Theo dõi thật lâu, thật kỹ một cá nhân nào đó, chúng ta cũng chưa thể dám cả quyết về họ. Đằng này, ông Kim mới chỉ xuất hiện khá “mờ ảo” cho dù ông đã có những thành tích tốt với bóng đá Việt nên nhận xét về ông khó tránh khỏi hồ đồ.
“Phải chờ xem đã. Vì đến giờ, vẫn chưa thấy rõ nét được”, tôi đã trả lời một cách nước đôi và lấp lửng như vậy, dẫu cho đó chỉ là cuộc trò chuyện riêng giữa hai đồng nghiệp. Và tính đến trước khi những dòng này được viết ra, thú thật, tôi chưa từng viết một điều gì về ông Kim. Với thế giới bóng đá nói chung, đặc biệt là trong môi trường bóng đá Việt Nam, chúng ta từng chứng kiến quá nhiều tranh cãi, thậm chí lăng mạ xoay quanh vài cái tên từng ngồi ghế HLV trưởng đội tuyển Việt Nam. Do đó, góp phần bớt hồ đồ đi một chút âu cũng là điều tốt.
Nhưng cho đến hôm nay, khi U23 Việt Nam vào đến bán kết giải vô địch U23 châu Á với 4 trận toàn thắng trước toàn các đối thủ được đánh giá lớn hơn mình, tôi đã có thể dám mạo muội để nói về ông HLV trưởng người Hàn Quốc này bằng bốn chữ: “Sáu Kim tài thật”.
Nếu nhìn vào cả cá nhân lẫn tập thể, lứa U23 này vượt trội so với lứa Thường Châu kỳ tích chỉ ở khâu đồng đều về thể hình, thể chất. Còn nếu xét về trình độ, đẳng cấp kỹ thuật cá nhân, có thể nói lứa U23 hiện tại không hơn lớp đàn anh. Song, xem cách U23 hiện tại chơi bóng, rất nhiều người cùng đi đến một nhận xét chung: “Lối chơi hiện đại hơn hẳn”.
Một trong những thứ dễ khiến chúng ta đi tới kết luận “hiện đại hơn hẳn” nằm ở chỗ đội bóng của “Sáu Kim” chơi rất tiết kiệm động tác. Không lạm dụng kỹ thuật cá nhân quá mức, không ham hố các pha trình diễn kiểu qua người, thoát sức ép (pressing) ngoạn mục, đội bóng hiện nay chủ trương chơi đơn giản để tận dụng tối đa lợi thế không gian và thời gian. Rất có thể đó là thứ khiến chúng ta lầm tưởng các cầu thủ không có kỹ thuật cá nhân khéo léo như lớp đàn anh. Có thể hiểu, họ giàu kỹ thuật, nhưng không lạm dụng kỹ thuật.
Hãy nhìn vào pha thoát xuống của Viktor Lê ngay đầu trận gặp UAE và nhả bóng về cho đồng đội, chúng ta sẽ nhận thấy chất kỹ thuật cá nhân của lứa cầu thủ hiện tại cũng đáng gờm lắm. Nhưng họ sẽ chỉ thi triển thứ kỹ thuật cá nhân đó vào thời điểm thích hợp, và khi nó phát huy tối đa tác dụng. Phần còn lại, họ ưu tiên xử lý nhanh, gọn, vừa tiết kiệm động tác, tiết kiệm thời gian và đảm bảo tốc độ luân chuyển bóng cũng như tối đa hóa sự an toàn.
Để một tập thể có kỹ thuật cá nhân nhưng không ham phô diễn kỹ thuật cá nhân, kỷ luật là thứ quan trọng hàng đầu. Chỉ khi kỷ luật cao được thiết lập, lối chơi mới được tuân thủ. Và người thiết lập kỷ luật đó, để nó trở thành một “khẩu quyết” của cả đội bóng chính là HLV trưởng. Điểm cộng đầu tiên đáng để ngả mũ thán phục “Sáu Kim” chính là khâu kỷ luật này.
Thắng một đội mạnh hơn như Jordan, khách quan có thể nhận xét về chúng ta là “may mắn”. Thắng thêm một đội mạnh hơn nữa là Kyrgyzstan, khách quan có thể ậm ừ “à, vận may vẫn còn”. Nhưng khi loại chủ nhà Saudi Arabia khỏi giải và tiễn luôn một ông lớn khác là UAE ở tứ kết, khách quan buộc phải tâm phục khẩu phục mà thừa nhận “Đó là năng lực”. Năng lực ấy đến từ chính “năng lực phát huy tối đa năng lực cầu thủ của ông Sáu Kim”. Về yếu tố này, lại lần nữa chúng ta phải nể phục ông HLV Hàn Quốc lần nữa.
Tất cả đều nói về Đình Bắc như một ngôi sao lớn nhất của lứa U23 này ở VCK châu Á. Bản thân cá nhân tôi cũng thích thú xem Đình Bắc chơi bóng, nhìn Bắc như “Bắc Đẩu” của cả đội. Nhưng tại sao “Sáu Kim” luôn để Đình Bắc vào sân từ băng ghế dự bị, ngay cả khi tất cả các đối thủ đã bắt đầu đánh giá “đây mới là cầu thủ nguy hiểm bậc nhất của U23 Việt Nam?". Câu trả lời có lẽ sẽ khiến ta phục “Sáu Kim” hơn.
