Nike đi trước về sau trong cuộc đua marathon sub2

Nike đã dành 10 năm để cố gắng phá mốc marathon 2 giờ. Họ đặt tên cho cả một dự án xoay quanh mục tiêu đó. Họ tạo ra những đôi giày đặc biệt. Họ trả tiền cho vận động viên marathon vĩ đại nhất thế giới để theo đuổi cột mốc này. Và rồi vào ngày 26/4/2026 tại London, một VĐV người Kenya đã làm được điều đó với thời gian 1 giờ 59 phút 30 giây, với một đôi giày Adidas.

Sabastian Sawe từng chỉ là pacemaker (người chạy dẫn tốc) - kiểu VĐV được thuê để làm đầu kéo trong vài km đầu rồi rút lui trước khi về đích, nhường sân khấu cho các ngôi sao nước rút.

Tháng 1/2022, Sawe được thuê làm đúng công việc đó tại một giải bán marathon ở Tây Ban Nha. Trước đó, anh chưa từng chạy quá 3 dặm trong đời. Nhưng hôm đó, Sawe chạy hết 21km… và thắng luôn cả giải. Không lâu sau, Adidas ký hợp đồng với anh. Bốn năm sau, người đàn ông từ Kenya trở thành người đầu tiên trong lịch sử chạy marathon chính thức dưới 2 giờ.

Trong khi đó, Nike khởi động dự án này từ năm 2016 với mục tiêu công khai mang tên “Breaking2”. Họ đầu tư giày, pacemaker, phòng lab khoa học, và cả Eliud Kipchoge. Kipchoge từng chạy 1:59:40 tại Vienna năm 2019, nhưng đó là một sự kiện biểu diễn trên đường chạy khép kín, với pacemaker thay phiên và xe dẫn đường chiếu laser xanh. Liên đoàn Điền kinh Thế giới không công nhận đây là một cuộc đua chính thức, nên thành tích không được tính.

Sau đó, mảng kinh doanh chạy bộ của Nike lao dốc vì hàng loạt lý do, combo nhiều yếu tố cùng lúc như tụt lại trong cuộc đua công nghệ, định vị sản phẩm bị lệch (lifestyle nhiều hơn hiệu năng), chiến lược bán hàng, chuyện nội bộ,...

Doanh số Digital của nhà Swoosh giảm 26% chỉ trong một quý. Thị phần giày tại Dick’s Sporting Goods giảm từ 39% xuống còn 32% trong 5 tháng. On Running tăng trưởng từ 330 triệu USD lên 1,8 tỷ USD giai đoạn 2020–2025. Hoka gần như tăng gấp bốn lần. Roger Federer rời Nike để gia nhập On. Hội đồng quản trị Nike sa thải CEO vào tháng 10/2024.

Trong cùng khoảng thời gian đó, Adidas tập trung phát triển một đôi giày tốt hơn. Mẫu Adizero Adios Pro Evo 3 mất 3 năm để hoàn thiện. Nó nặng chỉ 97 gram (khoảng 3,4 ounce), nhẹ hơn cả một bộ bài và đâu đó nặng bằng vài lát giăm bông.

Một nghiên cứu được Wall Street Journal trích dẫn cho thấy việc giảm 3,5 ounce trọng lượng giày có thể giúp VĐV tiết kiệm khoảng 57 giây trong một cuộc marathon. Sawe đã hơn người về thứ ba - Jacob Kiplimo (gà nhà Nike) đúng 58 giây.

Adidas còn làm một điều mà Nike chưa từng làm cho Kipchoge: họ chi 50.000 USD cho cơ quan chống doping chính thức của điền kinh, yêu cầu kiểm tra Sawe gắt gao hơn bất kỳ VĐV nào khác. Anh bị kiểm tra 25 lần trong 2 tháng trước Berlin Marathon năm ngoái, và Adidas cam kết tài trợ việc này trong suốt hợp đồng.

Ngay khi Sawe phá mốc marathon 2 giờ, thế giới sẽ đặt câu hỏi về doping, đặc biệt sau khi đồng hương Ruth Chepngetich bị cấm thi đấu 3 năm vì doping vào năm 2025. Adidas đã chủ động đi trước mọi nghi ngờ.

Đôi giày này có giá bán lẻ 500 USD và gần như không có sẵn trên thị trường. Dòng Adizero của Adidas đã giành chiến thắng ở một nửa số giải marathon lớn trong năm 2024. Tại London hôm qua, 4/5 VĐV dẫn đầu đều mang cùng một mẫu giày Adidas. Yomif Kejelcha về đích sau Sawe 11 giây và cũng phá mốc 2 giờ. Cả 3 người đứng đầu đều vượt qua kỷ lục thế giới cũ.

Phản ứng duy nhất của Nike là một bài đăng Instagram vỏn vẹn 3 câu: “Chiếc đồng hồ đã được đặt lại. Không có vạch đích.” Đó là toàn bộ phản ứng công khai của họ khi để tuột mất giấc mơ 10 năm vào tay đối thủ lớn nhất.