Năm 2010, sau một trận đấu giữa Real Madrid và Sevilla, Mourinho bước vào phòng họp báo với danh sách 13 lỗi mà ông cho rằng trọng tài Clos Gomez đã mắc phải. 16 năm sau, cũng tại Madrid, cũng sau một thất bại cay đắng, Mourinho lại xuất hiện với một tờ A4. Lần này chỉ có 2 quyết định gây tranh cãi, được minh họa bằng những ảnh chụp màu về tình huống Lee Kang-In phạm lỗi với Federico Valverde và Cristian Romero vào bóng với Jude Bellingham.
"Chúng ta có thể bỏ qua cuộc họp báo vì câu chuyện của trận đấu nằm ngay ở đây", Mourinho nói, trước khi chỉ vào tờ giấy. "Đó là 2 thẻ đỏ rõ ràng".
Ông sau đó dành những lời tốt đẹp cho các học trò, cho rằng Real Madrid đã có một hiệp 1 đầy đẳng cấp và bản lĩnh, đồng thời nhấn mạnh ngoài Atletico, những người vui mừng nhất có lẽ là bộ phận trọng tài. Nghe rất Mourinho. Vẫn là cách ông lấy một cảm giác bất công làm trung tâm câu chuyện, đẩy sự chú ý về phía trọng tài và dựng lên một bức tường tinh thần bao quanh đội bóng.
Ngày trước, chiêu thức ấy từng có sức mạnh đáng sợ. Mourinho từng là bậc thầy trong việc biến mình thành người đứng giữa đội bóng và phần còn lại của thế giới. Khi ấy, mỗi tranh cãi đều có thể trở thành nhiên liệu để phòng thay đồ đoàn kết hơn, còn mọi thất vọng trên sân có thể được chuyển hướng sang một mục tiêu bên ngoài.
Song vấn đề là Real Madrid năm 2026 không thể chỉ sống bằng những câu chuyện ấy.
Thất bại trước Atletico không đơn thuần là một trận thua mà trong đó Real Madrid có thể vin vào vài quyết định của trọng tài. Ngay cả truyền thông Madrid cũng không hoàn toàn chấp nhận câu chuyện ấy. Tờ AS thừa nhận Kang-In có thể xứng đáng nhận thẻ đỏ sau pha vào bóng với Valverde, nhưng đồng thời nhấn mạnh Atletico mới là đội chơi với cường độ cao hơn và tạo cảm giác kiểm soát trận đấu tốt hơn.
Nhà báo Roberto Gomez thậm chí đi xa hơn khi cho rằng Mourinho đang quay lại với chiến thuật quen thuộc là đổ lỗi cho trọng tài và những yếu tố bên ngoài để che đậy những vấn đề về chiến thuật. Thú thực, đây mới là chỗ khiến câu chuyện trở nên đáng lo. Bởi nếu gạt những tranh cãi về trọng tài sang một bên, Real Madrid vẫn phải đối diện với một đội bóng chưa cho thấy mình biết chơi như thế nào.
Ngoài việc tìm cách đưa bóng đến Kylian Mbappe, kế hoạch của Mourinho dường như chưa có nhiều nét rõ ràng. Trong một mùa giải mà Los Blancos đang có khởi đầu tệ nhất tại La Liga trong 5 năm, cấu trúc đội hình cũng ngày càng lộ ra những điểm bất hợp lý.
Tuyến giữa là một ví dụ. Aurelien Tchouameni và Valverde có rất nhiều phẩm chất, nhưng họ không có đủ khả năng chuyền bóng ở nhiều cự ly và góc độ để kiểm soát một trận đấu theo cách Madrid cần. Hàng thủ cũng không đem lại cảm giác chắc chắn. Chiếc thẻ đỏ của Dean Huijsen trước Atletico một lần nữa cho thấy sự non nớt trong cách xử lý tình huống của trung vệ Bournemouth, trong khi việc ghép anh với Ibrahima Konate càng khiến lựa chọn ấy trở nên nhiều rủi ro.
Và rồi có một vấn đề còn dễ nhìn thấy hơn: hàng công. Mbappe và Vinicius Junior gần như biến mất tại Metropolitano. Sau trận đấu, bản đồ nhiệt thậm chí cho thấy hai cầu thủ thường xuyên chiếm cùng một khu vực đến mức vị trí của Vinicius gần như bị số 10 của Mbappe che khuất hoàn toàn. Khi hai ngôi sao cùng muốn chơi trong một không gian, Real Madrid trở nên thiếu cân bằng, thiếu liên kết và không tạo được cảm giác đó là một tập thể tấn công có cấu trúc.
