Trong tháng 5, Barca thắng 4 hòa 1, ghi tới 15 bàn. Nhưng Real cũng giữ vững tâm lý, và bước vào vòng đấu cuối cùng, họ vẫn dẫn trước Barca 1 điểm.
Các trận đấu cuối cùng diễn ra vào ngày 6/6/1992. Barca tiếp Athletic Bilbao trên sân nhà, đội bóng đang ngấp nghé nhóm xuống hạng. Real làm khách tại Tenerife, đội đang được dẫn dắt bởi Jorge Valdano và đứng trước nguy cơ phải đá play-off trụ hạng. Trên lý thuyết, Barca dễ thở hơn nhưng họ buộc phải giành nhiều hơn Real ít nhất 1 điểm để bảo vệ ngôi vương.
Chỉ sau 8 phút, Fernando Hierro đánh đầu đưa Real dẫn trước. Mọi thứ càng tồi tệ cho Tenerife khi thủ môn bắt chính dính chấn thương ở phút 24. Thủ môn dự bị Manolo vừa vào sân được 4 phút thì Real được hưởng quả phạt cách khung thành 30 mét. Gheorghe Hagi bước lên, dứt điểm vào góc cao không cho Manolo cơ hội nào. Real dẫn 2-0 và dường như đã chạm một tay vào chức vô địch.
Nhưng đến phút 36, sự thay đổi bắt đầu nhen nhóm. Estebaranz của Tenerife có pha solo tuyệt đỉnh từ giữa sân trước khi dứt điểm hiểm hóc rút ngắn tỷ số. Gần như cùng lúc, cú đánh đầu của Stoichkov giúp Barca dẫn điểm trong trận đấu của mình. Mọi thứ bắt đầu trở nên thú vị.
Phút 49, Stoichkov ghi bàn thứ hai. Rõ ràng Barca sẽ thắng trận của mình. Trước vòng này, Barca có hiệu số bàn thắng tốt hơn Real, nghĩa là nếu Barca thắng và Real hòa, Barca sẽ nẫng tay trên chức vô địch. Mọi ánh mắt giờ đổ dồn về đảo Canary. Barca đã làm tốt phần việc của mình nhưng họ cần Tenerife ghi thêm một bàn nữa.
Khi sóng truyền hình quay lại Tenerife, Real lập tức ghi bàn thứ ba nhưng bị từ chối oan uổng vì lỗi việt vị, giúp fan Barca thở phào. Phút 63, Tenerife tung Pier vào thay Berges, và khi trận đấu còn 20 phút, Real vẫn đang dẫn trước.
Một khoảnh khắc bước ngoặt xảy ra. Villarroya, người đã nhận một thẻ vàng, có pha vào bóng sai nhịp và bị đuổi khỏi sân. Real chỉ còn 10 người. Xem lại băng hình, thật khó để khẳng định Villarroya có thực sự va chạm hay không. Nếu fan Real trước đó đã lo lắng, thì giờ đây nỗi sợ hãi đã tăng lên cực độ.
Tenerife ngửi thấy mùi "máu" và dồn ép, trong khi Real phải co cụm phòng ngự. Hagi bị thay ra để gia cố hàng thủ, tạo nên cảnh tượng hy hữu khi ông bị phỏng vấn trực tiếp ngay khi vừa rời sân.
Tenerife tiếp tục dâng cao nhưng đến phút 73, Real phản công và Butragueno có cơ hội đối mặt với Manolo. Chức vô địch nằm trong tầm tay, nhưng Manolo đã đoán đúng hướng và cản phá thành công. Một cơ hội bằng vàng để dẫn 3-1 đã bị lãng phí.
Và rồi Tenerife đẩy cao đội hình với một kết quả đi vào huyền thoại. Filipe xâm nhập vòng cấm, cú căng ngang tầm thấp của ông bị trung vệ Ricardo Rocha lúng túng đốt lưới nhà. Real chỉ còn 23 phút để cứu vãn mùa giải. Nhưng ngay lập tức, một đường bóng dài của Tenerife bên cánh trái khiến hậu vệ Real chuyền về bằng đầu cho thủ môn Buyo, nhưng trái bóng lại lơ lửng bay qua đầu thủ môn này hướng về khung thành trống.
Buyo với tay cứu bóng nhưng chỉ tổ đẩy bóng đến ngay vạch vôi cho Pier - cầu thủ dự bị vào sân trước đó - dễ dàng đệm bóng vào lưới. Cả cầu trường nổ tung. Truyền hình ngay lập tức chuyển sang cảnh tượng ăn mừng tại Camp Nou khi tin tức về bàn thắng thứ ba của Tenerife truyền tới.
Trong khi Beenhakker nhìn vào sân với vẻ không tin nổi, đồng hồ cứ thế trôi đi và Real với 10 người không thể ghi thêm hai bàn. Trận đấu của Barca kết thúc trước, rồi người hùng ghi bàn Pier bị thẻ đỏ rời sân.
