Những bữa trưa ở căng tin siêu thị, chiếc xe gặp tai nạn suýt mất mạng, đám cưới đáng nhớ và hành trình kỳ diệu tại cúp châu Âu năm 1996. Bordeaux là nơi Zidane trưởng thành, tìm thấy biệt danh và những người bạn gắn bó suốt đời.
* Nhận định bóng đá Pháp vs Thổ Nhĩ Kỳ, 02h45 ngày 16/11
Trước một đĩa sò hay bên chiếc pizza, Rolland Courbis luôn có chuyện để kể. “Zidane cũng là người Marseille như tôi”, cựu HLV Bordeaux (hai giai đoạn 1992-1994 và 1996-1997), người qua đời vào ngày 12/1/2026, thường nói vậy về học trò cũ.
“Ở Marseille, người ta thích đặt những biệt danh nghe thân mật. Marcel thành ‘Cèlou’, Didier thành ‘Didou’, còn Louis thành ‘Loulou’. Gọi ‘Zi-né-dine’ hay ‘Ya-zid’ nghe chói tai quá! Thế là trong một buổi tập, tôi buột miệng gọi cậu ấy là ‘Zizou’. Cậu ấy thích cái tên đó. Tôi cũng rất tự hào, nhất là sau này, khi mọi người đều gọi cậu ấy như vậy”.
Biệt danh “Zizou” ra đời tại Bordeaux, trên sân tập Haillan, vào mùa hè năm 1992. Trước khi đặt cho chàng trai trẻ cái tên thân mật đó, Courbis đã tính toán kỹ để đưa một trong những tài năng triển vọng nhất của bóng đá Pháp về Girondins. Zidane khi đó vừa tròn 20 tuổi.
“Lúc ấy, tôi đang cùng Alain Pedretti, chủ tịch AS Cannes, bàn chuyện chiêu mộ Eric Guerit và Jean-Francois Daniel”, Alain Afflelou, ông chủ Bordeaux thời điểm đó, nhớ lại.
“Cannes vừa xuống hạng Nhì, còn chúng tôi mới trở lại giải hạng Nhất. Hai bên thống nhất về hai cầu thủ kia, rồi tôi hỏi: ‘Thế còn cậu nhóc Zidane thì sao? Tôi đọc báo thấy Marseille và Tapie trả ông 8 triệu franc’. Ông ấy bảo chuyện đó chẳng có thật. Ngay dưới gầm bàn, Rolland thúc mạnh đầu gối vào chân tôi. Tôi hiểu ý và hỏi tiếp: ‘Ông muốn bao nhiêu?’. Ông ấy đáp: ‘5 triệu’. Tôi kêu lên: ‘Đắt quá!’.
“Thế là Rolland và tôi diễn một màn mặc cả như trong phim của Pagnol. Courbis lại nói: ‘Nhưng tôi nghĩ cậu bé này có tương lai’. Cuối cùng, chúng tôi định giá Zidane 3,5 triệu franc, rồi gộp cả hai cầu thủ còn lại thành một thương vụ trị giá 5 triệu franc. Tôi lập tức lên máy bay riêng. Chúng tôi bay đến Cannes đón Zidane. (cười). Cứ như thể chúng tôi đeo còng vào tay cậu ấy vậy! Sau đó, cả nhóm trở về Bordeaux làm thủ tục rồi đưa Zidane thẳng tới Aix-les-Bains, nơi đội bóng đang tập huấn”.
Chiếc Clio đỏ cũ, đám cưới ở Haillan và phen hú vía nhớ đời
Christophe Dugarry, hơn Zidane ba tháng tuổi, đã chờ sẵn người bạn thân. Tiền đạo này hiểu rõ tài năng của Zidane. Hai người vốn đã thân thiết từ các đội tuyển trẻ Pháp, nơi họ thường ở chung phòng. Cả hai cùng sinh năm 1972.