Cầu thủ U23 Việt Nam đến với giải lần này với một điểm thua kém so với gần như tất cả các đối thủ. Đó chính là sức rướn và sức mạnh. Họ có sức bền và việc họ thi đấu dẻo dai không hề có dấu hiệu xuống sức suốt 120 phút trước UAE là minh chứng cho việc họ có một thể lực tuyệt vời. Nhưng về sức mạnh và sức rướn thì chúng ta chưa bằng đối thủ. Nhiều pha đua tay đôi thất bại đã cho thấy điểm yếu này. “Sáu Kim” buộc phải tìm cách để hạn chế điểm thua kém đó trong tương quan so sánh.
Hơn ai hết, “Sáu Kim” thừa hiểu ĐB7 là cầu thủ đủ sức tạo bước ngoặt trận cầu. Và hơn ai hết, ông hiểu mọi đối thủ sẽ săn sóc ĐB7 kỹ mức nào. Và ông đã đưa ra một quyết định rất khôn ngoan ở 4 trận vừa rồi. Đó là chỉ cho Bắc vào sân khi sức đối thủ đã bị bào đi một phần. Đó chính là lúc Bắc trở thành con hổ sung sức có thể tung hoành trước bầy sói đã có phần nào chậm chân hơn.
Việc “Sáu Kim” sử dụng số lượng cầu thủ vào sân nhiều hơn hẳn so với thời ông Park cho thấy ông tự tin vào trình độ và khả năng tiếp thu của học trò. Điều đó khiến ông không bị trói buộc trong một số khuôn mẫu nhất định. Và nó cũng giúp học trò của ông duy trì được lối chơi ngang ngửa, sòng phẳng với các đối thủ mạnh hơn mình. Sự xoay tua; khả năng chơi bóng tiết kiệm động tác (dẫn tới tiết kiệm sức); khả năng tuân thủ kỷ luật đội hình cao; tư duy phối hợp và di chuyển đồng điệu; tư duy về khối đội hình và triển khai bóng… đã giúp U23 Việt Nam luôn duy trì được nền sức tốt trước các đối thủ mạnh. Khi nền sức tốt, dĩ nhiên họ có khả năng để cầm bóng nhiều hơn trước những đối thủ mà ai cũng nghĩ rằng họ lẽ ra nên phòng thủ chặt chờ sơ hở phản công nhanh.
Chính điều đó khiến đối thủ cũng bất ngờ. Họ đối diện U23 Việt Nam sung mãn hơn họ tưởng nhưng điều khiến họ còn bất ngờ hơn nữa chính là “Sáu Kim” có quá nhiều kịch bản cho một trận đấu. Nếu chúng ta bình tĩnh xem lại từng trận U23 VN chơi ở giải này, và so sánh từng khoảng 15 phút với nhau; so sánh hiệp 1 với hiệp 2; so sánh giữa lúc chưa thay người với lúc đã thay người, ta sẽ thấy U23 có những biến đổi rõ rệt trong cách ứng phó với đối thủ. Khi “Sáu Kim” tạo ra được nhiều kịch bản như thế cho một trận cầu, chính thức ông đã dẫn đối thủ của mình đi vào một mê cung.
Nhưng sự kiên định của “Sáu Kim” cũng rất rõ rệt. Ông có thể thay vị trí này, xoay vị trí kia nhưng Thái Sơn, Xuân Bắc và Khuất Văn Khang luôn là bộ khung cơ bản của ông. Đình Bắc có thể là ngôi sao lấp lánh nhất đội bóng nhưng “Sáu Kim” không xây dựng lối chơi xoay quanh Đình Bắc. Trung tâm cuộc chơi của ông được xây dựng từ cặp tiền vệ Xuân Bắc - Thái Sơn và nếu đánh giá công bằng, phải thừa nhận đây là 2 cầu thủ chơi hay một cách ổn định nhất của U23 Việt Nam từ đầu giải tới giờ.
Tất nhiên, ai cũng có nhược điểm và “Sáu Kim” cũng có nhược điểm. Nhưng nhược điểm duy nhất bây giờ ông mới bộc lộ ra chính là… ông lộ diện lối chơi mà mình xây dựng cho bóng đá Việt Nam các cấp đội tuyển hơi muộn. Đó chính là lý do tại sao suốt một năm đầu tiên, không ai có thể định nghĩa ngay lối chơi, triết lý, bài bản trong tấn công, phản công của “Sáu Kim” là gì. Nhưng cũng có thể nhược điểm ấy lại mang lại lợi ích. Ẩn mình thì khó đoán. Và cũng có thể, ông phải đợi đến khi những học trò thấm nhuần được ý tưởng của mình, bóng đá của ông mới hiện hình???
Nhưng có một điểm khác biệt hẳn so với rất nhiều thế hệ đội tuyển trước đây mà chúng ta cần thừa nhận với nhau. Chúng ta luôn cổ động bằng cách hô vang “Việt Nam vô địch” nhưng thẳm sâu trong lòng mình, ta luôn lo lắng, thậm chí sợ hãi khi các cấp đội tuyển Việt Nam gặp các đối thủ mạnh hơn hẳn, ở tầm vóc châu lục. Nhưng khi U23 Việt Nam đối diện Saudi Arab và UAE, dường như nỗi lo sợ ấy đã biến tan. Khi một đội bóng ra sân và khiến người hâm mộ mình không còn thấy lo sợ, đó là một đội bóng đáng nể thực sự.
Phải ngả mũ thán phục “Sáu Kim” vì những gì ông đã làm cho đến lúc này. Còn để nhận xét sâu hơn nữa về “Sáu Kim”, còn phải đợi xem ông sẽ đối diện Uzebekistan (hoặc Trung Quốc) và một trong hai thế lực đẳng cấp World Cup của bóng đá Đông Á như thế nào. Lúc này, đơn giản gọi ông là “Sáu Kim” là đủ. Vì nó gần gũi, như một cái tên Việt dành cho một người rất hiểu tuyển thủ Việt.
