NBA, từ phát minh 'ao làng' tới sản phẩm toàn cầu hóa

Cẩm Chi
Từ 09:15 ngày 14-02-2020
Nhiều thập niên trước khi thế giới đề cập đến khái niệm toàn cầu hóa, người Mỹ đã vận dụng nó vào bóng rổ. Vì thế, giải bóng rổ nhà nghề Mỹ (NBA) sớm mang tầm ảnh hưởng vượt hai bên bờ đại dương, trở thành hình mẫu cho những nhà quản lý thể thao học tập.
NBA, từ phát minh 'ao làng' tới sản phẩm toàn cầu hóa

Giải đấu quốc tế

Michael Jordan, LeBron James, và nhiều ngôi sao NBA khác hẳn rất biết ơn một người Canada có tên James Naismith. Hoàn cảnh ông giáo vô danh này phát minh ra bóng rổ cũng cho thấy sự quốc tế hóa từ rất sớm của môn thể thao này. Naismith vốn là người Canada nhưng đến Mỹ làm việc. Trong một ngày mùa Đông năm 1891, ông nghĩ ra trò bóng rổ để giúp học sinh giết thời gian giữa tiết trời lạnh giá. Không lâu sau, trận đấu bóng rổ đầu tiên được ghi nhận diễn ra vào ngày 21/12 tại Springfield, bang Massachusetts.

Sinh sau đẻ muộn so với bóng chày và bóng bầu dục, nhưng tinh thần quốc tế hóa đã giúp bóng rổ sớm trở thành môn thể thao được yêu thích nhất tại Mỹ. Những đồng nghiệp và học trò của Naismith cũng góp phần giúp bóng rổ vươn ra toàn thế giới. Năm 1893, Melvin Rideout, một trong những cầu thủ góp mặt trong trận bóng rổ đầu tiên, giới thiệu môn thể thao này ở Pháp. Cũng trong năm đó, trận bóng rổ đầu tiên tại châu Âu đã diễn ra. Đến bây giờ, sân bóng đó vẫn còn và được công nhận là một di tích lịch sử.

Trong vòng chưa đầy 10 năm tiếp theo, bóng rổ tiếp tục được phổ biến rộng rãi trên khắp năm châu, thậm chí cả những vùng đất xa xôi tại châu Á. Năm 1910, bóng rổ đã trở thành môn thể thao chính thức được dạy ở các trường học của Philippines. Trải qua hai cuộc thế chiến, bóng rổ lại càng phổ biến hơn bởi tinh thần thể thao cao thượng, khuyến khích chơi đẹp, không bạo lực. Do đó kể từ giải bóng rổ chuyên nghiệp Mỹ đầu tiên được tổ chức vào năm 1946, nó nhanh chóng trở thành hiện tượng.

Năm 1984, giải bóng rổ chuyên nghiệp Mỹ chính thức đổi tên thành NBA, đánh dấu bước đi tiên phong trong việc toàn cầu hóa thể thao quốc tế. CLB nào ở NBA cũng có ít nhất 1 người ngoại quốc. Các đội bóng không chỉ tuyển mộ cầu thủ giỏi ở phạm vi nước Mỹ hay Canada, mà mở rộng ra toàn thế giới. Tuyển trạch viên ở NBA sẵn sàng lặn lội đến cả Triều Tiên nếu biết ở đó có nhân tài. Nhiều trận đấu ở NBA cũng được dời sang tổ chức ở nước ngoài để chiều lòng người hâm mộ bởi phương châm “muốn phát triển, phải ra nước ngoài”.

James Naismith, người được ghi nhận là cha đẻ của môn bóng rổ

Hình mẫu kinh doanh

Premier League là giải đấu đầu tiên học theo NBA, với mô hình gần như bắt chước y nguyên: Các đội bóng tuyển mộ cầu thủ và HLV từ khắp nơi trên thế giới, kiếm tiền nhờ doanh thu bán vé và bản quyền truyền hình thay vì sống dựa vào các ông bầu. Tư tưởng chia sẻ công bằng tiền bản quyền truyền hình của NBA cũng được áp dụng ở Premier League, khi một đội bóng xuống hạng cũng có thể được nhận đến gần 100 triệu bảng, không thua kém nhiều ông lớn.

