Được mua lại năm 2019 chỉ để phục vụ một chương trình truyền hình, Como đã đi xa hơn mọi dự tính ban đầu. Sự kết hợp giữa bóng đá, du lịch, thời trang và giải trí tạo nên một thương hiệu khác biệt, nhưng chính Cesc Fabregas mới là người đưa dự án ấy trở thành hiện tượng thực sự trên sân cỏ Italia, giúp Como bất ngờ vươn mình thành thế lực Serie A.
Dưới dấu ấn của Fabregas, đội bóng thu hút hàng loạt ngôi sao Hollywood, xây dựng thương hiệu xa xỉ bên hồ Como và còn muốn chia sẻ công thức ấy với các CLB khác, góp phần thay đổi bộ mặt vốn già nưa của nền bóng đá mảnh đất hình chiếc ủng.
Từ chương trình truyền hình đến đế chế giải trí bên hồ Como
Năm 2019, khi tập đoàn Djarum của Indonesia mua lại Como, mục tiêu ban đầu không phải đưa đội bóng này trở thành thế lực của bóng đá Italia. Họ cần một bối cảnh thực tế cho chương trình truyền hình về những cầu thủ trẻ Indonesia thi đấu tại châu Âu. Đội bóng có tuổi đời 119 năm Como khi ấy đang chơi ở Serie D, giải đấu hạng Tư của bóng đá Italia, sau nhiều lần phá sản và chìm trong cảnh ít người biết đến. Do đó, Como đơn thuần là phương tiện để tạo nên một chương trình truyền hình mới.
Nhưng kế hoạch nhanh chóng đổi hướng. Những quy định của Italia về đăng ký cầu thủ ngoài Liên minh châu Âu khiến ý tưởng đưa các tài năng Indonesia về Como không thể triển khai như dự tính. Ban lãnh đạo buộc phải thay đổi cách làm, chuyển trọng tâm sang xây dựng nội dung xoay quanh hoạt động của CLB. Khi chi phí vận hành đội bóng và sản xuất chương trình ngày càng tăng, họ nhận ra nguồn thu từ bản quyền truyền hình ở các giải hạng thấp không đủ để phát triển. Como phải trở thành một doanh nghiệp thực thụ.
Đó là khởi đầu của một mô hình khác biệt. Thay vì chỉ dựa vào thành tích sân cỏ, Como khai thác sức hút toàn cầu của hồ Como - điểm đến nổi tiếng với cảnh quan tuyệt đẹp như thiên đường, những biệt thự sang trọng và giới thượng lưu quốc tế. Chủ tịch Mirwan Suwarso gọi hướng đi này là kinh doanh du lịch thể thao cao cấp, trong đó bóng đá là một phần của trải nghiệm, chứ không phải sản phẩm duy nhất (một combo sản phẩm đính kèm).
Sân Giuseppe Sinigaglia, nằm ngay bên bờ hồ, trở thành một phần quan trọng trong chiến lược ấy. Dù chỉ có sức chứa khoảng 13.000 chỗ, nhưng nơi đây lại thu hút nhiều ngôi sao Hollywood như Hugh Grant, Keira Knightley, Michael Fassbender và Adrien Brody. Como còn thiết kế những gói dịch vụ đưa khách đến sân bằng du thuyền hoặc thủy phi cơ, đồng thời cải tạo một biệt thự được xây dựng từ thế kỷ 18 bên cạnh sân thành CLB thành viên riêng. Vì thế, những trận đấu của Como mang màu sắc của một sự kiện giải trí và du lịch xa xỉ, chứ không còn là bóng đá thuần túy.
Thời trang cũng là mảnh ghép quan trọng trong dự án. CLB hợp tác với Rhude, thương hiệu thời trang đường phố do Rhuigi Villaseñor sáng lập, người hiện giữ vị trí giám đốc thương hiệu của Como. Những bộ sưu tập mang tên Como Sailing Club, Como Running Club hay các dự án thời trang khác giúp đội bóng mở rộng sức ảnh hưởng ra ngoài phạm vi bóng đá. Họ muốn bán một phong cách sống gắn với hồ Como, thay vì chỉ bán áo đấu và những món đồ lưu niệm truyền thống vốn có của một CLB bóng đá.
Fabregas, linh hồn của cuộc cách mạng Como
Tuy nhiên, sẽ là thiếu sót nếu nhìn Como đơn thuần như một dự án thương mại được tô điểm bằng bóng đá. Bởi nếu không có Cesc Fabregas, sẽ không có Como của hiện tại. Vị tướng trẻ người Tây Ban Nha chính là nhân tố giúp CLB tạo dựng bản sắc chuyên môn và biến tham vọng của các ông chủ thành thành quả trên sân cỏ.
Khi gia nhập Como với tư cách cầu thủ vào năm 2022, tên tuổi của cựu tiền vệ Arsenal, Barca, Chelsea và Monaco lớn hơn rất nhiều so với đội bóng mà ông khoác áo. Nhưng Fabregas không đến đây để kết thúc sự nghiệp trong lặng lẽ. Ông nhanh chóng chuyển sang công tác huấn luyện, bắt đầu với đội trẻ, rồi dẫn dắt đội một với tư cách tạm quyền trước khi trở thành HLV trưởng chính thức năm 2024.