Zidane cũng nhanh chóng kết thân với Bixente Lizarazu. Sinh ra ở vùng Gironde và trưởng thành từ chính Bordeaux, Dugarry trở thành người dẫn đường, giúp bạn mình hòa nhập với cuộc sống ở thành phố mới.
Những đàn anh ở Bordeaux cũng nhanh chóng nhận ra tài năng của Zidane và giúp đỡ chàng trai trẻ hòa nhập với đội bóng. Trong số đó có Didier Senac, biệt danh “La Rouille”, và Stéphane Plancque. Plancque cũng là người ít nói, kín đáo giống Zidane. Hai người giữ tình bạn suốt nhiều năm. Sau này, khi làm HLV Real Madrid rồi dẫn dắt đội tuyển Pháp, Zidane đều mời người đồng đội cũ vào ban huấn luyện.
“Zidane có cuộc sống gia đình khá nền nếp bên Veronique”, Alain Afflelou kể tiếp. “Cậu ấy là một chàng trai dễ mến, khiến người khác quý mến. Một hôm, Zidane đến gặp tôi, nói rằng vị hôn thê hơi buồn chán rồi hỏi liệu tôi có thể tìm cho cô ấy một công việc nhỏ không. Tôi đề nghị nhận cô ấy vào cửa hàng của mình ở Bouscat”.
Hai người sống gần cửa hàng, trong khu Cauderan yên tĩnh. Buổi chiều, họ thường đi dạo trong công viên Bordelais, ngay cạnh căn hộ. Những bữa trưa của đôi trẻ thường diễn ra ở căng tin siêu thị Casino.
Zizou không phải người thích phô trương. Anh đến Bordeaux trên chiếc Renault Clio màu đỏ cũ kỹ từ Cannes. Sau khi nhận những khoản thưởng đầu tiên ở CLB mới, anh mua một chiếc BMW mui trần với giá ưu đãi từ một đối tác của đội bóng.
Chính chiếc xe ấy đã khiến Zidane trải qua “phen hú vía nhất cuộc đời” vào mùa xuân năm 1996. Một vụ tai nạn tại vòng xuyến khiến chiếc BMW bóng bẩy biến thành đống sắt vụn.
“Nếu không có túi khí, tôi đã toi rồi”, Zidane nói với một số đồng đội trước khi lên đường dự EURO 1996 tại Anh. Tại giải vô địch châu Âu, Zidane vẫn phải thi đấu trong tình trạng bị ảnh hưởng bởi chấn thương ở đùi và đầu gối.
Ngay mùa giải đầu tiên ở Bordeaux, “ZZ” đã chiếm được vị trí vững chắc trong đội hình Girondins. Courbis biết cách sử dụng Zizou ở hai vai trò mà chính HLV này đặt tên: tiền vệ “con thoi - thu hồi bóng” hoặc “con thoi - phân phối bóng”. Zidane thường chơi lệch trái để phối hợp với Lizarazu, cầu thủ chạy cánh được kéo xuống đá hậu vệ biên nhưng vẫn thường xuyên dâng cao tấn công.
Zidane chưa từng chơi thấp như vậy, cũng chưa bao giờ ghi nhiều bàn đến thế trong một mùa giải ở cấp CLB tại Pháp. Ngay mùa đầu tiên tại sân Parc Lescure, anh có 10 bàn thắng sau 35 trận ở giải đấu cao nhất nước Pháp. Bordeaux bắt đầu hành trình chinh phục châu Âu, còn Zidane chuẩn bị kết hôn với Véronique.
Zidane đặc biệt gắn bó với Haillan, nơi đặt trung tâm huấn luyện của Bordeaux. Tháng 5/1994, Zidane thuê riêng tòa lâu đài tại đây để tổ chức đám cưới, với hơn 200 khách mời. Chú rể mặc bộ vest ba mảnh, thắt chiếc cà vạt chấm bi mang phong cách của ca sĩ Gilbert Becaud.