Là đội bóng thành công nhất trong kỷ nguyên Premier League, M.U thậm chí càng cho thấy sự đúng đắn của mô hình kinh doanh kiểu Mỹ. Tương tự các đội bóng ở NBA, từ hơn 20 năm trước M.U đã du đấu khắp năm châu để quảng bá hình ảnh. CLB này cũng rộng cửa chiêu mộ những cầu thủ tài năng bất kể quốc tịch của họ. 11 cầu thủ trong đội hình M.U thi đấu trận chung kết Champions League năm 1999 đến từ 8 quốc gia khác nhau.

Chứng kiến dòng tiền ồ ạt đổ vào Premier League, những giải đấu khác cũng nhanh chóng học theo hình mẫu từ NBA. Ngay cả những người Tây Ban Nha bảo thủ nhất cũng phải hài lòng với số tiền họ kiếm được khi vươn tầm quốc tế. 5 năm trước, tiền bản quyền truyền hình từ nước ngoài chưa đến 1/3 tổng doanh thu của La Liga, nhưng bây giờ đã chiếm quá nửa.

Oscar Mayo, Giám đốc Phát triển của La Liga nhận xét: “Quốc tế hóa đồng nghĩa với tăng trưởng cấp số nhân. Chẳng có lĩnh vực nào có nguồn thu tăng từ 260 triệu euro lên gần 900 triệu euro mỗi năm như bóng đá”. Vì thế, các nhà tổ chức của giải đấu này đang lên kế hoạch tổ chức các trận đấu quan trọng, thậm chí là Siêu kinh điển, ở nước ngoài. Bởi đó là cách tốt nhất để tăng doanh thu lên hàng chục lần trong một mùa bóng.

Sao Ấn Độ rộng cửa đến NBA

Bộ ba cầu thủ Ấn Độ gồm Amaan Sandhu (giữa), Harsimran Kaur và Siya Deodhar vừa được chọn tranh tài tại giải Bóng rổ Không biên giới của Mỹ. Đây là hoạt động thường niên của NBA, tổ chức nhằm tìm ra những ngôi sao bóng rổ từ khắp nơi trên thế giới có nguyện vọng tìm kiếm cơ hội thi đấu ở Bắc Mỹ. Nếu thành công, bộ ba này sẽ nối gót người đàn anh Satnam Singh, cầu thủ Ấn Độ đầu tiên ở NBA. Singh khoác áo Dallas Mavericks kể từ năm 2015.

Ảnh hưởng đến cả phim ảnh
Tư tưởng quốc tế hóa trong kinh doanh của NBA còn lan ra nhiều lĩnh vực khác như âm nhạc, điện ảnh. Nhật báo Chicago của Mỹ nhận định giải Oscar cho bộ phim Hàn Quốc có tên Parasite (Ký sinh trùng) là bằng chứng cho thấy những bộ phim hay có thể đến từ bất cứ nơi nào, không nhất thiết phải sản xuất ở Hollywood. Ngay cả người Mỹ cũng thấy họ cần phải thay đổi, tiếp thu những luồng văn hóa mới từ toàn cầu hóa thay vì cố gắng truyền bá những giá trị cũ.

