Ngày 11/6/2010, World Cup lần đầu tổ chức ở châu Phi đã khai màn bằng trận hòa 1-1 giữa Nam Phi và Mexico. Tròn mười sáu năm sau, World Cup 2026 lại mở màn bằng chính cặp đấu ấy. Thế giới bóng đá đã thay đổi rất nhiều trong quãng thời gian đó, nhưng với riêng Mexico và Nam Phi, dường như kim đồng hồ chỉ mới quay một vòng rồi trở về điểm xuất phát.
Nhận định bóng đá Mexico - Nam Phi, 02h00 ngày 12/6
Tại World Cup năm nay, FIFA cấm mang kèn Vuvuzela vào tất cả các sân vận động. Loại kèn nhựa từng phủ kín các khán đài Nam Phi vào năm 2010, tạo nên thứ âm thanh chói tai nhưng không thể nhầm lẫn với bất kỳ World Cup nào khác, giờ đã trở thành một phần của quá khứ. Tiếng Vuvuzela đã tắt. Nhưng điều đáng buồn hơn là hai đội tuyển từng góp mặt trong trận khai mạc 16 năm trước lại không tiến xa hơn là bao.
Năm 2010, Mexico bước vào World Cup với vị trí thứ 17 trên bảng xếp hạng FIFA. Còn trước thềm World Cup 2026, El Tri đứng thứ 15. Một bước tiến quá nhỏ bé so với tham vọng của nền bóng đá được xem là "gã khổng lồ CONCACAF". Trong 16 năm qua, Mexico vẫn mắc kẹt trong vòng lặp quen thuộc: thống trị khu vực nhưng thất bại khi bước ra sân khấu lớn. Họ bị loại ở vòng 1/8 bởi Argentina năm 2010, bởi Hà Lan năm 2014 và Brazil năm 2018 và thậm chí không vượt qua nổi vòng bảng tại Qatar 2022.
Điều đáng nói là những gương mặt quen thuộc vẫn xuất hiện như thể thời gian chưa từng trôi qua. Javier Aguirre, người dẫn dắt Mexico tại World Cup 2010, giờ lại ngồi trên ghế chỉ đạo ở World Cup 2026. Rafa Marquez, người ghi bàn gỡ hòa cho Mexico trong trận khai mạc World Cup 2010, nay là trợ lý HLV. Một nền bóng đá trì trệ chỉ biết dựa dẫm vào một vài gương mặt hết thời.
Nếu Mexico gây thất vọng vì không thể bứt phá thì Nam Phi lại là câu chuyện của một cơ hội lịch sử bị bỏ lỡ. World Cup 2010 từng được kỳ vọng sẽ mở ra kỷ nguyên mới cho bóng đá nước này. Những sân vận động hiện đại, nguồn đầu tư khổng lồ và sự chú ý của cả thế giới được xem là nền tảng để Nam Phi xây dựng một thế hệ vàng mới. Nhưng thực tế diễn ra theo chiều ngược lại. Bafana Bafana trở thành đội chủ nhà đầu tiên trong lịch sử World Cup bị loại từ vòng bảng. Sau đó họ vắng mặt ở ba kỳ World Cup liên tiếp và phải chờ đến năm 2026 mới trở lại ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.
Bảng xếp hạng FIFA cũng cho thấy sự trì trệ ấy. Trước thềm World Cup 2010, Nam Phi đứng thứ 83 thế giới. Còn hiện tại họ xếp thứ 60. Có sự cải thiện nhưng không phải bước nhảy vọt sau 16 năm. ĐT Nam Phi vẫn phụ thuộc chủ yếu vào nguồn cầu thủ trong nước, số lượng cầu thủ thi đấu ở các giải hàng đầu châu Âu rất hạn chế. World Cup 2010 từng được kỳ vọng là điểm khởi đầu cho sự phát triển, rốt cuộc lại là đỉnh cao mà bóng đá Nam Phi chưa thể vượt qua.
Trong khi đó, phần còn lại của thế giới không đứng yên. Argentina đi từ thất bại đến chức vô địch thế giới. Morocco trở thành đội châu Phi đầu tiên vào bán kết World Cup. Mỹ vươn lên mạnh mẽ và nhiều lần vượt mặt Mexico ở các giải khu vực. Ngay cả Qatar cũng đã xây dựng được một hệ thống đào tạo trẻ bài bản trước khi đăng cai World Cup 2022. Còn Mexico và Nam Phi vẫn đang vật lộn với những câu hỏi quen thuộc về đào tạo cầu thủ, chất lượng giải quốc nội và định hướng phát triển dài hạn.
Bởi vậy, trận khai mạc World Cup 2026 không chỉ là màn tái hiện trân khai mạc World Cup 2010. Nó giống như một tấm gương phản chiếu thời gian. Khi tiếng Vuvuzela đã bị đưa vào viện bảo tàng ký ức của World Cup, người ta nhận ra rằng những biểu tượng của năm 2010 đã thay đổi hoặc biến mất. Chỉ có Mexico và Nam Phi vẫn mang theo nhiều vấn đề cũ đến kỳ World Cup mới.