Philippe Corti, DJ nổi tiếng thời bấy giờ, cũng góp mặt trong ngày vui năm đó. “Zizou gọi tôi đến làm DJ cho đám cưới”, người cộng sự quen thuộc của Thierry Ardisson (người dẫn chương trình nổi tiếng tại Pháp) vẫn cười khi nhớ lại. “Tôi từng gặp cậu ấy vài lần ở Cannes, nơi tôi có hộp đêm ‘Au Bar’. Chúng tôi thỏa thuận giảm giá cho buổi tiệc. Tôi đã xem Zidane thi đấu và tin cậu ấy sẽ thành công.
“Tôi đề nghị cậu ấy gửi cho mình một chiếc áo đấu của mỗi đội bóng mà sau này cậu ấy khoác áo. Zidane đã giữ lời. Tôi có cả bộ sưu tập áo đấu của Zizou.
“Còn đám cưới hôm ấy thì náo loạn cả lên! Chúng tôi tổ chức cuộc thi sút penalty với ‘Guéguette’ Huard (thủ môn Bordeaux thời điểm đó). Tôi tưởng mình là Barthez, rồi cuối cùng ngã chổng vó xuống bàn tiệc buffet hải sản!”
Bordeaux, nơi Zidane có những người bạn thân thiết nhất
Những cột mốc đáng nhớ cứ nối tiếp nhau. Mùa hè năm 1994, Zidane lần đầu khoác áo đội tuyển Pháp trong trận giao hữu với CH Czech tại Bordeaux, kết thúc với tỷ số hòa 2-2. Đó là một trong những dấu mốc lớn đầu tiên trong sự nghiệp quốc tế của Zizou.
Nhưng khoảnh khắc đó khó có thể sánh với trận tứ kết lượt về UEFA Cup ngày 19/3/1996, khi Bordeaux tiếp đón Milan. Girondins thua 0-2 ở lượt đi tại San Siro, nhưng đã lật ngược tình thế bằng chiến thắng 3-0 trong trận lượt về. Đó là một trong những trận đấu đáng nhớ nhất lịch sử CLB.
Đội bóng Milan hùng mạnh đến sân Chaban-Delmas với vẻ đầy kiêu ngạo. Zidane, nhạc trưởng của Bordeaux, không giấu được sự bực tức.
“Các cầu thủ Milan có vẻ coi thường chúng tôi. Zizou rất tức giận khi trở lại phòng thay đồ sau màn khởi động”, François Grenet nhớ lại. Thời điểm đó, Grenet là cầu thủ trẻ nhất trong đội. Ba mươi năm sau, ông trở thành chủ tịch Liên đoàn bóng đá vùng Nouvelle-Aquitaine.
“Zizou thường có vẻ lạnh lùng, ít nói, nhạy cảm và hướng nội. Nhưng trong phòng thay đồ, khi được ở đúng môi trường của mình, cậu ấy có thể khiến mọi người bất ngờ. Zizou có cá tính riêng và đôi khi cũng bộc lộ con người thật của mình. Cậu ấy là một người hiếu chiến thực sự! Cảm giác bị đối xử bất công khiến cậu ấy càng quyết tâm hơn”.
Hành trình tuyệt vời kéo dài 18 trận của Bordeaux, trong đó có chiến thắng ở Intertoto giúp đội bóng giành quyền dự UEFA Cup, cuối cùng dừng lại ở trận chung kết. Đội bóng xứ rượu vang thua Bayern Munich cả hai lượt trận, với tỷ số 0-2 và 1-3. Zidane và Dugarry đều bị treo giò ở trận lượt đi tại Đức.