Nguồn: Bongdaplus
Ký tự còn lại 500

* Đăng nhập hoặc Đăng ký tài khoản để bình luận và chia sẻ nhanh hơn

8/7
Crystal Palace
2 - 3
Chelsea FC
Watford
2 - 1
Norwich City
Arsenal
1 - 1
Leicester City
9/7
Manchester City
5 - 0
Newcastle
Sheffield United
1 - 0
Wolves
West Ham United
0 - 1
Burnley
Brighton & Hove Albion
1 - 3
Liverpool
10/7
Everton
1 - 1
Southampton
AFC Bournemouth
0 - 0
Tottenham Hotspur
Aston Villa
0 - 3
Manchester United
11/7
Norwich City
0 - 4
West Ham United
Watford
2 - 1
Newcastle
Liverpool
1 - 1
Burnley
Sheffield United
3 - 0
Chelsea FC
12/7
Brighton & Hove Albion
0 - 5
Manchester City
Wolves
3 - 0
Everton
Aston Villa
2 - 0
Crystal Palace
Tottenham Hotspur
2 - 1
Arsenal
13/7
AFC Bournemouth
4 - 1
Leicester City
14/7
Manchester United
2 - 2
Southampton
15/7
Chelsea FC
1 - 0
Norwich City
16/7
Manchester City
2 - 1
AFC Bournemouth
Burnley
1 - 1
Wolves
Newcastle
1 - 3
Tottenham Hotspur
Arsenal
2 - 1
Liverpool
17/7
Leicester City
2 - 0
Sheffield United
Everton
1 - 1
Aston Villa
Crystal Palace
0 - 2
Manchester United
Southampton
1 - 1
Brighton & Hove Albion
18/7
West Ham United
3 - 1
Watford
Norwich City
0 - 2
Burnley
19/7
AFC Bournemouth
0 - 2
Southampton
Tottenham Hotspur
3 - 0
Leicester City
21/7
Brighton & Hove Albion
0 - 0
Newcastle
Sheffield United
0 - 1
Everton
Wolves
2 - 0
Crystal Palace
22/7
Watford
0 - 4
Manchester City
Aston Villa
1 - 0
Arsenal
23/7
Manchester United
1 - 1
West Ham United
Liverpool
5 - 3
Chelsea FC
26/7
Chelsea FC
2 - 0
Wolves
Burnley
1 - 2
Brighton & Hove Albion
Arsenal
3 - 2
Watford
Southampton
3 - 1
Sheffield United
Manchester City
5 - 0
Norwich City
Newcastle
1 - 3
Liverpool
Leicester City
0 - 2
Manchester United
Crystal Palace
1 - 1
Tottenham Hotspur
Everton
1 - 3
AFC Bournemouth
West Ham United
1 - 1
Aston Villa
TT
Đội bóng
Trận
+/-
Điểm
1
Liverpool
38
52
99
2
Manchester City
38
67
81
3
Manchester United
38
30
66
4
Chelsea FC
38
15
66
5
Leicester City
38
26
62
6
Tottenham Hotspur
38
14
59
7
Wolves
38
11
59
8
Arsenal
38
8
56
9
Sheffield United
38
0
54
10
Burnley
38
-7
54
11
Southampton
38
-9
52
12
Everton
38
-12
49
13
Newcastle
38
-20
44
14
Crystal Palace
38
-19
43
15
Brighton & Hove Albion
38
-15
41
16
West Ham United
38
-13
39
17
Aston Villa
38
-26
35
18
AFC Bournemouth
38
-25
34
19
Watford
38
-28
34
20
Norwich City
38
-49
21
  • Naomi Osaka, nữ hậu tương lai của quần vợt thế giới Naomi Osaka, nữ hậu tương lai của quần vợt thế giới

    Ngày 28/1/2019, lịch sử quần vợt nữ chứng kiến một cột mốc đáng nhớ khi Naomi Osaka trở thành tay vợt châu Á đầu tiên trong lịch sử vươn lên vị trí số 1 thế giới. Báo chí Mỹ viết: “Osaka được sinh ra cho thời khắc đó”. Câu chuyện thật sự ra sao?

  • Thierry Futeu: Đi nửa vòng... châu Phi để trở thành tuyển thủ bóng bầu dục Tây Ban Nha Thierry Futeu: Đi nửa vòng... châu Phi để trở thành tuyển thủ bóng bầu dục Tây Ban Nha

    Vốn sinh ra và lớn lên tại Cameroon nhưng bây giờ, Thierry Futeu lại thi đấu cho ĐT bóng bầu dục Tây Ban Nha. Đó là cả một chặng đường dài, từ ngày anh liều lĩnh nhảy qua hàng rào biên giới để tiến vào quốc gia Nam Âu này.

  • Chứng bệnh quái ác của Tyson Fury Chứng bệnh quái ác của Tyson Fury

    Lên đỉnh vinh quang, rồi sao nữa? Bỗng nhiên, bạn không còn động lực nào để tiếp tục cố gắng, không còn việc hay ho gì để làm, và tóm lại thì cuộc sống chẳng còn lý do gì để tồn tại? Tyson Fury từng nghĩ như thế.

  • Nhà vô địch thể hình Trung Quốc qua đời vì nhiễm virus Corona Nhà vô địch thể hình Trung Quốc qua đời vì nhiễm virus Corona

    Qiu Jun, vận động viên thể hình từng giành nhiều huy chương cấp quốc gia tại Trung Quốc đã qua đời vì nhiễm virus corona.

  • Rafael Nadal trả lời phỏng vấn El Mundo: 'Thiem không thuộc thế hệ kế cận' Rafael Nadal trả lời phỏng vấn El Mundo: 'Thiem không thuộc thế hệ kế cận'

    Nhân sự kiện mở học viện tennis đầu tiên bên ngoài Tây Ban Nha ở Kuwait, Rafael Nadal quyết định chia sẻ nhiều điều trong buổi phỏng vấn độc quyền tờ El Mundo. Anh nói về thế hệ tiếp theo của quần vợt, về Thiem, về Djokovic và rất nhiều câu chuyện cá nhân thú vị.

