Nơi xuất thân của 20% số HLV tại Premier League
Andoni Iraola, Xabi Alonso và Mikel Arteta là những cái tên đang thu hút sự chú ý tại Premier League. Điều đặc biệt là cả ba đều có chung quê hương Gipuzkoa, tỉnh chỉ rộng 1.980 km² ở miền bắc Tây Ban Nha. Unai Emery, HLV Aston Villa, cũng xuất thân từ vùng đất này, tạo nên một sự hiện diện đáng kinh ngạc của các nhà cầm quân Gipuzkoa tại bóng đá Anh.
Iraola cùng Liverpool sẽ đối đầu Chelsea của Alonso tại Cúp Liên đoàn Anh, trước khi chạm trán Arsenal của Arteta ở Premier League. Trong khi đó, Emery chuẩn bị đưa Aston Villa đối đầu Barcelona tại Champions League vào ngày 3/11.
Vậy điều gì giúp một tỉnh nhỏ bé với dân số khoảng 730.000 người sản sinh tới 20% số HLV tại Premier League?
Một phần câu trả lời nằm ở Mikel Etxarri, người đàn ông 80 tuổi được xem là thầy của nhiều thế hệ HLV trong khu vực. Josu Zubia Ramos, giám đốc đào tạo của Liên đoàn bóng đá Gipuzkoa, gọi ông là “một người thông thái, bậc thầy bóng đá và người thầy của những người thầy”.
Trong hơn nửa thế kỷ, Etxarri miệt mài truyền bá kiến thức và triết lý huấn luyện. Trường đào tạo HLV của liên đoàn địa phương cũng được đặt theo tên ông.
“Chúng tôi may mắn vì có mối liên kết rất bền chặt giữa các HLV xứ Basque”, Etxarri chia sẻ. Ông cho rằng thành công của họ đến từ niềm đam mê kiến thức, thay vì sự ám ảnh với tiền bạc hay danh tiếng.
Từ sân bóng trẻ đến những chiếc ghế lớn
Mối liên kết ấy bắt đầu từ rất sớm. Khi mới 8 tuổi, Arteta, Iraola và Alonso từng chơi cùng nhau ở tuyến giữa trong màu áo Antiguoko Kirol Elkartea, một CLB đào tạo trẻ tại thành phố San Sebastian.
Những chiếc áo đấu của họ hiện được treo tại văn phòng CLB, như lời nhắc nhở về nguồn gốc của các nhà cầm quân nổi tiếng. Martin Zubimendi, tiền vệ hiện khoác áo Arsenal, cũng trưởng thành từ Antiguoko.
Trong hệ thống bóng đá xứ Basque, Real Sociedad và Athletic Bilbao đóng vai trò quan trọng nhất. Athletic Bilbao, đội bóng thuộc tỉnh Bizkaia lân cận, vẫn duy trì chính sách chỉ sử dụng cầu thủ địa phương. Real Sociedad đã từ bỏ những hạn chế về nguồn tuyển quân bên ngoài khu vực từ năm 1989, nhưng học viện của CLB vẫn là nguồn cung cấp nhân tài đáng kể.
Con đường từ đội trẻ lên đội một tại đây được xem là tương đối rõ ràng. Các cầu thủ trưởng thành với mục tiêu cống hiến cho đội bóng quê hương, đồng thời có cơ hội tiếp tục gắn bó với CLB sau khi giải nghệ.
Dù không sở hữu nguồn lực tài chính như Real Madrid hay Barcelona, Real Sociedad và Athletic Bilbao vẫn duy trì những tiêu chuẩn cạnh tranh cao. Hai đội đều đã giành Cúp Nhà vua Tây Ban Nha trong những năm gần đây và từng góp mặt tại Champions League.
Theo Etxarri, điều quan trọng là sự cầu tiến và tinh thần chia sẻ kiến thức. “Không có sự đố kỵ. Tôi thấy mọi người muốn thể hiện năng lực, muốn có kiến thức và thông tin. Đó là môi trường mà tất cả chúng tôi cùng hoạt động”, ông nói.
Văn hóa đặt tiêu chuẩn cao và không ngừng hoàn thiện bản thân cũng được xem là một yếu tố then chốt. Etxarri cho biết ông đã làm việc liên tục hơn 60 năm mà không bỏ lỡ một năm nào. Năm 1999, chính ông là người đưa Alonso từ Antiguoko đến Real Sociedad khi đảm nhiệm vị trí giám đốc thể thao. Ông cũng từng huấn luyện Eibar và đội tuyển xứ Basque.
Văn hóa địa phương tạo nên khác biệt
Thành công của Gipuzkoa không chỉ đến từ bóng đá. Khu vực này có ngôn ngữ riêng là Euskara, trong khi San Sebastian nổi tiếng với mật độ nhà hàng đạt sao Michelin tính trên đầu người thuộc hàng cao nhất thế giới.
Khí hậu nhiều mưa và nhiều mây của xứ Basque cũng góp phần định hình thói quen thể thao ngoài trời. Trẻ em dưới 10 tuổi tại Gipuzkoa thường tham gia nhiều môn thể thao thay vì chuyên môn hóa quá sớm. Những hoạt động truyền thống như nâng đá hay chặt gỗ vẫn hiện diện trong đời sống địa phương.
Zubia Ramos cho rằng thành công của các HLV bắt nguồn từ văn hóa cộng đồng, tinh thần làm việc nhóm và cách người dân gắn bó với các dự án thể thao. Khi khoác lên mình chiếc áo của một CLB, họ sẵn sàng cống hiến như thể đó là nơi họ sinh ra hoặc bắt đầu sự nghiệp.
Ông cũng nhận thấy sự tương đồng giữa Gipuzkoa và nước Anh, không chỉ ở khí hậu mà còn ở cách người dân sống cùng bóng đá.
Hơn 500 học viên và nguồn kế cận dồi dào
Nền tảng đào tạo tại Gipuzkoa vẫn đang phát triển. Theo Zubia Ramos, trường đào tạo HLV của địa phương hiện có hơn 500 học viên đăng ký trong mùa giải này, mức cao nhất từ trước đến nay.
Con số ấy đặc biệt đáng chú ý với một tỉnh có dân số khiêm tốn. Nó cho thấy sự quan tâm lớn dành cho giáo dục, nâng cao trình độ và công việc huấn luyện.
Gipuzkoa không có một công thức bí mật duy nhất để tạo ra Arteta, Alonso, Iraola hay Emery. Thay vào đó, thành công được xây dựng qua nhiều thế hệ: cầu thủ được đào tạo tốt, những người hiểu sâu về trận đấu tiếp tục trở thành HLV, rồi truyền lại kiến thức cho lớp kế tiếp.
Với hơn 500 học viên đang theo đuổi con đường huấn luyện, nguồn cung nhân tài của Gipuzkoa chưa có dấu hiệu cạn kiệt. Rất có thể, người kế nhiệm những HLV đang làm việc tại Premier League hôm nay vẫn đang ngồi trong một lớp học ở vùng đất nhỏ bé này, tiếp tục nuôi dưỡng tham vọng vươn ra sân khấu bóng đá lớn nhất.
Đăng ký nhận tin tức từ Tạp chí Bóng đá
