Khi Arsenal chi 105 triệu bảng để đưa Declan Rice về Emirates mùa hè 2023, người ta nghĩ rằng họ vừa mua được một trong những tiền vệ phòng ngự xuất sắc nhất thế giới. Ba năm sau, Rice vẫn phòng ngự tuyệt hay, nhưng đó không còn là phẩm chất nổi bật duy nhất của anh. Dưới bàn tay Mikel Arteta, cầu thủ 27 tuổi đang trở thành một tiền vệ toàn năng, có thể chi phối trận đấu từ vòng cấm đội nhà đến tận vòng cấm đối phương.
Năm đường kiến tạo sau những vòng đầu Premier League 2026/27, nhiều hơn bất kỳ cầu thủ nào khác. Đáng chú ý, tất cả đều đến từ bóng sống, chứ không phải những quả phạt góc hay đá phạt vốn là sở trường của Rice. Tính từ ngày gia nhập Arsenal, tiền vệ người Anh đã trực tiếp tham gia vào 55 bàn thắng. Đó là hiệu suất đáng nể đối với một cầu thủ từng được mua về chủ yếu để đánh chặn, thu hồi bóng và bảo vệ hàng phòng ngự.
Bí quyết nằm ở cuộc trò chuyện giữa Arteta và Rice trước mùa giải. Nhà cầm quân người Tây Ban Nha thông báo rằng ông không còn muốn gọi học trò là "ngọn hải đăng" nữa.
Biệt danh ấy từng thể hiện chính xác vai trò của Rice: đứng vững ở trung tâm, giữ cho đội bóng không mất phương hướng, luôn có mặt khi đồng đội cần một điểm tựa. Nhưng Arteta cho rằng Rice đã làm quá tốt công việc đó và đến lúc phải nhận thêm trách nhiệm.
"Tôi đã chơi tốt, nhưng ông ấy tin rằng tôi vẫn có thể làm nhiều hơn nữa", Rice kể lại sau chiến thắng trước Liverpool.
Và Arteta đã thay đổi cách sử dụng tiền vệ đắt giá nhất lịch sử Arsenal.
Trước đây, Rice thường phải lựa chọn giữa hai nhiệm vụ: đứng thấp để bảo vệ hàng thủ hoặc dâng cao hỗ trợ tấn công. Mỗi khi anh rời vị trí, Arsenal có nguy cơ để lộ khoảng trống trước các trung vệ. Điều đó khiến một cầu thủ sở hữu khả năng hoạt động rộng và những pha băng lên mạnh mẽ như Rice đôi khi phải tự kiềm chế bản thân.
Sự xuất hiện của Bruno Guimaraes đã giải quyết vấn đề. Arsenal giờ có thêm một tiền vệ đủ khả năng kiểm soát khu trung tuyến, nhận bóng dưới áp lực và đảm nhiệm những công việc trước đây thường đặt lên vai Rice. Myles Lewis-Skelly cũng mang đến một lựa chọn khác trong cách tổ chức tuyến giữa.
Nhờ vậy, Rice được phép di chuyển tự do hơn. Anh có thể lùi xuống nhận bóng, kéo bóng qua tuyến pressing của đối phương, rồi bất ngờ xuất hiện ở khu vực một phần ba cuối sân để tung ra đường chuyền quyết định. Các tiền vệ Arsenal liên tục hoán đổi vị trí, khiến đối phương khó xác định ai là người cần theo kèm.
Điều đáng sợ nhất là khả năng phòng ngự của Rice không hề suy giảm khi anh được trao thêm trách nhiệm tấn công. Nền tảng thể lực, tốc độ di chuyển và khả năng phán đoán giúp anh nhanh chóng trở lại vị trí khi Arsenal mất bóng. Arteta đang sở hữu một cầu thủ có thể làm công việc của hai tiền vệ trong nhiều thời điểm.
Chiến thắng trước Liverpool cuối tuần qua là minh chứng rõ nhất. Rice được bình chọn là cầu thủ xuất sắc nhất trận, còn Kai Havertz thừa nhận 90% công lao trong bàn thắng quyết định của anh thuộc về người đồng đội. Đó là pha bóng kết tinh những gì Arteta muốn thấy ở Rice: sức mạnh, khả năng di chuyển và chất lượng xử lý ở thời điểm quan trọng.
Arteta cũng hiểu rằng muốn Rice duy trì cường độ ấy, ông phải biết giữ sức cho học trò. Sau mùa giải kéo dài 55 trận cùng Arsenal và hành trình vào bán kết World Cup 2026 với tuyển Anh, Rice từng gặp vấn đề ở gân kheo. Mùa này, chiều sâu đội hình cho phép anh nghỉ ở Cúp Liên đoàn, dù vẫn đá chính toàn bộ các trận Premier League và Champions League.
Jamie Carragher đã gọi Rice là tiền vệ hay nhất Premier League, đồng thời xếp anh vào hàng những tiền vệ xuất sắc nhất lịch sử Arsenal. Đó là lời khen rất đặc biệt nếu nhớ rằng đội bóng London từng sở hữu Patrick Vieira, Gilberto Silva hay Cesc Fabregas.
Nhưng có lẽ Arteta còn tham vọng hơn thế. Ông đã hứa sẽ tiết lộ biệt danh mới của Rice vào cuối mùa giải. Nếu "ngọn hải đăng" tượng trưng cho sự vững chãi, biệt danh tiếp theo hẳn phải nói được nhiều hơn về một cầu thủ đang làm gần như mọi thứ trên sân.
Và nếu Rice tiếp tục duy trì phong độ hiện tại, 105 triệu bảng có thể sẽ được nhớ đến như một trong những khoản đầu tư khôn ngoan nhất lịch sử Arsenal.
Đăng ký nhận tin tức từ Tạp chí Bóng đá