  • Roland Garros 1989 & câu chuyện cổ tích của Michael Chang Roland Garros 1989 & câu chuyện cổ tích của Michael Chang

    Roland Garros 1989 mãi mãi trở thành giải đấu lịch sử khi Michael Chang bất ngờ lên ngôi vô địch ở mốc 17 tuổi 95 ngày và một trong những đối thủ bị anh đánh bại có cả huyền thoại Ivan Lendl. Cùng ngược dòng thời gian về với ký ức kinh điển ấy.

  • Shelly-Ann Fraser-Pryce, tượng đài của điền kinh nữ Shelly-Ann Fraser-Pryce, tượng đài của điền kinh nữ

    Usain Bolt không phải chân chạy xuất chúng duy nhất của thể thao Jamaica ở thế kỷ 21. Trong số các đồng nghiệp của Tia chớp còn có một người tên Shelly-Ann Fraser-Pryce, nữ VĐV được tạc tượng ngay trước cổng chính SVĐ Quốc gia như một sự ghi danh cho những đóng góp của cô cho thể thao nước nhà.

  • Super Bowl, nơi thể thao biến thành ngày hội giải trí Super Bowl, nơi thể thao biến thành ngày hội giải trí

    Xứ cờ hoa luôn nổi tiếng về 1001 cách kiếm tiền và Super Bowl là ví dụ tiêu biểu nhất cho việc đó. Hơn nửa thế kỷ qua, những nhà tổ chức sự kiện người Mỹ đã “móc túi” khán giả đầy khéo léo bằng việc biến trận chung kết bóng bầu dục thành ngày hội âm nhạc đầy màu sắc.

  • Sofia Kenin trên con đường của Sharapova Sofia Kenin trên con đường của Sharapova

    Sofia Kenin đang được thế giới nhắc tới trên tư cách là tân quán quân của Australia Open 2020. Tuy nhiên, khi tìm hiểu về cuộc đời của tay vợt nữ 21 tuổi này, nhiều người bỗng thấy hình ảnh của Maria Sharapova trong đó.

  • Chuyện về huyền thoại Super Bowi Chuyện về huyền thoại Super Bowi

    Hôm nay (theo giờ Mỹ), trận tranh Siêu cúp bóng bầu dục Mỹ Super Bowl 2020 diễn ra. Nhân đây cùng nhìn lại câu chuyện về Vince Lombardi, nhân vật đã được gắn tên vào chiếc cúp danh giá của Super Bowl.

  • Marc Marquez - Người thay đổi chuẩn mực của MotoGP Marc Marquez - Người thay đổi chuẩn mực của MotoGP

    Ở tuổi 26, không tay đua nào có bảng vàng thành tích rực rỡ ở thể thức MotoGP như Marc Marquez. Chàng trai người Tây Ban Nha này bắt đầu tranh tài cùng những đối thủ sừng sỏ nhất giới đua môtô từ năm 2013, và giành chức vô địch 6 lần trong 7 mùa giải.

  • Nhìn lại thất bại rung chuyển thế giới của Tyson Nhìn lại thất bại rung chuyển thế giới của Tyson

    Cách đây gần 30 năm, vào ngày 11/2/1990, thế giới rúng động bởi cú sốc: võ sỹ độc cô cầu bại Mike Tyson thua sấp mặt trước đối thủ tép riu Buster Douglas. Đó là “cú sốc thế kỷ”, nhưng suy cho cùng lại là kết cục… hợp lý.

Thông tin Toà soạn

Tạp chí Điện tử Bóng Đá

Tổng Biên tập:
Nguyễn Văn Phú
Phó tổng Biên tập:
Nguyễn Tùng Điển Thạc Thị Thanh Thảo Nguyễn Hà Thanh Nguyễn Trung Kiên
Địa chỉ liên hệ
Tầng 6+7 tòa nhà Licogi 13
Số 164 đường Khuất Duy Tiến, quận Thanh Xuân, Hà Nội

Điện thoại: (84.24)35541188 - (84.24)35541199
Fax: (84.24)35539898
Email: toasoan@bongdaplus.vn
 

Liên hệ Quảng cáo

Điện thoại: 0912 225 667
Email: quangcao@kib.vn hoặc dieuloan@kib.vn

x