Tản mạn Johan Cruyff cùng nhà báo Kinh Thi

Kinh Thi
00:00 ngày 25-03-2016
Đầu năm 1991, khi cuộc chiến vùng Vịnh (lần 1) đang đến cao trào, một đài truyền hình ở Israel bỗng ngưng chương trình thường lệ để phát tin khẩn cấp. Mất khoảng 1 phút để người ta chuẩn bị phát tin. Chiến sự có chuyển biến lớn? Không phải. Người ta loan tin trọng đại: cựu danh thủ Hà Lan Johan Cruyff đã phẫu thuật thành công.
Tản mạn Johan Cruyff cùng nhà báo Kinh Thi
... Bấy nhiêu đủ thấy cái tên Johan Cruyff là như thế nào. Vậy nên, cứ từ từ đã. Lan man một tí nhé, trước khi trở lại chuyện chính.

Johan Cruyff qua đời vì bệnh ung thư, nên xin kể một chi tiết có liên quan. Đó là bài báo đầu tiên về Cruyff mà mình thấy thích, trên tờ Thể Thao TPHCM, khoảng đầu thập niên 1990. “Ông ngồi có vẻ trầm ngâm, nhìn mây bay, chẳng biết ông đang nghĩ gì. Mẩu thuốc vương vãi xung quanh chiếc ghế...”.

Khi làm phóng viên, cũng bắt đầu từ tờ báo yêu thích này, mình mới vỡ lẽ: ở thời điểm ấy, Cruyff đã... bỏ thuốc lá. Hỏi lại đồng nghiệp (toàn là đàn anh, chỉ có Hưng Nguyên là ngang vai về tuổi tác), đa số nói lảng chuyện khác. Cũng có người cười khì: “Thì đấy, mày nên biết thêm về cái gọi là tai nạn nghề nghiệp”. Ha ha. Vui mà. Bài nọ cũng hay mà. Tất nhiên, mình suy nghĩ thêm rất nhiều về cái chi tiết “tai nạn nghề nghiệp” nọ. Nó theo mình đến tận bây giờ, trong nghề và trong cách sống nữa.

Nói về Cruyff, biết bao nhiêu cho đủ! Mấy câu chuyện như “Cơn lốc màu da cam”, 3 “Quả Bóng Vàng” (cầu thủ đầu tiên), hoặc sự xuất sắc trong màu áo Ajax, Barcelona ngày xưa, kể mãi e cũng chán. Ông nghĩ ra kiểu lừa “Cruyff turn” gồm đủ giá trị nghệ thuật, óc sáng tạo và cả hiệu quả chuyên môn. Sau này ông lại huấn luyện thành công. Cũng chính ông đề xuất ý tưởng “bọn nhỏ phải tập chơi bóng theo phong cách của đội lớn” ở Barcelona, từ đó mới có La Masia, mới có tiki-taka rực rỡ sau này.


Giá trị lớn nhất có lẽ là: bóng đá Hà Lan chia hẳn thành 2 thời kỳ trước và sau khi có Cruyff. Trước đó, Hà Lan không hơn hổi Iceland thậm chí Luxembourg. Còn sau đó, Hà Lan là cường quốc bóng đá số 1 trong những nước chưa từng vô địch World Cup.

Qua sách báo, mình được “nghe” Cruyff giải thích về cái mà mấy chục triệu người Việt Nam xưa nay cứ gọi là “bóng đá tổng lực” một cách mê muội. Trong chữ “Total Football” (Totaal Voetbal theo tiếng Hà Lan), làm gì có chữ “lực” mà gọi là “tổng lực”! Ngược lại là đằng khác: vì yếu hơn, chậm hơn, họ mới phải đá như thế.

Khi hậu vệ Hà Lan dâng cao 70m để tấn công thì anh ta không phải chạy về. Các vị trí khác sẽ dịch chuyển để lấp chỗ trống. 10 pha như thế, sẽ tiết kiệm được công chạy 700m ở tốc độ cao. Đến cuối trận, Hà Lan “ít xuống sức” hơn đối phương, nên người xem cứ ngỡ họ khỏe hơn. Phàm cái gì thuộc về Hà Lan hồi thập niên 1960 thì cứ phải “Total”, mới nghệ thuật, mới hiệu quả, mới đẹp. 


Nhà thờ, nhà dân, trường học, bệnh viện trên một con đường, một khu vực, cứ phải hài hòa theo một tổng thể - đấy là “Total”. Ôi dào, “quy hoạch” thôi chứ gì? Xin thưa: đấy là chuyện cách nay hơn nửa thế kỷ. Cũng cách nay hơn 50 năm, thế giới chưa nghĩ ra được rằng một hậu vệ có thể tấn công trong khi tiền đạo có thể phòng ngự.

