
Cái giá quá đắt cho một câu đùa
Vụ việc bùng phát sau cuộc phỏng vấn Kylian Mbappe trên chương trình “The Bridge”, do một công ty đại diện cầu thủ sản xuất. Tiền đạo người Pháp bật cười rồi bình luận về meme ghép khuôn mặt mình với hình ảnh một lãnh tụ Trung Quốc. Và bình luận ấy đã nhanh chóng lan rộng và gây ra làn sóng phản ứng tại đất nước tỷ dân.
Hệ quả thậm chí xuất hiện gần như ngay lập tức. China Media Group (CMG), đơn vị truyền thông nhà nước quản lý hệ thống kênh truyền hình CCTV, thông báo đình chỉ phát sóng các trận đấu La Liga tại Trung Quốc. Một số doanh nghiệp lớn như tập đoàn đồ uống Dongpeng cùng các công ty sữa Mengniu và Milkground cũng tuyên bố chấm dứt hợp đồng tài trợ với Mbappe.
Những quyết định này không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân ngôi sao 28 tuổi, mà còn đe dọa kế hoạch khai thác thị trường châu Á của người Tây Ban Nha. Mức thiệt hại chính xác chưa được xác định, bởi La Liga không công bố chi tiết giá trị các hợp đồng thương mại và bản quyền truyền hình tại Trung Quốc. Nhưng từ những con số từng được công bố, người ta có thể đưa ra thiệt hại ước tính.

Trong giai đoạn 2018-2023, doanh thu mà La Liga thu về từ Trung Quốc đã vượt 100 triệu euro/năm. Hợp đồng với nền tảng PPTV mang lại tổng cộng 250 triệu euro trong 5 mùa giải, tương đương với khoảng 50 triệu euro/năm cho bản quyền truyền hình tại Trung Quốc, Đài Bắc Trung Hoa và Macau. Và thỏa thuận mới giữa La Liga và China Mobile Migu càng khiến tình hình trở nên nghiêm trọng.
Hợp đồng được ký kết vào tháng 8 này kéo dài 4 mùa, từ 2026/27 đến 2029/30, cho phép nền tảng này phân phối toàn bộ 380 trận đấu La Liga mỗi mùa tại Trung Quốc đại lục theo mô hình “freemium”, kết hợp nội dung miễn phí và các dịch vụ trả phí. Dù hai bên không tiết lộ giá trị hợp đồng, người ta ước tính doanh thu có thể đạt 80-120 triệu euro/mùa. Nếu thỏa thuận bị gián đoạn hoặc chấm dứt, La Liga sẽ mất đi một nguồn thu quan trọng.
Tổng giá trị hoạt động kinh doanh của La Liga tại Trung Quốc thậm chí có thể lên tới 400 triệu euro. Con số này bao gồm nguồn thu từ bản quyền truyền hình, quảng cáo, tài trợ, dịch vụ tư vấn và các chương trình đào tạo bóng đá. Đây là giá trị ước tính, và nó không có nghĩa là toàn bộ số tiền sẽ biến mất nếu lệnh đình chỉ phát sóng tiếp diễn. Thiệt hại thực tế còn phụ thuộc vào thời gian khủng hoảng, khả năng khôi phục hợp tác và phản ứng của các đối tác.
Những lời xin lỗi vội vàng

