Bóng đá Italia suốt sáu ngày qua như sống trong một bộ phim truyền hình dài tập về phá án. Người lạc quan tin rằng vụ việc sẽ sớm kết thúc, kẻ thận trọng lại cho rằng những tình tiết cao trào nhất vẫn còn ở phía trước.
Để giúp độc giả nắm bắt toàn cảnh giữa "ma trận" thông tin, dưới đây là 10 câu hỏi và lời giải đáp chi tiết về cuộc điều tra đang gây chấn động này.
1. Cuộc điều tra này thực chất là gì?
Vụ bê bối được cho là nghiêm trọng bậc nhất lịch sử bắt đầu gây chú ý từ ngày 25/4. Ông Gianluca Rocchi, Trưởng ban trọng tài (Designatore) Serie A và Serie B, đang bị điều tra với cáo buộc đồng phạm gian lận thể thao. Cuộc điều tra do Công tố viên Maurizio Ascione thuộc Viện Kiểm sát Milan dẫn dắt, thực tế đã bắt đầu từ tháng 10/2024.
Điểm mấu chốt nằm ở cáo buộc: "Gianluca Rocchi bị nghi ngờ gian lận thể thao vì lựa chọn các trọng tài 'vừa ý' Inter Milan". Có ba sự việc chính đang bị soi xét:
- Sự can thiệp tại phòng VAR: Rocchi bị nghi vấn đã gõ cửa kính phòng VAR tại trung tâm Lissone trong trận Udinese vs Parma để gây áp lực buộc trọng tài thổi phạt đền cho Udinese.
- Chỉ định trọng tài: Việc phân công trọng tài Andrea Colombo bắt trận Bologna vs Inter và Daniele Doveri trận Inter vs Milan bị nghi là có sự dàn xếp để có lợi cho Inter hoặc tránh các cặp đấu bất lợi sau này.
- Đơn tố cáo: Các tình tiết này cũng xuất hiện trong thư tố giác của cựu trọng tài biên Domenico Rocca gửi lên Hiệp hội Trọng tài Italia (AIA) và cơ quan tư pháp vào tháng 5/2025.
2. Có cầu thủ, lãnh đạo hay trọng tài nào đang bị điều tra không?
Hiện có 5 người thuộc giới trọng tài nằm trong danh sách điều tra:
- Nhóm gian lận thể thao: Gồm Gianluca Rocchi, Paolo Gervasoni (Giám sát VAR), cùng hai trọng tài Luigi Nasca và Rodolfo Di Vuolo. Rocchi và Gervasoni đã tự đình chỉ công tác ngay sau khi nhận thông báo điều tra.
- Nhóm khai báo gian dối: Trọng tài Daniele Paterna bị cáo buộc cung cấp thông tin sai lệch cho công tố viên. Paterna chính là người điều hành VAR trận Udinese vs Parma, người đã thay đổi quyết định và yêu cầu trọng tài chính xem lại màn hình (on-field review).
Đáng chú ý, hiện chưa có cá nhân nào thuộc các câu lạc bộ nằm trong danh sách bị điều tra chính thức.
3. Những trận đấu nào nằm trong diện nghi vấn?
Hồ sơ của tòa án hiện tập trung vào 5 trận đấu:
- Udinese vs Parma (01/03/2025): Nghi vấn có sự can thiệp trực tiếp vào phòng VAR.
- Salernitana vs Verona (08/03/2025): Tương tự nghi vấn can thiệp VAR.
- Bologna vs Inter (20/04/2025): Nghi vấn về việc chỉ định trọng tài Colombo.
- Inter vs Milan (23/04/2025): Nghi vấn về việc chỉ định trọng tài Doveri tại Coppa Italia.
- Inter vs Verona (06/01/2024): Một trường hợp đặc biệt liên quan đến cú thúc cùi chỏ của Bastoni không bị xử lý. Đây là sự việc được đưa vào hồ sơ sau đơn tố cáo của một luật sư có mặt tại sân.
4. Chuyện gì đã xảy ra vào ngày 02/04/2025 tại San Siro?
Công tố viên tin rằng đây là "ngày then chốt". Các báo cáo cho biết vào ngày này, Rocchi đã có cuộc điện thoại trao đổi về việc phân công trọng tài. Theo tờ La Repubblica, Rocchi đã nhắc đến một nhân vật thuộc Inter Milan - người chịu trách nhiệm kết nối với trọng tài trong mỗi trận đấu. Đó là Giorgio Schenone, cựu trọng tài biên và hiện là cán bộ phụ trách trọng tài của Inter.
