Hay tại Mexico 1986 với Diego Maradona "thần thánh", Argentina lên ngôi vô địch giữa cái oi bức Azteca. Ngược lại, các giải diễn ra vào mùa đông như Uruguay 1930 hay Nam Phi 2010 thường "lạnh tanh", thiếu cao trào.
Dữ liệu cho thấy sáu kỳ World Cup hay nhất đều diễn ra ở nơi có khí hậu ấm áp, nơi lối chơi nghệ thuật lấn át lối đá thực dụng. Tất cả khiến người ta phải đúc rút ra một kết luận rằng, khi hậu càng ấm áp, World Cup càng tuyệt vời.
Lễ bốc thăm World Cup 2026 đã hoàn tất, lịch thi đấu cũng đã được công bố. Tuy nhiên vẫn còn một số câu hỏi cơ bản về cách thức tổ chức giải đấu tại Bắc Mỹ mùa hè năm sau.
Đây là kỳ World Cup đầu tiên do ba quốc gia đồng chủ nhà cùng đăng cai, giải đấu đầu tiên có 48 đội tham dự, và cũng là kỳ Cúp thế giới đầu tiên mà bốn đội mạnh nhất (các đội lọt vào ít nhất tới bán kết) sẽ thi đấu tám trận. Số trận đấu vòng bảng sẽ nhiều hơn tổng số trận đấu của bất cứ kỳ World Cup nào trước đây. Vì thế, yêu cầu về mặt hậu cần và thể lực đối với các cầu thủ sẽ cao hơn bao giờ hết.
Nhưng có lẽ vấn đề lớn nhất chính là khí hậu. Mối lo ngại không chỉ dành cho bản thân các cầu thủ, mà còn cho cả NHM và đội ngũ công nhân phục vụ cho World Cup. Việc đảm bảo an toàn cho họ cũng phải được ưu tiên không kém gì phúc lợi của các cầu thủ. Và, chất lượng trận đấu thường là mối lo ngại chính khi bàn về nhiệt độ tiềm ẩn ở Hoa Kỳ, Mexico và Canada.
Tại FIFA Club World Cup mùa hè 2025, tiền vệ Enzo Fernandez của Chelsea cảm thấy không khỏe và buộc phải nằm nghỉ trên sân giữa trận thắng của Chelsea trước Fluminense, nhưng anh cảm thấy cần phải nói về tính giải trí cũng như sức khỏe của mình .
“Nóng quá. Tôi phải nằm xuống đất vì chóng mặt quá. Thi đấu dưới nhiệt độ này rất nguy hiểm. Hơn nữa, còn ảnh hưởng đến cả khán giả, đến những người đến sân xem bóng đá, và cả những người xem ở nhà. Tốc độ trận đấu không còn như trước, mọi thứ trở nên rất chậm. Hy vọng năm sau họ sẽ thay đổi lịch thi đấu, ít nhất là để trận đấu vẫn đẹp mắt và hấp dẫn, phải không?”, tiền vệ người Argentina chia sẻ với các phóng viên.
Giờ khai mạc muộn hơn chắc chắn là cần thiết, đặc biệt là ở Miami và Monterrey, những địa điểm dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ khắc nghiệt nhất. Nhưng World Cup đã từng diễn ra trước đây.
Mexico đã từng đăng cai hai kỳ World Cup vào các năm 1970 và 1986. Và có thể nói đây là hai kỳ World Cup lừng danh nhất trong lịch sử: giải đấu năm 1970 được nhớ đến nhờ Pele và Brazil, trước khi Diego Maradona truyền cảm hứng cho chiến thắng của Argentina vào năm 1986. World Cup 1994, được tổ chức trên khắp nước Mỹ, có lẽ không phải là một kỳ World Cup thực sự kinh điển, nhưng cũng không phải là một kỳ World Cup tệ hại (ngoại trừ trận chung kết không bàn thắng).
Rõ ràng, mọi thứ đã rất khác vào năm 2025, cả về khí hậu lẫn chuyên môn. Những đợt nắng nóng khắc nghiệt đang trở nên phổ biến hơn, và các đội bóng mạnh nhất cũng chơi bóng với cường độ cao và nhịp độ ngày càng nhanh. Tuy nhiên, trước đây đã có những lo ngại về nhiệt độ và độ cao rồi. Theo quy luật chung, khí hậu càng khắc nghiệt, bóng đá càng hay.
World Cup 1970 mang một ý nghĩa đặc biệt. Trước thềm giải đấu, đã có những lo ngại nghiêm trọng rằng một kỳ Cúp Thế giới được tổ chức trong điều kiện như vậy có thể thực sự là một thảm họa, càng thêm lo ngại khi quyết định tổ chức một số trận đấu, bao gồm cả trận chung kết, vào buổi trưa (giờ địa phương) thay vì buổi tối, để thu hút khán giả truyền hình châu Âu. Nhà báo bóng đá huyền thoại Brian Glanville đã viết trong cuốn "Câu chuyện về World Cup" rằng "cố gắng chơi bóng (trong điều kiện đó) vừa lố bịch vừa tiềm ẩn nguy hiểm".
