Sir Jim Ratcliffe từng hứa biến MU thành một tổ chức bóng đá đẳng cấp thế giới. Nhưng sau những cuộc thanh lọc nhân sự, đấu đá quyền lực và sự ra đi chóng vánh của Dan Ashworth, Nhà hát của những giấc mơ vẫn chìm trong bất ổn. Đáng lo ngại, đây không phải thất bại cá biệt trong đế chế thể thao Ineos.
Thất bại của MU dưới thời đế chế Ratcliffe không còn đơn thuần là câu chuyện về một đội bóng chưa tìm được hướng đi. Nó đang phơi bày những vấn đề sâu xa trong cách tỷ phú người Anh điều hành các dự án thể thao. Từ Lausanne, Nice đến Old Trafford, một mô hình đáng lo ngại đang lặp lại: tham vọng lớn, bộ máy liên tục xáo trộn, xung đột nội bộ và thành tích không tương xứng với những khoản đầu tư.
Năm 2017, Ineos tiếp quản Lausanne-Sport và nhanh chóng gây phản ứng khi muốn thay đổi logo truyền thống bằng những yếu tố nhận diện thương hiệu doanh nghiệp. NHM phản đối dữ dội, buộc kế hoạch phải hủy bỏ. Đó không chỉ là một thất bại về hình ảnh. Lausanne sau đó xuống hạng, còn tham vọng đưa đội bóng trở thành gương mặt thường xuyên tại các cúp châu Âu không thành hiện thực.
Tại Nice, bức tranh cũng chẳng sáng sủa hơn. Sau khi tiếp quản năm 2019, Ineos muốn biến đội bóng thành một thế lực của bóng đá Pháp. Nhưng trong 7 năm, Nice trải qua 7 đời HLV mà vẫn không thể tiến gần tới cuộc đua vô địch. Cả Lausanne lẫn Nice hiện đều được đưa lên thị trường chuyển nhượng. Trong khi đó, đội đua xe đạp Team Ineos cũng sa sút so với thời kỳ đỉnh cao, đối mặt với những vấn đề về lãnh đạo, chính trị nội bộ và sự ra đi của các nhân sự quan trọng.
Điểm chung không khó nhận ra: Ineos có thể đưa ra những kế hoạch tái cấu trúc đầy tham vọng, nhưng lại gặp khó khăn trong việc duy trì sự ổn định và tạo ra thành quả bền vững. Những cuộc xung đột với NHM Nice, các đối tác thương mại hay Ben Ainslie trong dự án America's Cup càng củng cố hình ảnh một tập đoàn có xu hướng đối đầu khi mọi thứ không diễn ra theo ý muốn của người đứng đầu.
MU, với khoản đầu tư 1,3 tỷ bảng để sở hữu 25% cổ phần năm 2024, đáng lẽ phải là dự án quan trọng nhất và cũng là nơi Ratcliffe chứng minh năng lực quản trị bóng đá. Ông được gia đình Glazer trao quyền kiểm soát hoạt động bóng đá, sau đó tiến hành rà soát toàn diện nhằm cắt giảm chi phí, tăng doanh thu và xây dựng bộ máy lãnh đạo được quảng bá là "đẳng cấp nhất".
Nhưng những gì diễn ra tại Old Trafford lại tạo ra nhiều tranh cãi hơn là niềm tin. Hàng loạt nhân viên bị sa thải, giá vé tăng và những biện pháp thắt lưng buộc bụng khiến người hâm mộ bất mãn. Sir Dave Brailsford, người được giao nhiệm vụ rà soát hoạt động của CLB, cũng gây không ít xáo trộn trong nội bộ. Tất nhiên, tinh giản bộ máy không phải quyết định sai nếu nó giúp tổ chức vận hành hiệu quả hơn. Vấn đề là MU chưa cho thấy những thay đổi ấy tạo ra bước tiến tương xứng trên sân cỏ.
Vụ Dan Ashworth là minh chứng rõ nhất cho nghịch lý trong mô hình quản trị của Ratcliffe. MU từng mất 6 tháng theo đuổi Giám đốc thể thao của Newcastle và phải chi 3 triệu bảng tiền đền bù để đưa ông về Old Trafford. Ashworth không phải một lựa chọn thiếu kinh nghiệm. Ông từng có dấu ấn tại West Brom, Brighton và LĐBĐ Anh, đủ cơ sở để được xem là nhân sự có chuyên môn đáng tin cậy.
Thế nhưng, cuộc hợp tác chỉ kéo dài 5 tháng trước khi Ashworth ra đi vì những bất đồng nội bộ và xung đột quyền lực. Theo quan điểm của ông, giám đốc thể thao phải đóng vai trò trung tâm, kết nối đội nam, đội nữ, học viện, thể lực, dinh dưỡng, tuyển trạch và phân tích dữ liệu. Muốn làm được điều đó, người đứng đầu chuyên môn phải có đủ quyền hạn. Nhưng Ratcliffe không sẵn sàng trao cho Ashworth quyền kiểm soát cần thiết.
Đây chính là vấn đề lớn nhất của Quỷ đỏ thành Manchester. MU bỏ tiền để tuyển một chuyên gia hàng đầu, nhưng lại không tạo điều kiện để người đó thực hiện đầy đủ công việc. Một tổ chức không thể đòi hỏi hiệu quả từ bộ máy chuyên môn nếu quyền hạn và trách nhiệm không được phân định rõ ràng. Việc Ashworth ra đi chỉ sau 5 tháng không đơn thuần là một thất bại nhân sự, mà còn đặt dấu hỏi về khả năng phối hợp và phân quyền của những người đứng đầu Ineos.
Hiện tại, CEO Omar Berrada, Giám đốc kỹ thuật Jason Wilcox và Giám đốc tuyển trạch Christopher Vivell đang đứng trước nhiệm vụ xây dựng lại đội bóng. Nhưng thành công của họ cũng là phép thử dành cho Ratcliffe, người lựa chọn và đặt niềm tin vào bộ máy này. Sau tất cả những cuộc thanh lọc, liệu MU đã thực sự có được đội ngũ lãnh đạo tinh hoa như lời hứa?
Một đội bóng sa sút, đội trưởng mất niềm tin, HLV chịu sức ép, NHM bất mãn, SVĐ xuống cấp và khoản nợ lên tới 1,15 tỷ bảng: đó là bức tranh mà MU đang phải đối diện. Ratcliffe có thể tiếp tục nói về tái cấu trúc, tối ưu hóa và tiêu chuẩn quản trị doanh nghiệp, nhưng Old Trafford cần những kết quả cụ thể hơn những bản kế hoạch trên giấy tờ.
Và rõ ràng MU đang trả giá cho đế chế rệu rã của Ratcliffe.
Đăng ký nhận tin tức từ Tạp chí Bóng đá
