Việc Senegal lọt vào chung kết AFCON lần thứ 3 trong 4 kỳ gần nhất là một kỳ tích hiếm hoi của bóng đá châu Phi hiện đại. Trong suốt hơn 30 năm qua, chỉ có Ai Cập với giai đoạn thống trị từ 2006 đến 2010 mới làm tốt hơn hoặc tương đương. Trên bình diện lịch sử, Senegal đã gia nhập nhóm tinh hoa từng làm nên những chu kỳ vàng son của Ai Cập, Cameroon, Ghana hay Nigeria. Thế nhưng, nghịch lý là càng tiến sâu, “Những chú sư tử Teranga” dường như càng bị xem nhẹ.
Chiến thắng ở bán kết trước Ai Cập, dù đối thủ bị đánh giá là thiếu tham vọng, đã giúp Senegal trở thành đội tuyển thứ năm trong lịch sử AFCON lọt vào 75% số trận chung kết trong một chu kỳ 4 giải. Không chỉ vậy, họ còn làm được điều mà Ai Cập thời hoàng kim không thể: 3 lần liên tiếp dự World Cup. Sự ổn định và bền bỉ ấy phản ánh một thế hệ được xây dựng bài bản, chứ không phải thành công nhất thời.
Trung tâm của thế hệ này là bộ tứ trụ cột đã gắn bó cùng Senegal từ năm 2017: Kalidou Koulibaly, Idrissa Gana Gueye, Sadio Mane và Ismaila Sarr. Koulibaly là thủ lĩnh mang lại sự chắc chắn nơi hàng thủ, Gueye là “máy quét” tuyến giữa với tinh thần thi đấu không khoan nhượng, Mane là biểu tượng sáng tạo và bàn thắng, còn Sarr là mũi khoan biên giàu tốc độ và đột biến. Chính bộ khung ấy đã đưa Senegal từ vị trí 32 FIFA năm 2016 vươn lên top 20 thế giới, đạt đỉnh 17 vào năm 2024, một bước tiến mang tính lịch sử.
Đỉnh cao không thể tranh cãi của thế hệ này là chức vô địch AFCON 2022, danh hiệu lớn đầu tiên trong lịch sử Senegal, được định đoạt bằng cú sút luân lưu của Mane trước Ai Cập. Ngoài ra, họ còn lập hàng loạt cột mốc như lần đầu dự hai kỳ World Cup liên tiếp, lần đầu vào hai trận chung kết AFCON liên tiếp, và từng có thời gian dài giữ vị trí số một châu Phi trên bảng xếp hạng FIFA.
So với thế hệ 2002, những người từng gây chấn động khi đánh bại Pháp và vào tứ kết World Cup, tập thể hiện tại thậm chí còn vượt trội hơn về chiều sâu và thành tích. Nếu thế hệ 2002 là những người mở đường, thì thế hệ Mane là những người xây dựng vị thế lâu dài cho Senegal trên bản đồ bóng đá thế giới.
Trong bức tranh đó, Sadio Mane là biểu tượng lớn nhất. Anh là cầu thủ Senegal đầu tiên vô địch Premier League và Champions League, giành Chiếc giày vàng Ngoại hạng Anh, cán mốc 100 bàn tại giải đấu này và xếp thứ hai trong cuộc đua Quả Bóng Vàng 2022, chỉ sau George Weah trong lịch sử châu Phi. Mane cũng hai lần được vinh danh Cầu thủ xuất sắc nhất châu Phi và đã trở thành chân sút vĩ đại nhất lịch sử đội tuyển Senegal.
HLV Pape Thiaw từng khẳng định: “Trong mắt tôi, Mane là cầu thủ vĩ đại nhất lịch sử bóng đá Senegal. Anh ấy là phước lành, là tấm gương và luôn đặt tập thể lên trên hết”. Đó không chỉ là lời khen, mà là sự thừa nhận vai trò đầu tàu của Mane trong suốt một chu kỳ vàng.
Bên cạnh các cựu binh, Senegal cũng sở hữu lớp kế cận giàu tiềm năng như Pape Matar Sarr, Lamine Camara, Habib Diarra hay đặc biệt là Ibrahim Mbaye. Mới 17 tuổi và anh đã là cầu thủ trẻ nhất ghi bàn tại AFCON trong thế kỷ này. Điều đó cho thấy sự chuyển giao đã được chuẩn bị, ngay cả khi chu kỳ vĩ đại hiện tại đang đi về hồi kết.
Ở phía đối diện, Morocco có lợi thế sân nhà, sự cổ vũ cuồng nhiệt và một tập thể kỷ luật, thực dụng. Nhưng Senegal bước vào chung kết với bản lĩnh của một đội bóng lớn: 12 bàn thắng, chỉ 2 bàn thua sau 6 trận, lối chơi rõ ràng, giàu thể lực và không ngại va chạm.
Chung kết AFCON lần này vì thế mang ý nghĩa lớn hơn một danh hiệu. Đó là cuộc đối thoại giữa sức mạnh chủ nhà Morocco và di sản của thế hệ vĩ đại Senegal.
Nếu giành chiến thắng, Senegal sẽ có 2 chức vô địch trong 3 kỳ AFCON, qua đó chính thức khẳng định vị thế của họ trong ngôi đền huyền thoại bóng đá châu Phi. Và có lẽ, sau tất cả, đã đến lúc không ai còn có thể “ngủ quên” trước tầm vóc thực sự của Những chú sư tử Teranga.
Đăng ký nhận tin tức từ Tạp chí Bóng đá
