Cứ mỗi lần rơi vào khủng hoảng, tưởng như không còn lối thoát, họ lại triệu hồi một huyền thoại. Và kỳ lạ thay, cơn giận của người hâm mộ bỗng dịu xuống, bầu không khí xung quanh đội bóng lập tức trở nên dễ thở hơn.
Nếu ai từng đọc Yu-Gi-Oh! hẳn không lạ gì chiêu này. Khi nhân vật chính Muto Yugi bị dồn vào thế ngàn cân treo sợi tóc, không cần chiến thuật cao siêu, không cần tính toán phức tạp - chỉ cần gọi tên “sức mạnh tình bạn”, mọi chuyện tự khắc sẽ ổn.
Trong manga, điều đó là hợp lý. Nhưng trong bóng đá đỉnh cao, thì không.
Tôi không nghĩ là đội ngũ lãnh đạo của MU - trước là nhà Glazer, giờ là Sir Jim với dàn nhân sự của INEOS - là fan của Yu-Gi-Oh!, cũng biết và cố tình áp dụng “sức mạnh tình bạn”. Nhưng có một thứ cứ lặp đi lặp lại ở đội bóng khiến tôi không thể không có sự liên hệ.
Bản chất tư duy của ban lãnh đạo MU - từ nhà Glazer cho tới Sir Jim Ratcliffe và INEOS - chưa bao giờ là xây dựng thành công từ bên trong. Họ luôn tìm kiếm lời giải từ ngoại lực.
Tức là thuê những HLV hoặc là có tên tuổi (như Van Gaal, Jose Mourinho), hoặc những HLV trẻ đang có được thành công lớn với đội bóng của họ (như Erik ten Hag, hay chính Ruben Amorim).
Chưa bao giờ họ nghĩ tới việc đặt trọn niềm tin vào những HLV “người nhà”, theo cách Barca từng đặt niềm tin vào Pep Guardiola, Luis Enrique, Xavi, hay Arsenal với Mikel Arteta.
Nhưng cứ mỗi lần thất bại nặng nề, họ lại lập tức hướng về bên trong, quay về quá khứ. Những con người chưa bao giờ được nhắc tới trong các kế hoạch phát triển của họ bỗng dưng được “dựng đứng” thành cứu tinh của đội bóng.
Ngày David Moyes bị sa thải, Ryan Giggs là người được lựa chọn thế vai.
Khi Jose Mourinho phải rời đi, Ole Gunnar Solskjaer là người cầm lái mới.
Ten Hag bị sa thải, Ruud van Nistelrooy được chọn “chữa lửa”.
Và bây giờ, Michael Carrick là người sẽ thay Amorim cầm đội cho tới hết mùa, sau khi từng có một giai đoạn tạm quyền ngắn ngủi khi chính Solsa bị sa thải hồi 2021.
Tất nhiên, ban lãnh đạo MU luôn có đủ lý lẽ để bảo vệ những quyết định của mình.
Các cựu cầu thủ là những người hiểu rõ giá trị của đội bóng nhất, họ có khả năng ổn định nhanh chóng lòng quân đang hoang mang.
Ngoài ra còn là sự sẵn sàng. Những người như Giggs, Carrick hay Solsa sẵn sàng ngồi lên ghế nóng ngay cả khi chưa bàn xong các điều khoản trong hợp đồng.
Tất cả đều đúng. Nhưng chỉ là trong ngắn hạn.
Về bản chất, đây là một dạng emotional buffering - dùng cảm xúc hoài niệm để làm bộ giảm xóc cho những thất bại mang tính cấu trúc.
Họ không giải quyết vấn đề. Họ chỉ làm dịu cảm xúc của những người đang tức giận.
Sự xuất hiện của các huyền thoại kéo theo hai hiệu ứng rất rõ ràng.
Thứ nhất, nó đánh thức ký ức vàng son.
Ole, Carrick, Giggs… là hiện thân của một MU từng thống trị Premier League dưới thời Sir Alex. Và khi nhìn thấy họ, người hâm mộ muốn tin rằng đội bóng có thể tìm lại con đường cũ.
Khi ngập chìm trong hào quang của quá khứ, bạn có thể dễ dàng quên đi những đớn đau của thực tại.
Thứ hai, kỳ vọng cũng tự động được hạ thấp.
Khihi ngồi trên ghế huấn luyện là một huyền thoại, các CĐV cũng thường bớt khắt khe hơn. Trong cabin bình luận, những huyền thoại khoác như Gary Neville cũng sẽ dịu dọng khi nói về các đồng đội cũ.
Một cách tự nhiên, bầu không khí xung quanh đội bóng sẽ trở nên ôn hòa, tích cực hơn.
Mọi nguy nan bỗng chốc được hóa giải. Có khác gì Yugi triệu hồi “sức mạnh tình bạn” để thoát hiểm trong gang tấc đâu.
Công bằng mà nói, không phải mọi lần “triệu hồi người cũ” đều vô nghĩa.
Ole từng giúp MU về nhì Premier League. Carrick từng có giai đoạn tạm quyền khá ổn. Van Nistelrooy cũng vậy.
Nhưng vấn đề chưa bao giờ nằm ở vài kết quả ngắn hạn.
Vấn đề là không có lần nào đây trở thành một chiến lược được theo đuổi đến cùng.
Không triết lý. Không cấu trúc. Không lộ trình phát triển dài hạn.
Chỉ là một giải pháp cảm xúc, được dùng đi dùng lại mỗi khi khủng hoảng ập đến.
Chiêu trò “sức mạnh tình bạn” có thể giúp nhà Glazer hay INEOS tạm né được cơn bão chỉ trích trong một thời gian ngắn, nhưng không thể giúp đội bóng trở lại con đường chiến thắng.
Sẽ đến lúc người hâm mộ không còn bị xoa dịu bởi những cái tên quen thuộc nữa. Sẽ đến lúc họ không còn “mềm lòng” chỉ vì quá khứ huy hoàng.
Và đến lúc đó, vấn đề của Manchester United sẽ lộ rõ hơn bao giờ hết.
Đội bóng này chưa từng thiếu huyền thoại. Họ chỉ thiếu một kế hoạch bóng đá nghiêm túc sau Sir Alex Ferguson.
Đến lúc đó, dù có là Sir Alex trở lại thì cũng không cứu được nữa.
