Nhìn Bayern và PSG, Arteta có thấy mình nợ Arsenal?

Xem PSG và Bayern so tài ở Champions League, không ít cổ động viên Arsenal hẳn cảm thấy chạnh lòng. Đó là thứ bóng đá giàu năng lượng, giàu ý tưởng và mang đến cảm xúc lâng lâng khó tả - điều từng là bản sắc của Arsenal trong quá khứ, song ngày càng trở nên xa lạ dưới thời Mikel Arteta.

Dù vậy, nói đi cũng phải nói lại, cần công bằng với Arteta. Khi ông tiếp quản đội bóng, Arsenal là một tập thể rệu rã, thiếu định hướng và tụt lại phía sau nhóm tinh hoa nước Anh. Arteta mang đến kỷ luật, cấu trúc và tiêu chuẩn mới, giúp Arsenal từ chỗ dự Champions League còn khó khăn đã trở lại vị thế ứng viên đua vô địch Premier League. Đó là công lao không thể phủ nhận.

Nhưng bóng đá không chỉ là bảng xếp hạng. Với Arsenal, đó còn là câu chuyện của bản sắc. Trong nhiều năm dưới thời Arsene Wenger, Pháo thủ có thể thiếu những danh hiệu lớn ở giai đoạn cuối, nhưng chưa bao giờ đánh mất khả năng khiến người ta mê mẩn. Arsenal khi ấy chơi bóng với sự phóng khoáng, kỹ thuật và tinh thần tấn công gần như theo bản năng. Người ta có thể chế giễu Arsenal vì sự ngây thơ, song hiếm ai phủ nhận họ là một tập thể đáng xem.

Arsenal của Arteta thì khác. Họ kiểm soát tốt hơn, chắc chắn hơn và ít sai lầm hơn. Nhưng đi cùng với đó là sự dè dặt ngày càng rõ rệt. Những trận đấu lớn thường bị kéo vào thế giằng co tính toán, nơi ưu tiên hàng đầu là không để thua thay vì phải thắng bằng mọi giá. Hệ thống của Arteta vận hành có trật tự, song đôi khi cũng khiến đội bóng trở nên khô khan, thiếu ngẫu hứng và khó tạo cảm xúc.

Điều trớ trêu là cách tiếp cận ấy lại gợi nhớ đến Jose Mourinho, người từng bị chỉ trích không ít vì thứ bóng đá thực dụng và đầy toan tính. Tuy nhiên, Mourinho có một tấm khiên lớn để chống lại mọi lời chê bai: chiến thắng. Ông vô địch Champions League cùng Porto rồi Inter Milan, lên đỉnh Premier League cùng Chelsea và sưu tập danh hiệu ở nhiều nơi khác nhau.

Mourinho khiến nhiều người khó chịu, nhưng rốt cuộc vẫn buộc tất cả phải tôn trọng. Bởi trong bóng đá đỉnh cao, sự thực dụng luôn được tha thứ nếu nó mang về những vinh quang cao quý. 

Đó chính là câu hỏi khó nhất dành cho Arteta lúc này. Nếu Arsenal chơi khô khan hơn, ít bay bổng hơn và chấp nhận hy sinh phần nào DNA cũ để chạy theo hiệu quả, thì phần thưởng ở đâu? Cho đến lúc này, danh hiệu đáng kể nhất của Arteta cùng Arsenal vẫn chỉ là FA Cup trong giai đoạn đầu cầm quân. Chừng đó là quá ít so với thời gian, tiền đầu tư lẫn kỳ vọng mà CLB đã dành cho ông.

Arsenal đã nhiều lần tiến rất gần ngai vàng Premier League song hụt hơi ở thời điểm quyết định. Tại Champions League, họ trở lại sân khấu lớn nhưng cũng chưa thể bước tới đỉnh cao. Điều đó khiến người hâm mộ càng có lý do để sốt ruột, bởi nếu không vô địch, họ ít nhất cũng muốn thấy một đội bóng mang lại cảm xúc đặc biệt. Dù vậy hiện tại, Arsenal chưa có trọn vẹn bất kỳ điều gì.

Nhìn PSG và Bayern chơi bóng, người ta thấy hai đội vẫn có thể cân bằng giữa cấu trúc hiện đại và sự tự do trong tấn công. Họ pressing quyết liệt, chuyển trạng thái nhanh, nhưng vẫn để những cá nhân sáng tạo quyết định trận đấu. Arsenal lại thường giống một cỗ máy được lập trình cẩn thận, ổn định song đôi lúc thiếu "tia lửa" để khiến cả sân đấu bùng nổ.

Dĩ nhiên, Arteta vẫn còn thời gian để thay đổi cách nhìn ấy. Nếu ông đưa Arsenal đến chức vô địch Premier League hay Champions League mùa này, rất nhiều tranh luận sẽ tự biến mất. Lịch sử luôn ưu ái người chiến thắng. Nhưng cho đến khi điều đó xảy ra, câu hỏi vẫn tồn tại.

Arteta đã giúp Arsenal mạnh hơn, hiện đại hơn và cạnh tranh hơn. Song đổi lại, đội bóng cũng đánh mất phần nào vẻ quyến rũ từng khiến họ khác biệt. Và khi những chiếc cúp lớn vẫn chưa đến, cảm giác món nợ với Arsenal rõ ràng vẫn còn nguyên.

Arsenal đã trao cho Arteta niềm tin, thời gian và quyền lực. Điều người hâm mộ chờ đợi lúc này không còn là những lời hứa suông về tương lai, mà là câu trả lời xứng đáng trên sân cỏ.

Liệu ông có làm được không, Mikel Arteta?