Từ một cầu thủ vô danh rời Tây Ban Nha sang Anh năm 1995 với vốn tiếng Anh bằng 0, Martinez giờ đây đang dẫn dắt một trong những ứng viên vô địch thế giới, ĐT Bồ Đào Nha. Nhưng điều ông nhấn mạnh không nằm ở danh xưng hay lực lượng, mà ở cách một tập thể được hình thành, bằng niềm tin, văn hóa và sự dám chấp nhận rủi ro.
Hành trình “Why not?” và một Bồ Đào Nha mang bản sắc riêng
Martinez không bắt đầu với những mục tiêu lớn. Khi sang Anh khoác áo Wigan, chàng trai trẻ khi đó đối diện cú sốc toàn diện: từ lối chơi, ngôn ngữ đến văn hóa phòng thay đồ. “Bạn dành cả đời để học cách giữ bóng, rồi đến đó và điều đầu tiên họ nói là ‘bóng hai’”, Martinez nhớ lại.
Trong hoàn cảnh đó, lựa chọn của Martinez rất đơn giản: “Có nỗi sợ: ‘Không’. Nhưng thái độ của tôi luôn là: ‘Tại sao không?’”. Không có kế hoạch dài hạn, không đặt mục tiêu viển vông, ông chỉ học hỏi từng ngày. “Mục tiêu duy nhất tôi đặt ra là học tiếng Anh trong 2 năm. Và tôi cũng không đạt được!”, Martinez chia sẻ thêm.
Nhận định Mexico vs Bồ Đào Nha, 08h00 ngày 29/3
Chính tư duy đó đã đưa Martinez đi từ những CLB nhỏ đến băng ghế huấn luyện, rồi dẫn dắt ĐT Bỉ và hiện tại là Bồ Đào Nha. Tại Seleccao, ông nhìn thấy một nền tảng đặc biệt.
“Bồ Đào Nha là một ‘trường học bóng đá’. Chỉ 10 triệu dân nhưng họ có mặt trong những phòng thay đồ tốt nhất thế giới”, chiến lược gia người Tây Ban Nha chia sẻ.
Theo Martinez, hệ thống đào tạo từ 15 đến 23 tuổi với phương pháp thống nhất đã tạo ra nguồn cầu thủ dồi dào, cạnh tranh và kỷ luật. Giống như bóng đá Pháp hay quê hương ông (Tây Ban Nha).
Không chỉ là tài năng, ông nhấn mạnh yếu tố con người: sự cởi mở, khả năng thích nghi và tinh thần sẵn sàng ra nước ngoài thi đấu. Đó là nền tảng để ông xây dựng một Seleccao không chỉ mạnh về chuyên môn mà còn vững về văn hóa.
Ronaldo và áp lực của biểu tượng
Không thể nói về Bồ Đào Nha mà không nhắc đến Cristiano Ronaldo. Với Martinez, vấn đề không nằm ở việc có nên tiếp tục sử dụng CR7 hay không, mà là cách nhìn nhận đúng giá trị hiện tại của siêu sao 41 tuổi.
“Chúng ta phải chấp nhận rằng luôn có tranh luận vì chỉ có một Cristiano Ronaldo. Sai lầm lớn nhất là không phân tích cậu ấy ở hiện tại”, Martinez thẳng thắn nêu quan điểm.
Martinez phản bác quan điểm cho rằng Ronaldo là rào cản. Sau EURO 2024, có ý kiến cho rằng Bồ Đào Nha không thành công vì lão tướng này. Nhưng khi họ vô địch Nations League, câu hỏi lại chuyển thành: điều gì sẽ xảy ra khi anh giải nghệ? “Ai cũng có ý kiến, nhưng thường dựa trên nhận thức về một giai đoạn nào đó của Ronaldo”, ông nhấn mạnh thêm.
Thực tế, đóng góp của Ronaldo vẫn rất rõ ràng. “Cristiano trong 3 năm gần đây ở ĐT là kết quả của nỗ lực từng ngày, cậu ấy ghi 25 bàn trong 30 trận”, Martinez dẫn chứng.
Ông cũng bác bỏ quan điểm rằng tuổi tác sẽ tự động khép lại sự nghiệp quốc tế. “Tôi luôn nghĩ cơ thể sẽ khiến cầu thủ giải nghệ, nhưng thực ra là cái đầu. Và cái đầu của Cristiano chưa đưa ra quyết định đó”, Martinez cho biết thêm.