Nỗi lo về sự mệt mỏi đã dẫn đến một sự thay đổi luật lớn: lần đầu tiên trong lịch sử World Cup, các đội được phép sử dụng cầu thủ thay thế. Nhưng năm 1970 đã tạo nên một giải đấu bóng đá tuyệt vời, với những nhà vô địch có lẽ là lừng lẫy nhất. Cuối cùng, Glanville viết: "Bất chấp những điều kiện khắc nghiệt, World Cup 1970 đã là một chiến thắng tuyệt vời của sự tích cực trước tiêu cực, của sự sáng tạo trước sự hủy diệt".
Có lẽ một phần là do điều kiện thi đấu. 4 năm sau khi ĐT Anh vô địch World Cup với lối chơi phụ thuộc rất nhiều vào sức mạnh của những bước chạy nước rút. Lối chơi đó không phù hợp với thời tiết nóng bức, và do đó những đội bóng thiên về kỹ thuật hơn, sẽ dễ dàng phát huy các tố chất của mình hơn.
World Cup trở lại Mexico 16 năm sau đó (1986). Cái nóng khủng khiếp và độ cao lại một lần nữa là vấn đề. HLV Argentina, Carlos Bilardo, tuyên bố rằng thời tiết ngột ngạt đến mức đội bóng của ông hầu như không tập luyện. Họ chỉ giả vờ tập luyện để tránh bị chỉ trích. Ấy vậy mà Argentina đã trình diễn một thứ bóng đá tuyệt vời - tất nhiên là nhờ Maradona - và các trận đấu ở vòng loại trực tiếp nhìn chung rất hay.
Đó là những ví dụ rõ ràng nhất. Nhưng có lẽ còn có một điều khác nữa. Việc xây dựng một BXH chính xác về những kỳ World Cup "hay nhất" là rất khó. Có lẽ kết quả tốt nhất đã được thực hiện ba năm trước, trước thềm World Cup 2022, bởi hai cây bút của ESPN, những người đã xếp hạng tất cả các kỳ World Cup từ tốt nhất đến tệ nhất.
Việc thu thập dữ liệu thời tiết từ tất cả 964 trận đấu World Cup là một nhiệm vụ khó khăn, vì vậy, đây là một phương pháp rất đơn giản: lấy thành phố đăng cai ở trung tâm về mặt địa lý của mỗi giải đấu và sử dụng nhiệt độ tối đa của tháng liên quan theo dữ liệu thời tiết của Google. Điều này liên quan đến việc đánh giá khí hậu hơn là thời tiết (hiện tại). Nó không cho chúng ta biết chính xác những gì đã xảy ra vào năm 1938. Và đối với một số quốc gia, ví dụ như Nga 2018, giải đấu được tổ chức trên một không gian rộng lớn đến mức việc tóm tắt mọi thứ cho toàn bộ giải đấu là rất khó khăn.
Giữa tất cả những cảnh báo đó, đây là một kết luận rất cơ bản. Giải đấu "hay nhất", theo BXH của ESPN, là giải đấu được tổ chức ở vùng khí hậu ấm nhất, World Cup 1982 tại Tây Ban Nha. Giải đấu "tệ nhất" được tổ chức ở vùng khí hậu mát nhất, World Cup 1930 tại Uruguay.
Bốn giải đấu được tổ chức trong điều kiện mùa đông tương ứng vào năm 1930 tại Uruguay, năm 1962 tại Chile, năm 1978 tại Argentina và năm 2010 tại Nam Phi, nằm trong 8 giải đấu xếp hạng thấp nhất của ESPN. 6 giải đấu hay nhất của ESPN gồm năm 1982 tại Tây Ban Nha, năm 1970 tại Mexico, năm 2006 tại Đức, năm 1998 tại Pháp, năm 1986 tại Mexico và năm 1994 tại Mỹ, đều diễn ra ở những nơi có khí hậu ấm hơn mức trung bình, và ba trong số đó diễn ra tại các quốc gia đăng cai giải đấu năm 2026.
Việc chúng ta có thể rút ra bài học từ các giải đấu trước đây như thế nào vẫn còn gây tranh cãi. Bóng đá hiện đại đòi hỏi nhiều hơn về tốc độ, pressing, và năng lượng. Nhịp độ của các yếu tố bóng đá - lối chơi triển khai bóng, rê bóng, phối hợp - tất yếu đã trở nên nhanh hơn. Một khi đã quen với điều đó, việc xem một trận đấu chậm hơn có thể sẽ khó khăn.
Nhưng cũng có nguy cơ là bóng đá đã quá chú trọng vào nhịp độ hơn là chất lượng kỹ thuật. Một giải đấu được tổ chức trong điều kiện không thể pressing liên tục có thể không phải là điều tồi tệ - nó có thể dẫn đến một lối chơi bóng đá thú vị hơn.
Điều này không có nghĩa là World Cup 2026 sẽ là một kỳ World Cup kinh điển. Chất lượng sẽ bị giảm sút khi giải đấu có tới 48 đội tham dự, việc di chuyển quãng đường dài cũng sẽ gây ra nhiều vấn đề, và số lượng trận đấu quá nhiều sẽ dẫn đến mệt mỏi, có lẽ không chỉ các cầu thủ mà cả khán giả nữa.
Tuy nhiên, không bỏ qua các vấn đề sức khỏe thực sự, lịch sử World Cup cho thấy khí hậu càng ấm thì giải đấu càng hấp dẫn.