Cũng vậy, thế hệ của Cruyff là những người đầu tiên trong bóng đá hiểu (và vận dụng) quy luật: dù cùng đá trên một sân, nhưng sân của mình vẫn lớn hơn sân đối phương. Dâng cao hàng hậu vệ để bắt việt vị thì có nghĩa là phần sân hợp lệ của đối phương khi họ có bóng giảm đi chớ còn gì nữa. Bây giờ con nít cũng hiểu. Nhưng người hiểu đầu tiên mới là người vĩ đại nhất.

Lại ngoài lề tí. Mình vẫn chịu ảnh hưởng của Cruyff, khá nặng! Hồi huấn luyện Barcelona, Cruyff rất hay khước từ lời mời... ăn nhậu của chủ tịch Josep Lluis Nunez. Ông không thích nhậu? Chẳng buồn trả lời. Sau này Cruyff mới nói: “Làm gì có chuyện tôi không thích nhậu. Vấn đề là tôi chỉ dùng cơm hoặc bia bọt với bạn bè. Chủ tịch là để làm việc, không phải để tôi cùng uống”. 


Một lần khác, Cruyff giải thích việc ông được xem là ngôi sao bóng đá đầu tiên... đòi trả tiền khi báo chí phỏng vấn. Ông nói: “Mấy tờ chuyên san dành cho phụ nữ mà cũng viết về bóng đá ư? Ít ra, người chịu trả tiền là người muốn phỏng vấn tôi một cách nghiêm túc”.

Cruyff là bố vợ Ruud Gullit, nhưng họ chả thèm mượn tên tuổi nhau bao giờ. Cruyff chẳng thèm ứng thí ghế chủ tịch hay phó chủ tịch của liên đoàn nào. Đấy cũng là chỗ mình thích. Cũng có thể, ông tự thấy mình không có khiếu lãnh đạo, không giỏi bon chen, nên chả chen chân vào chốn quan trường làm gì. 

Nhưng, nói vậy không có nghĩa ông tự xem thường chính mình. Hồi xưa, các cầu thủ Ajax chọn thủ quân bằng cách bỏ phiếu. Năm 1973 (vừa đoạt cúp C1 lần thứ 3 liên tiếp), họ bầu Keizer làm thủ quân. Ngay lập tức Cruyff gọi điện nhờ bố liên hệ với Barcelona. Ông bỏ đi thật, và Ajax chìm luôn vào sự quên lãng sau sự kiện ấy.

Khổ quá, đã bảo viết về Cruyff bao nhiêu cho đủ? Nhờ “ông” mà Hà Lan vào chung kết 2 lần liên tiếp ở các kỳ World Cup 1974, 1978, nhưng cũng “vì” ông mà Hà Lan “chỉ” về nhì ở các giải ấy (vâng, Cruyff không dự World Cup 1978, vẫn chẳng sai). 

Vì ông mà cậu con trai Jordi Cruyff không ngóc lên nổi. Người Brazil thích Cruyff hơn Pele. Hoặc Cruyff không bao giờ theo đạo... Những chuyện như thế, lúc khác viết vậy.
Ký tự còn lại 500

* Đăng nhập hoặc Đăng ký tài khoản để bình luận và chia sẻ nhanh hơn

<
  • Coutinho, cầu thủ không thể thiếu của Dunga Coutinho, cầu thủ không thể thiếu của Dunga

    Brazil chưa bao giờ đạt danh hiệu cao quí nhất về môn bóng đá nam tại một kỳ Thế Vận Hội Olympic. Đó là điều thiếu sót duy nhất mà cả đất nước của điệu Samba luôn khao khát có được.

  • Bóng đá Việt Nam & bài học thể lực vẫn còn bỏ ngỏ Bóng đá Việt Nam & bài học thể lực vẫn còn bỏ ngỏ

    Đối với thể thao, ở bất kì quốc gia nào, rèn thể lực luôn là tiêu chí đặt lên hàng đầu. Song với bóng đá Việt Nam, câu chuyện này chưa nhận được sự quan tâm thoả đáng.

  • CLB Hà Nội: Đau một lần rồi thôi CLB Hà Nội: Đau một lần rồi thôi

    “Ngồi” ở V-League còn chưa ấm chỗ, CLB Hà Nội đã trở thành tiêu điểm dư luận sau cuộc di cư “có một không hai” trong lịch sử bóng đá Việt Nam.