“Bordeaux là quãng thời gian đẹp nhất của tình bạn, một tập thể rất đậm chất gia đình”, HLV trưởng đội tuyển Pháp hiện nay nhớ lại khi nhìn vào bức ảnh cũ. “Niềm vui trong phòng thay đồ sau trận thắng Milan, bên cạnh Duga, Liza và Richard (Witschge), vẫn in sâu trong tôi. Khi đó, chúng tôi chưa được nhiều người biết đến. Nhưng sau khi giành quyền vào chung kết, cái tên Bordeaux bắt đầu được chú ý”.
Ba tháng sau, Lizarazu chuyển sang Athletic Bilbao, Christophe Dugarry tới Milan, còn Zinédine Zidane gia nhập Juventus.
“Chúng tôi đã cố giữ Zizou ở lại”, Jean-Louis Triaud kể lại. Triaud sau này trở thành chủ tịch Bordeaux, còn thời điểm ấy là thành viên ban lãnh đạo và trực tiếp hoàn tất thương vụ với Juventus.
“Tôi nói với Zidane rằng cậu ấy không thể ra đi như vậy, bởi hợp đồng vẫn còn hai năm. Zidane không làm căng, nhưng cho tôi hiểu rằng bản hợp đồng với Juventus đủ để bảo đảm tương lai tài chính cho gia đình. Sau khi suy nghĩ, chúng tôi tiếp tục đàm phán với Agnelli và Moggi. Thương vụ được chốt ở mức khoảng 25 triệu franc. Tôi vẫn luôn tiếc vì đã không đưa vào hợp đồng điều khoản hưởng phần trăm nếu Zidane được bán đi lần tiếp theo…”
Câu chuyện giữa Zidane và Bordeaux hoàn toàn có thể được viết tiếp nhiều năm sau đó, trong một vai trò khác.
“Năm 2014, tôi đã tìm cách đưa Zidane trở lại làm HLV”, Triaud, cựu chủ tịch CLB dưới thời tập đoàn M6, tiết lộ. “Tôi sang Madrid gặp cậu ấy. Chúng tôi đàm phán, Zidane đồng ý và thậm chí hai bên đã cùng lập danh sách những cầu thủ cần chiêu mộ. Nhưng người đại diện của cậu ấy, Alain Migliaccio, không mấy hào hứng. Ông ấy lo chúng tôi không cấp đủ kinh phí, khiến Zidane thất bại trong lần đầu làm HLV. Còn theo tôi, cậu ấy chẳng có gì để mất.
“Tôi muốn lặp lại với Zizou điều từng làm được với Lolo (Laurent Blanc), người đã khởi đầu sự nghiệp huấn luyện rất thành công tại Bordeaux. Nhưng những gì diễn ra sau đó cũng cho thấy người đại diện của Zidane có lý do để thận trọng”.
Một năm sau lần trở lại Gironde bất thành ấy, Zizou vẫn nhận lời tới dự lễ khánh thành sân Matmut Atlantique vào tháng 5/2015.
Tình cảm của anh dành cho vùng Gironde chưa bao giờ phai nhạt. Zidane vẫn thường cùng những người bạn thân lái xe tới vùng Bassin, tổ chức những buổi dã ngoại trên bãi cát Banc-d'Arguin. Anh cũng từng cùng Dugarry mua lại quán “Bar du Casino”, một địa điểm lâu đời ở Bordeaux, rồi đổi tên thành “Nulle Part Ailleurs”. Con trai đầu lòng Enzo của anh cũng chào đời tại thành phố này, vào tháng 3/1995, ở bệnh viện phụ sản Bel Air.
34 năm sau ngày lần đầu khoác áo Bordeaux, Zizou sẽ trở lại thành phố từng gắn bó với mình. Trận gặp Thổ Nhĩ Kỳ là trận đầu tiên của đội tuyển Pháp dưới thời Zidane diễn ra bên ngoài khu vực Paris. Bordeaux vẫn là nơi lưu giữ một phần tuổi trẻ, những tình bạn và những ký ức đẹp nhất của Zizou.
Đăng ký nhận tin tức từ Tạp chí Bóng đá
.jpg)
