ĐT nữ Việt Nam và công thức ‘luyện gà nòi’ như Pháp  

Mô hình đúng thời điểm

Trong hơn 1 thập kỷ qua, ĐT nữ Việt Nam đã gặt hái nhiều thành công vang dội. Ở đấu trường Đông Nam Á, đội vô địch khu vực năm 2019 và liên tiếp giành 4 Huy chương vàng SEA Games. Trên bình diện châu lục, dưới sự dẫn dắt của HLV Mai Đức Chung, ĐT nữ Việt Nam đạt hạng tư ASIAD 2014, vào tứ kết ASIAD 2018, đồng thời giành vé dự vòng chung kết World Cup lần đầu tiên trong lịch sử vào năm 2023.

Có thể khẳng định, trong suốt giai đoạn này, Việt Nam là đội tuyển nữ thành công nhất Đông Nam Á. Việc duy trì vị trí thứ sáu ở châu lục (BXH FIFA) trong thời gian dài là minh chứng rõ nét cho vị thế, chiến lược phát triển lực lượng cũng như tham vọng của bóng đá nữ nước nhà.

Để có được thành công đó, mô hình đội dự tuyển quốc gia dành cho bóng đá nữ Việt Nam đã được hình thành, phát triển và vận hành từ năm 2013 đến nay. Từ việc tuyển chọn cầu thủ xuất sắc ở các giải trẻ quốc gia, những tài năng được đưa vào huấn luyện dài hạn tại Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ Việt Nam, dưới sự theo dõi của các HLV giàu kinh nghiệm.

Hơn 10 năm trước, mô hình này khởi đầu với lứa cầu thủ sinh năm 1991-1995, gồm Kim Thanh, Hoàng Thị Loan, Trần Thị Thu, Trần Thị Thu Thảo, Dương Thị Vân, Bích Thùy và Hải Yến. Sau quá trình rèn luyện dưới sự dìu dắt của HLV Phùng Thị Minh Nguyệt, nhóm cầu thủ này tiến bộ rõ rệt, trước khi trở thành trụ cột của đội tuyển Việt Nam trong nhiều năm.

Ươm mầm, tạo thế hệ gối đầu

Sau thế hệ đầu tiên, các khóa đào tạo tập trung tại Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ Việt Nam được mở rộng với độ tuổi trẻ hơn. Công tác tuyển chọn cũng được triển khai tại các địa phương có phong trào bóng đá nữ mạnh như Hà Nội, TP.HCM, Quảng Ninh và Hà Nam.

Bất chấp những thách thức như nguồn lực hạn chế hay trình độ không đồng đều, lứa thứ hai (2015-2017) vẫn sản sinh nhiều cầu thủ chất lượng thuộc thế hệ 2000-2001 như Vạn Sự, Hải Linh, Tuyết Ngân, Trúc Hương, Thu Thương, Thanh Nhã, Nguyễn Thị Hằng…

Mô hình tiếp tục được áp dụng ở khóa III (2017-2019), với độ tuổi tuyển chọn mở rộng xuống 12-14. Một số gương mặt thuộc lứa 2000-2005 như Vũ Thị Hoa, Nhật Lan, Kiều Oanh, Như Quỳnh đã góp mặt ở cấp độ ĐTQG. Gần đây, ĐT nữ Việt Nam cũng trao cơ hội cho các cầu thủ sinh từ năm 2007 trở về sau như Thanh Hiếu, Hồng Yêu, Hồng Minh, vốn là những sản phẩm tiêu biểu của khóa IV (2019-2022).

Hiện tại, mô hình đào tạo tập trung tiếp tục được duy trì qua các khóa tiếp theo. Một số cầu thủ trẻ đã góp mặt ở các đội U16, U17 quốc gia. Theo HLV Nguyễn Thị Mai Lan, người nhiều năm đồng hành cùng công tác đào tạo trẻ, việc phát triển đội dự tuyển theo từng giai đoạn giúp đảm bảo tính kế thừa ổn định. Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế như nguồn lực chưa dồi dào, lực lượng chưa đông và việc duy trì tập luyện khi cầu thủ trở về CLB chưa thực sự hiệu quả.

Bên cạnh đó, quá trình tối ưu hóa thế hệ cầu thủ kế cận cũng đối mặt với thách thức khi các giải khu vực và châu lục thiếu cấp độ U23. Điều này khiến nhiều cầu thủ 21-22 tuổi có ít cơ hội thi đấu, ảnh hưởng đến sự hoàn thiện về chuyên môn và bản lĩnh, qua đó chưa sẵn sàng thay thế lớp đàn chị tại ĐTQG.