Cụm từ "vừa ý" (gradito) và "không vừa ý" (sgradito) được Công tố viên Ascione dùng để mô tả bản chất của các lựa chọn trọng tài trong cuộc hội thoại này.
5. "Gioca Jouer" hay "Oẳn tù tì" là gì?
Đây là nghi vấn về cách thức Rocchi và Gervasoni chỉ đạo các trọng tài VAR. Do phòng VAR tại Lissone có vách ngăn kính, họ bị nghi ngờ đã dùng các ám hiệu tay (mật hiệu) để ra lệnh.
Cựu trọng tài Pasquale De Meo tiết lộ: "Đó là những cử chỉ được thống nhất trong các cuộc họp kín hàng tuần, ví dụ như đấm-lá-kéo".
Tờ La Repubblica giả định: Giơ tay là "đừng can thiệp", nắm đấm là "hãy can thiệp". Một số người mỉa mai gọi đây là phương pháp "Gioca Jouer" (tên một bài hát có các động tác nhảy theo nhịp).
6. Những ai đã được Viện Kiểm sát triệu tập?
Khoảng 30 người đã được lấy lời khai, chủ yếu là các trọng tài VAR và những người có thông tin liên quan, bao gồm cả trọng tài nổi tiếng Daniele Orsato. Trong khi Gervasoni đã trả lời thẩm vấn trong 3 giờ đồng hồ, ông Rocchi đã chọn không xuất hiện trong buổi triệu tập gần nhất.
7. Gervasoni đã khai gì khi thẩm vấn?
Trong 4 giờ làm việc với cơ quan chức năng, Gervasoni tập trung giải trình về trận Salernitana vs Verona (tháng 3/2025). Ông phủ nhận mọi sự can thiệp và khẳng định lúc đó mình đang theo dõi một trận đấu ở Serie B ở khu vực khác. Về trận Inter vs Roma, ông thừa nhận có sai sót trọng tài (một "sai lầm tai hại") nhưng khẳng định không có sự can thiệp hay dàn dựng âm thanh phòng VAR.
8. Giorgio Schenone là ai?
Schenone là "Club Referee Manager" (Quản lý trọng tài) của Inter Milan. Công việc của ông là đón tiếp trọng tài, hỗ trợ các nhu cầu hậu cần và đào tạo luật thi đấu cho cầu thủ.
Sự xuất hiện của tên ông trong các cuộc hội thoại của Rocchi đang đặt ra câu hỏi liệu ý kiến của ông có tác động đến việc phân công trọng tài hay không. Trước đó, Chủ tịch Inter Beppe Marotta từng khen ngợi Schenone giúp đội bóng ít bị thẻ phạt hơn nhờ công tác đào tạo.
9. Cơ quan chức năng đã làm gì đến thời điểm này?
Viện Kiểm sát Liên đoàn Bóng đá Italia (FIGC) từng điều tra trận Udinese vs Parma vào tháng 5/2025 sau đơn tố cáo của Domenico Rocca nhưng đã đình chỉ vụ việc vì không tìm thấy vi phạm kỷ luật. Tuy nhiên, trước những diễn biến mới tại Milan, Công tố viên liên đoàn Giuseppe Chine đã yêu cầu tiếp nhận hồ sơ từ phía cơ quan tư pháp để xem xét mở lại vụ án.
10. Inter Milan và các câu lạc bộ khác có nguy cơ bị trừ điểm?
Hiện tại, chưa có bằng chứng nào dẫn đến kịch bản này. Cuộc điều tra vẫn đang khoanh vùng trong giới trọng tài. Việc một cán bộ câu lạc bộ phàn nàn về trọng tài là chuyện thường thấy và chưa đủ để cấu thành tội danh cho đội bóng.
Một điểm quan trọng là nếu hồ sơ chỉ được chuyển giao cho FIGC vào mùa thu tới, bất kỳ án phạt nào (nếu có) sẽ chỉ có hiệu lực từ mùa giải 2026/27, do đó không ảnh hưởng đến kết quả mùa giải hiện tại.
Đăng ký nhận tin tức từ Tạp chí Bóng đá
