Khi một bức ảnh bóng đá không còn là bằng chứng
Trong bóng đá, hình ảnh từ lâu có một sức mạnh đặc biệt. Một bức ảnh Lionel Messi nâng cao cúp vàng World Cup, Cristiano Ronaldo ăn mừng Quả bóng vàng, một HLV phản ứng bên đường biên hay một cầu thủ rơi nước mắt sau thất bại có thể trở thành bằng chứng trực quan về một khoảnh khắc lịch sử.
Nhưng AI đang làm lung lay niềm tin đó.
Các công cụ tạo ảnh hiện nay có thể dựng lại cầu thủ, sân vận động, khán đài và áo đấu với độ chân thực ngày càng cao. Chỉ cần một câu lệnh, người dùng có thể tạo ra hình ảnh một ngôi sao đang khoác áo CLB khác, một cầu thủ đứng cạnh một huyền thoại chưa từng gặp hoặc thậm chí một sự kiện chưa từng xảy ra.
Vấn đề không còn nằm ở những bức ảnh “nhìn là biết giả”. AI đã tiến tới giai đoạn mà người xem bình thường có thể rất khó phát hiện sai sót.
World Cup 2026 là một ví dụ rõ ràng.
Hãng thông tấn của Đức Deutsche Welle đã phải kiểm chứng nhiều hình ảnh AI lan truyền trong thời gian World Cup 2026 diễn ra. Một trong những trường hợp nổi bật là hình ảnh cựu Thủ tướng Anh Keir Starmer xuất hiện giữa các CĐV với chiếc áo của ĐT Croatia. Hình ảnh có vẻ rất tự nhiên, nhưng ảnh gốc lại chụp từ EURO 2024 và trang phục của những người trong ảnh đã bị thay đổi bằng AI.
Đó mới chỉ là phần nổi của vấn đề.
AI có thể tạo ra cả “trận đấu chưa từng tồn tại”. Thậm chí, AI còn có thể tạo ra những bức ảnh tập hợp những nhân vật chưa bao giờ xuất hiện cùng nhau. Pele, Cristiano Ronaldo, Ronaldo “béo”, Zinedine Zidane, Lionel Messi và Diego Maradona từng cùng xuất hiện tại sân Stamford Bridge. Một hình ảnh khác dựng cảnh Kylian Mbappe, Michael Olise, Ousmane Dembele và Sadio Mane đứng cạnh nhau tại sân tập World Cup 2026. Đây là những hình ảnh tổng hợp bằng AI chứ không phải ảnh báo chí về một sự kiện thực tế.
Với người hâm mộ, chúng có thể chỉ là nội dung giải trí.
Nhưng nếu một bức ảnh AI được sử dụng để minh họa cho một tin chuyển nhượng, một scandal hoặc một sự kiện gây tranh cãi, hậu quả hoàn toàn khác.
Và đây là lúc iPhone 18 Pro xuất hiện
Apple hiểu rằng việc cố gắng phát hiện tất cả ảnh giả sau khi chúng xuất hiện trên Internet là một cuộc chơi cực kỳ khó. Thay vì chỉ hỏi “ảnh này có phải AI tạo ra không?”, Apple đi theo hướng khác: tạo ra bằng chứng về nguồn gốc của bức ảnh ngay từ thời điểm nó được chụp.
Công nghệ đó có tên Apple Reference Image, xuất hiện trên camera chính của iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max. Đây là chế độ tùy chọn, cho phép tạo một “bản tham chiếu” được bảo vệ bằng mật mã, chứng minh rằng hình ảnh bắt nguồn từ cảm biến camera của thiết bị tại một thời điểm xác định.
Nói đơn giản hơn, Apple muốn xây dựng một chuỗi bằng chứng bắt đầu từ chính phần cứng camera.
Nhưng iPhone cũng không thể biến ảnh thành “sự thật tuyệt đối”. Apple Reference Image có thể chứng minh nguồn gốc của một bức ảnh, nhưng không thể chứng minh mọi thứ xuất hiện trong bức ảnh đều đúng với cách người xem đang hiểu.
Giả sử một người dùng AI tạo hình Cristiano Ronaldo đang khoác áo một CLB mới, sau đó hiển thị hình ảnh ấy trên màn hình máy tính và dùng iPhone 18 Pro chụp lại. Khi đấy, camera thực sự đã chụp hình ảnh đó.
Hệ thống có thể xác nhận rằng cảm biến iPhone đã ghi nhận những gì nằm trước ống kính. Nhưng nó không thể biết hình ảnh trên màn hình máy tính được tạo bằng AI.
Vì thế, Reference Image xác thực nguồn gốc của quá trình chụp, chứ không phải tính đúng đắn của mọi câu chuyện mà con người gán cho bức ảnh.
Đăng ký nhận tin tức từ Tạp chí Bóng đá