Mặc dù vậy, nguy cơ vẫn đủ lớn để La Liga phải hành động khẩn cấp. Giải đấu đang tìm cách mở rộng thị trường châu Á thông qua truyền hình, nền tảng số và những chương trình phát triển bóng đá trẻ. Việc mất khả năng tiếp cận khán giả Trung Quốc sẽ làm suy yếu đồng thời cả doanh thu bản quyền truyền hình, lẫn giá trị thương mại của sản phẩm bóng đá Tây Ban Nha.
Đó là lý do La Liga lập tức tuyên bố lấy làm tiếc về những phát ngôn gây tổn thương người hâm mộ Trung Quốc của Mbappe. Chủ tịch Javier Tebas cũng gửi lời xin lỗi, đồng thời nhấn mạnh tiền đạo người Pháp đưa ra bình luận với tư cách cá nhân, chứ không đại diện cho giải đấu. La Liga khẳng định đang làm việc với các đối tác và cơ quan liên quan tại Trung Quốc, nhằm tìm cách tháo gỡ khủng hoảng.
“Chính chủ” Mbappe cũng lên tiếng xin lỗi, sau khi bị rút một loạt hợp đồng quảng cáo tại thị trường này. Tuy nhiên, những lời xin lỗi vội vàng này chưa chắc đã giúp giải đấu số 1 Tây Ban Nha tránh khỏi những tổn thất nặng nề về tài chính. Và không chỉ La Liga, cả CLB chủ quản Real Madrid của tiền đạo người Pháp cũng đang đối mặt với nguy cơ.

Dù chưa đưa ra bình luận về sự cố này, đội bóng Hoàng gia Tây Ban Nha vẫn không thoát khỏi tác động. Bởi theo điều khoản trong hợp đồng với Mbappe, họ đang sở hữu hơn 20% nguồn thu từ bản quyền hình ảnh của ngôi sao người Pháp. Tỷ lệ này thấp hơn đáng kể so với cách phân chia 50-50 thường thấy của nhiều cầu thủ, ngoại trừ những trường hợp đặc biệt như Cristiano Ronaldo.
Mà theo tạp chí Forbes, Mbappe đang kiếm được khoảng 100 triệu euro/năm, trong đó khoảng 30 triệu euro đến từ các hợp đồng tài trợ. Khi những thương hiệu Trung Quốc ngừng hợp tác, nguồn thu thương mại của tiền đạo này sẽ suy giảm. Real Madrid tất nhiên cũng chịu ảnh hưởng, vì CLB được hưởng một phần doanh thu từ bản quyền hình ảnh của cầu thủ 28 tuổi.
Và những hệ lụy khác
Ngoài ra, nguy cơ còn đến từ hoạt động bán hàng trực tiếp. Trung Quốc là thị trường quan trọng của các sản phẩm mang thương hiệu Real Madrid, chiếm tới 10-15% doanh thu bán hàng lưu niệm quốc tế. Nhưng giờ thì áo đấu của Mbappe, một trong những sản phẩm nổi bật và bán chạy nhất của đội bóng, có thể trở thành mục tiêu của các chiến dịch tẩy chay.

Trên một số diễn đàn bóng đá Trung Quốc đã xuất hiện lời kêu gọi không mua các sản phẩm liên quan đến tiền đạo người Pháp. Nền tảng mạng xã hội RedNote cũng gỡ bỏ một số nội dung liên quan đến Mbappe, do từng có thỏa thuận hợp tác và chiến dịch quảng cáo với cầu thủ này. Nếu tâm lý tẩy chay lan rộng, Real Madrid có thể mất một khoản doanh thu kha khá từ bán áo đấu, các hoạt động quảng bá, và khai thác thương hiệu tại thị trường đông dân nhất thế giới.
Tác động cũng có thể đến từ cơ chế phân phối doanh thu của La Liga. Mùa trước, giải đấu đã phân phối tổng cộng 1,432 tỷ euro cho các CLB thuộc hai hạng đấu chuyên nghiệp, và Real Madrid nhận được khoảng 160 triệu euro. Nếu doanh thu bản quyền quốc tế suy giảm, khoản tiền phân phối cho các đội chắc chắn cũng sẽ bị cắt giảm.
Vì thế, vụ việc này đang đặt La Liga và Real Madrid trước một bài toán khó. Thị trường Trung Quốc quá lớn, với hàng trăm triệu người xem bóng đá và người tiêu dùng. Và nếu cuộc khủng hoảng truyền thông này tiếp tục kéo dài, cái giá mà giải đấu số 1 xứ sở bò tót cũng như đội chủ sân Bernabeu phải trả có thể vượt xa những hợp đồng quảng cáo đã bị hủy bỏ.





