Sóng truyền hình phỏng vấn trực tiếp Cruyff ngay trên sân dù trận đấu của Real vẫn đang diễn ra. Cuối cùng, sau 5 phút bù giờ, tất cả đã kết thúc. Cả xứ Catalonia chìm trong lễ hội khi Barca giành chức vô địch thứ hai liên tiếp dưới thời Cruyff.
Thảm họa thứ 2
Real Madrid vụn vỡ sau đó ba tuần còn thua tiếp 0-2 trước kình địch Atletico trong trận chung kết Cúp Nhà Vua tại chính Bernabeu, kết thúc mùa giải trắng tay.
Sau mùa giải đó, Beenhakker rời đi, nhường chỗ cho Benito Floro. Ivan Zamorano được chiêu mộ trong khi Sanchez và Hagi ra đi. Mọi thứ đã sẵn sàng cho một nỗ lực mới nhằm giật lại ngôi vương từ tay Cruyff và Barcelona.
Mùa giải 1992/93 trớ trêu thay lại bắt đầu bằng việc Barca thắng Real 2-1 nhờ bàn thắng muộn của Stoichkov. Đến tháng 1, Real đòi nợ với tỷ số tương tự. Và mùa giải cứ thế trôi về vòng cuối, nơi một lần nữa kỳ lạ thay, Real lại dẫn trước Barca đúng 1 điểm và một lần nữa phải làm khách tại Tenerife.
Lúc này Tenerife là một đội bóng nằm ở nửa trên BXH, và một chiến thắng có thể giúp họ dự UEFA Cup. Real Madrid đã bất bại suốt cả năm 1993 tại La Liga trước trận quyết đấu ngày 19/6 tại đảo Canary.
Điềm báo chẳng lành khi HLV Floro quyết định thuê hai chiếc máy bay để chở đội xuống Tenerife. Một chiếc bị hỏng điều hòa, nhiệt độ trên khoang tăng cao khiến các cầu thủ mệt mỏi và máy bay phải quay lại Madrid. Tổng cộng, hành trình từ Madrid đến Tenerife mất tới 15 tiếng - một sự chuẩn bị tồi tệ cho trận quyết định chức vô địch. Trận cuối của Barca là trên sân nhà gặp Real Sociedad.
Kịch tính đến sớm khi pha bóng lộn xộn trong vòng cấm Real dẫn đến bàn thắng bằng đầu của Oscar Dertycia bên phía Tenerife ngay phút 11. Khi truyền hình quay lại pha bóng đó, tiếng hô "Vào!" dành cho Stoichkov vang lên ở sân bên kia. Stoichkov một lần nữa trở thành người hùng ngày cuối mùa giải.
Phút 38, Real bị từ chối một quả phạt đền dường như mười mươi. Hai phút sau, một khiếu nại phạt đền khác cũng bị bác bỏ. Mọi thứ dường như đều chống lại họ. Và để khép lại hiệp một thảm họa, phút 42, Chano đánh đầu nhân đôi cách biệt cho Tenerife.
Cả hai đội đều có cơ hội trong hiệp hai nhưng khi thời gian trôi đi, sự ức chế của Real bộc phát dẫn đến thẻ đỏ cho Zamorano ở phút 80.
Trận đấu của Barca kết thúc, đồng nghĩa với việc họ đã hoàn thành điều kiện cần. Mọi ánh mắt đổ dồn về những phút cuối tại Tenerife trong không khí ăn mừng điên cuồng tại Camp Nou. Sau 6 phút bù giờ, trọng tài cuối cùng cũng kết thúc nỗi đau của Real. Lịch sử đã lặp lại một cách khó tin và Barca lại nẫng tay trên chức vô địch của Real.
Khác với năm trước, Real sau đó đã giành được Cúp Nhà Vua khi thắng Real Zaragoza 2-0, nhưng đó chỉ là niềm an ủi nhỏ nhoi khi nhìn Barca đăng quang La Liga lần thứ ba liên tiếp.
Mùa giải tiếp theo chứng kiến một màn hạ màn kịch tính khác khi Barca lại cướp chức vô địch ở vòng cuối, lần này là từ tay Deportivo. Real phải đợi đến mùa 1994/95 mới lấy lại được ngôi vương, trớ trêu thay dưới sự dẫn dắt của cựu HLV Tenerife - Jorge Valdano. Cruyff rời Barca vào tháng 5/1996 sau khi giành 4 danh hiệu La Liga và một Cúp C1.
Về phần Tenerife, họ trụ lại La Liga đến năm 1999, và sau đó dành phần lớn thời gian ở giải hạng Hai. Nhưng dưới sự dẫn dắt của Valdano, họ đã khắc tên mình vào lịch sử như những người phán quyết chức vô địch trong hai mùa giải vinh quang.
Đăng ký nhận tin tức từ Tạp chí Bóng đá