Hành trình ấy giúp Fabregas trở thành gương mặt đại diện cho cuộc chuyển mình vĩ đại của Como. Chiến lược gia sinh năm 1987 trưởng thành từ lò đào tạo trứ danh La Masia này không chỉ mang đến danh tiếng của một cựu danh thủ, mà còn xây dựng một triết lý bóng đá có cá tính rõ rệt.
Trong bối cảnh Serie A vốn quen thuộc với sơ đồ 3-5-2, Fabregas lựa chọn 4-2-3-1, ưu tiên kiểm soát bóng nhưng vẫn đòi hỏi các cầu thủ gây sức ép với cường độ cao. Como vừa muốn làm chủ thế trận, vừa chơi thứ bóng đá giàu năng lượng và có tính tổ chức, nhưng cũng không kém phần hiệu quả.
Điều đáng chú ý là Fabregas không áp đặt một công thức cứng nhắc. Ông hiểu đội hình của mình còn trẻ, non kinh nghiệm, mỗi cầu thủ có tốc độ phát triển khác nhau và cần được hướng dẫn phù hợp. Nhà cầm quân người Tây Ban Nha đặt tiêu chuẩn cao, khuyến khích học trò tiếp thu ý tưởng mới, giữ thái độ khiêm tốn và luôn khao khát tiến bộ. Ông cũng dành nhiều thời gian cho công việc tại trung tâm huấn luyện, thường xuyên làm việc với cường độ cao để hoàn thiện đội bóng một cách từ từ, bài bản, không nóng vội.
Bên cạnh chiến lược, Fabregas còn đóng vai trò quan trọng trong việc định hình lực lượng. Ông phối hợp chặt chẽ với bộ phận tuyển trạch do Barend Verkerk phụ trách, tận dụng mạng lưới quan hệ và hệ thống phân tích dữ liệu để tìm kiếm những cầu thủ phù hợp với triết lý bóng đá của mình.
Como đã đưa về nhiều tài năng trẻ như Nicolas Paz, Jacobo Ramon, Assane Diao, Máximo Perrone và Alex Valle. Bên cạnh đó, những cầu thủ giàu kinh nghiệm như Pepe Reina, Raphael Varane (tiếc rằng cựu trung vệ người Pháp không thể thi đấu vì thể lực và chấn thương, buộc phải giải nghệ sớm), Alvaro Morata hay Sergi Roberto giúp đội hình có thêm điểm tựa về chuyên môn lẫn tinh thần.
Từ một đội bóng ở Serie D (hạng Tư Italia), Como giành quyền trở lại Serie A, kết thúc mùa giải đầu tiên ở vị trí thứ 10 và tiếp tục hướng tới mục tiêu giành vé dự Champions League. Sự tiến bộ ấy không thể chỉ được giải thích bằng sức mạnh tài chính.
Fabregas đã tạo ra một tập thể có lối chơi riêng, biết kiểm soát bóng, pressing quyết liệt và đủ sức cạnh tranh với những đối thủ giàu truyền thống. Ông biến Como từ một cái tên hấp dẫn trên truyền thông thành đội bóng đáng chú ý về chuyên môn, với những kết quả rực rỡ trên sân cỏ.
Como đang xếp thứ 4 Serie A sau 10 vòng đấu. Và họ cũng ngạo nghễ ở cùng vị trí tại BXH vòng phân hạng Champions League mùa này, với 9 điểm sau 4 trận, chỉ kém 3 đại gia PSG, Real Madrid (toàn thắng cả 4 trận) và Arsenal (thắng 3, hòa 1).
Tham vọng thay đổi cách làm bóng đá Italia
Dĩ nhiên, mô hình của Como vẫn gây tranh luận. Một số ý kiến cho rằng CLB quá chú trọng hình ảnh, thời trang và giới giải trí, trong khi phụ thuộc đáng kể vào nguồn lực tài chính của gia đình tỷ phú Hartono. Báo cáo tài chính gần nhất được đề cập ghi nhận khoản lỗ trước thuế 105,1 triệu euro. Chủ tịch Suwarso đặt mục tiêu đưa CLB tiến tới có lãi trong vòng 2 năm tới, nhưng bài toán phát triển bền vững vẫn là thử thách lớn.
Tham vọng của Como cũng không dừng ở việc xây dựng thương hiệu riêng. CLB đang hỗ trợ 24 đội bóng tại châu Âu phát triển các dòng sản phẩm thời trang, hàng hóa và dịch vụ thương mại. Nền tảng du lịch Destination Calcio được xây dựng nhằm giúp những đội bóng Italia khai thác giá trị từ di sản, ẩm thực và sức hút du lịch của địa phương. Họ tin rằng các CLB có thể cùng phát triển thay vì giữ kín kinh nghiệm kinh doanh.
Từ một thương vụ mua lại phục vụ chương trình truyền hình, Como đã tạo nên một mô hình bóng đá khác thường. Du lịch, thời trang và giải trí đem lại sức hút thương mại; hồ Como tạo nên bối cảnh không thể sao chép; còn Fabregas mang đến linh hồn chuyên môn cho dự án.
Nếu không có một đội bóng đủ sức cạnh tranh, thương hiệu ấy khó có thể đi xa. Và nếu không có Fabregas, câu chuyện Como có lẽ vẫn chỉ là một ý tưởng kinh doanh thú vị, thay vì hiện tượng đang làm thay đổi cách người ta nhìn về bóng đá Italia.
Đăng ký nhận tin tức từ Tạp chí Bóng đá