Cây viết David Sanchez của tờ Marca đặt câu hỏi liệu Mourinho có thực sự là vấn đề hay không song khẳng định một điều: ở thời điểm này, "Người đặc biệt" chắc chắn chưa phải lời giải. Theo Sanchez, Real Madrid đơn giản là chưa chơi thứ bóng đá nào rõ ràng.
Đấy là điều khiến những "màn trình diễn" của Mourinho bên ngoài sân cỏ trở nên ngày càng đáng chú ý. Khi lối chơi chưa đủ thuyết phục, các cuộc khẩu chiến với trọng tài vô tình trở thành phần nổi bật nhất. Khi đội bóng không có một bản sắc rõ ràng, những câu chuyện về bất công lại dễ chiếm sóng hơn.
Mourinho từng nhiều lần khẳng định ông đã thay đổi, bình tĩnh hơn và không còn chủ động tìm kiếm xung đột như trước. Nhưng ngay từ thời điểm dẫn dắt AS Roma, lời tuyên bố ấy cũng nhanh chóng bị thử thách bởi những lần công kích trọng tài, thậm chí có cả những màn tranh cãi xảy ra ngoài sân sau trận đấu.
Ở Real Madrid, điều ấy càng dễ lặp lại bởi đây vốn là một môi trường rất nhạy cảm với những câu chuyện về sự chống đối và các âm mưu chống lại CLB. Hậu derby, chính Real Madrid cũng công khai đứng về phía Mourinho khi bài tường thuật trận đấu trên trang chủ CLB mang tiêu đề cho rằng màn trình diễn tệ hại của trọng tài đã định đoạt trận đấu. Mourinho đồng thời được xác định là "tiếng nói được ủy quyền" của đội một về các vấn đề liên quan đến CLB.
Một bộ phận người hâm mộ chắc chắn sẽ đón nhận điều đó. Nhưng điều đáng nói là truyền thông Madrid dường như ngày càng ít bị thuyết phục bởi "bản hit" này.
Vấn đề còn lớn hơn nằm ở chỗ Mourinho không chỉ cần lấy lại khả năng tranh luận với trọng tài. Ông cần chứng minh bản thân vẫn có thể xây dựng một đội bóng đủ sức cạnh tranh ở cấp độ cao nhất. Bóng đá đã thay đổi khủng khiếp kể từ lần gần nhất Mourinho vô địch một giải đấu quốc nội vào năm 2015, song triết lý thiên về phản ứng, phòng ngự và kiểm soát rủi ro của ông vẫn mang nhiều dấu ấn quá khứ.
Có lẽ vì thế mà hình ảnh "ngôi sao nhạc rock sống bằng những bản hit cũ" trở nên đặc biệt phù hợp với Mourinho. Chiến lược gia người Bồ Đào Nha vẫn bước lên sân khấu rất đúng nhịp. Vẫn có những câu nói gây chú ý. Vẫn có tờ A4, vẫn có trọng tài, vẫn có cảm giác rằng cả thế giới đang chống lại ông và đội bóng của ông. Chỉ có điều, người ta không đến Bernabeu để nghe lại những bài hát cũ. Họ muốn xem Real Madrid chơi bóng.
Sau 7 trận, Madrid đã kém Barca 6 điểm và cuộc đối đầu tại Camp Nou còn chưa đầy một tháng nữa sẽ diễn ra. Mourinho vẫn khẳng định Real Madrid có thể vô địch La Liga, miễn là đội bóng được "thi đấu trong những điều kiện công bằng" và "trong hoàn cảnh bình thường". Ông cũng nói rằng mùa giải không được quyết định bởi cách nó bắt đầu mà bởi cách nó kết thúc.
Đúng, mùa giải còn rất dài. Mourinho cũng xứng đáng có thêm thời gian để chứng minh mình. Song thời gian không thể trở thành tấm màn che cho một vấn đề ngày càng hiện hữu: Real Madrid chưa cho thấy họ đang đi đâu. Mourinho đã nâng cấp cách ông trình bày những lời phàn nàn so với 16 năm trước. Năm 2010 là danh sách 13 lỗi, năm 2026 là một tờ A4 với 2 ảnh màu.
Công nghệ có thể đã thay đổi. Điều mà Real Madrid đang chờ đợi có lẽ là thứ khó hơn nhiều: một Mourinho mới, chứ không phải một "bản hit" cũ được phát lại.
Đăng ký nhận tin tức từ Tạp chí Bóng đá