Quan trọng hơn, ông đánh giá Ronaldo không chỉ qua bàn thắng mà qua vai trò chiến thuật. “Cậu ấy không còn là cầu thủ chạy cánh như ở MU hay Real Madrid. Cậu ấy là số 9, mở ra không gian, ghi bàn”, chiến lược gia 52 tuổi nhấn mạnh.
Điều khiến Martinez tin tưởng tuyệt đối nằm ở thái độ của CR7. “Khi tôi gặp Cristiano, tôi muốn biết cậu ấy cảm thấy thế nào. Nhiều cầu thủ trên 30 tuổi xem đợt tập trung là thời gian nghỉ. Nhưng Ronaldo luôn nói: ‘Tôi ở đây vì đội tuyển, bất cứ điều gì thầy cần’. Bấy nhiêu là đủ”, Martinez cho biết.
Trong một tập thể nhiều ngôi sao, sự hiện diện của Ronaldo vừa là động lực, vừa là áp lực. Nhưng với Martinez, đó là áp lực tích cực, thứ giúp nâng chuẩn toàn đội.
World Cup 2026, giấc mơ lớn
World Cup 2026 là mục tiêu lớn nhất của Martinez kể từ khi tiếp quản ĐT Bồ Đào Nha. Công tác chuẩn bị đã được xây dựng ngược từ ngày khai mạc, với từng chi tiết nhỏ như điều kiện thi đấu, khí hậu hay thời gian thích nghi.
Ông thẳng thắn nhìn nhận những thách thức: “Đây là giải đấu kéo dài, có thể tới 50 ngày. Một cầu thủ vô địch Champions League có thể về nhà ngay hôm sau, nhưng ở đội tuyển, họ phải xa gia đình rất lâu. Điều đó thay đổi con người”.
Martinez cũng bác bỏ quan điểm đội mạnh nhất sẽ vô địch. “Khi bạn phân tích World Cup, đội đến với phong độ tốt nhất thường không là người chiến thắng cuối cùng. Một đội vô địch là một đội được tạo ra trong cả hành trình”, ông nhấn mạnh.
Theo Martinez, yếu tố quyết định không phải chỉ là tài năng, mà là cách xử lý những thời điểm khó khăn. Sai lầm không nhất thiết là chơi tệ. Đôi khi sai lầm là chơi quá an toàn, không dám chịu trách nhiệm.
Vì vậy, ông muốn xây dựng môi trường nơi cầu thủ được phép mạo hiểm. “Bạn phải tạo ra không gian để cầu thủ dám làm điều đó, ngay cả khi họ biết một sai lầm có thể ám ảnh họ cả sự nghiệp”, Martinez cho biết.
Đó cũng là lý do ông thay đổi cách chọn đội hình. Thay vì công bố danh sách dài rồi loại dần, Martinez chọn thẳng 26 cầu thủ và giữ kín nhóm dự phòng. “Trải nghiệm loại cầu thủ là quá đau đớn. Tôi muốn nếu có tin tức, đó phải là tin tốt”, ông nhấn mạnh.
Dù vậy, Martinez hiểu rõ thực tế rằng, sẽ có những cầu thủ không làm gì sai nhưng vẫn bị loại. Trên tất cả, thông điệp mà ông muốn truyền tải là sự cân bằng giữa tham vọng và thực tế.
“Chúng tôi biết mình chưa từng vô địch World Cup. Điều đó cho thấy nó khó như thế nào. Nhưng tôi không thấy áp lực phải thắng, mà thay vào đó là sự hào hứng, hy vọng”, Martinez chia sẻ.
Và câu nói định hình triết lý của Martinez: “Tất nhiên, thất bại là một đòn giáng mạnh, nhưng chúng ta hãy cứ mơ ước. Tôi nghĩ chúng ta có thể làm được”. Điều đó cho thấy World Cup luôn là bài kiểm tra khắc nghiệt nhất của bóng đá.
Với Bồ Đào Nha, họ có một thế hệ tài năng, một biểu tượng như Ronaldo và một HLV giàu kinh nghiệm. Nhưng như Martinez nhấn mạnh, chừng đó là chưa đủ. Thành công, nếu đến, sẽ không chỉ dựa vào kỹ năng hay danh tiếng, mà vào cách đội tuyển đó được xây dựng, từ văn hóa, niềm tin đến sự dũng cảm trong những khoảnh khắc quyết định.
Và ở góc độ đó, giấc mơ mà Martinez nói đến không phải là điều viển vông. Nó là điều kiện cần để một đội tuyển bước vào giải đấu lớn nhất hành tinh với tâm thế không chỉ để tham dự, mà để chiến thắng.
Đăng ký nhận tin tức từ Tạp chí Bóng đá