  • Wenger, đừng để sự tuềnh toàng vạ lây vào Arsenal Wenger, đừng để sự tuềnh toàng vạ lây vào Arsenal

    Arsene Wenger từng giúp Arsenal trở thành một trong những đội bóng đá đẹp nhất châu Âu, nhưng nếu không có thành công và danh hiệu, Pháo thủ vẫn sẽ mãi chỉ là một đội bóng nhàm chán.

  • Messi với nỗi ám ảnh 11 mét Messi với nỗi ám ảnh 11 mét

    Trận thắng hủy diệt Gatafe 6-0 của Barca tại La Liga, siêu sao Messi lần thứ tư sút hỏng 11 mét trong tổng số 8 quả phạt đền được đội bóng giao phó từ đầu mùa.

  • Derby Tottenham - Arsenal và những điều đọng lại Derby Tottenham - Arsenal và những điều đọng lại

    Trận derby London đã diễn ra đúng với tính chất của nó: nóng bỏng và không thiếu thứ gia vị hoàn hảo là bàn thắng. Arsenal với những sứt mẻ về mặt lực lượng đã chọn lối chơi hợp lý trước một Tottenham trẻ trung và tràn đầy quyết tâm.

  • Tại sao Arsenal không chọn Pellegrini? Tại sao Arsenal không chọn Pellegrini?

    Chứng kiến những màn trình diễn thất thường của Arsenal trong thời gian gần đây, có lẽ mùa giải thứ 10 không danh hiệu đang dần trở nên hiện thực.

  • Guus Hiddink, thầy phù thủy có bàn tay Midas Guus Hiddink, thầy phù thủy có bàn tay Midas

    Chiến lược gia người Hà Lan đã trục vớt thành công “con tàu đắm” Chelsea trong lần thứ 2 được Roman Abramovich đặt niềm tin.

  • Thomas Tuchel – Ngọn gió mới của vùng Ruhr Thomas Tuchel – Ngọn gió mới của vùng Ruhr

    Thay thế Juergen Klopp, người đã trở thành một huyền thoại với động bóng vùng Ruhr là một nhiệm vụ nặng nề và áp lực cho Thomas Tuchel, nhưng đến giờ ông đang rất thành công.

  • Pep Guardiola đến Man City: Tiqui-taca và phần còn lại Pep Guardiola đến Man City: Tiqui-taca và phần còn lại

    Sau rất nhiều những đồn thổi, cuối cùng Pep tuyên bố sẽ chọn Man City là điểm dừng. Cho dù hợp đồng chưa kí nhưng thông tin này đã thực sự làm rung chuyển thị trường chuyển nhượng. Và NHM đang chờ đợi chiến lược gia người Tây Ban Nha sẽ làm gì với triết lý Tiqui taca tại Ngoại hạng Anh.

  • Pato và con đường quay lại châu Âu Pato và con đường quay lại châu Âu

    Pato vẫn đang ở trong giai đoạn cuối cùng của thời đỉnh cao trong sự nghiệp. Cơ hội đối với anh vẫn chưa hết. Một con đường quay về châu Âu cụ thể là NHA có lẽ sẽ là nơi anh có thể tìm lại được ánh hào quang đã tắt ngấm từ lâu của mình.

  • Ngựa ô Leicester vững vàng ở cuộc đua Top 4 Ngựa ô Leicester vững vàng ở cuộc đua Top 4

    Đêm qua, "ngựa ô" đích thực của Giải Ngoại hạng Anh Leicester City chỉ kiếm được 1 điểm trên sân đội cuối bảng Aston Villa nhưng đã tạm vươn lên đầu bảng, hơn Man City 1 điểm.

Thông tin Toà soạn

Tạp chí Điện tử Bóng Đá

Tổng biên tập:
Nguyễn Tùng Điển
Phó Tổng biên tập:
Thạc Thị Thanh Thảo Nguyễn Hà Thanh Nguyễn Trung Kiên Vũ Khắc Sơn

Địa chỉ liên hệ

Tầng 6+7 tòa nhà Licogi 13
Số 164 đường Khuất Duy Tiến, quận Thanh Xuân, Hà Nội

Điện thoại: (84.24)35541188 - (84.24)35541199
Fax: (84.24)35539898
Email: toasoan@bongdaplus.vn | vanphong@bongdaplus.vn
 

Liên hệ Quảng cáo

Điện thoại: 0912 225 667
Email: quangcao@kib.vn hoặc dieuloan@kib.vn

x