Ở một trận đấu mang ý nghĩa sống còn với cả hai đầu bảng xếp hạng, giới chức điều hành một lần nữa chứng minh vì sao sự thất vọng với công tác trọng tài tại Anh đã chạm tới giới hạn. West Ham bị từ chối bàn gỡ hòa muộn trước Arsenal trong hoàn cảnh đầy cay đắng, khiến người hâm mộ, cầu thủ và cả những khán giả trung lập cùng đi tới một kết luận: trọng tài Anh - và cả hệ thống VAR đứng phía sau - đã trở thành trò hề.
Tình huống gây tranh cãi mang đậm tính kịch của Premier League. Arsenal đang dẫn 1-0 nhờ bàn thắng của Leandro Trossard, West Ham được hưởng phạt góc ở sâu trong thời gian bù giờ. Hỗn loạn xuất hiện trong vòng cấm, David Raya xử lý lúng túng ở pha bóng bổng trước khi Callum Wilson dứt điểm tung lưới từ tình huống bật ra.
Bàn thắng ban đầu được công nhận. Nhưng rồi điều quen thuộc lại xuất hiện: một cuộc kiểm tra VAR kéo dài hơn bốn phút. Trọng tài Chris Kavanagh được gọi ra màn hình theo dõi và cuối cùng quyết định không công nhận bàn thắng vì cho rằng Pablo của West Ham đã phạm lỗi với Raya, cụ thể hơn là dùng tay tác động vào người thủ môn Arsenal và cản trở anh di chuyển.
Xét riêng tình huống, có thể sẽ có người cho rằng đó là một pha phạm lỗi. Nhưng bóng đá không tồn tại trong môi trường tách biệt khỏi bối cảnh thực tế.
Đội trưởng West Ham, Jarrod Bowen, đã nói thay tiếng lòng của rất nhiều người thất vọng: “Sự nhất quán ở đâu? Bạn nhìn mọi tình huống phạt góc tại Premier League và kiểu va chạm như thế này diễn ra liên tục.”
Quyết định này càng gây tranh cãi khi đặt cạnh chính cách Arsenal tiếp cận các tình huống cố định suốt mùa giải. Dưới thời chuyên gia bóng chết Nicolas Jover, Arsenal xây dựng phần lớn thành công dựa trên các bài phối hợp giàu tính va chạm, thường xuyên xuất hiện những pha chắn người, giữ người hoặc cản trở thủ môn và hậu vệ đối phương.
Peter Schmeichel là một trong những người chỉ trích mạnh mẽ sự mâu thuẫn này, khi cho rằng Arsenal đã “chặn thủ môn đối phương cả mùa giải” và họ “sẽ không bao giờ đứng đầu bảng nếu tất cả những bàn thắng kiểu đó đều bị hủy.”
Người hâm mộ và giới chuyên môn cũng liên tục chỉ ra nhiều ví dụ tương tự - thậm chí rõ ràng hơn - nhưng vẫn được công nhận:
- Nhiều bàn thắng từ tình huống cố định của Arsenal mùa này xuất hiện các pha chắn người hoặc giữ thủ môn rất rõ nhưng trọng tài bỏ qua, giúp “Pháo thủ” thống trị ở bóng chết.
- Các tình huống cầu thủ Arsenal dùng tay chắn người hoặc cản đường di chuyển của thủ môn vẫn được công nhận bàn thắng mà không hề có can thiệp từ VAR.
- Một xu hướng kéo dài cả mùa giải: Arsenal được hưởng lợi từ cách điều hành khá “thoáng” trong các pha bóng cố định, nhưng sự nghiêm khắc đột ngột lại xuất hiện khi đối thủ của họ rơi vào tình huống tương tự.
Đây không phải trường hợp cá biệt. Một số thống kê đánh giá công tác VAR mùa này cho thấy Arsenal đã hưởng lợi từ nhiều sai sót liên quan tới các quyết định penalty - thường xuất hiện trong những chiến thắng sít sao 1-0, bao gồm cả tình huống Brighton không được hưởng quả phạt đền rõ ràng hồi tháng Ba, hay bàn thua của MU cũng từ một quả phạt góc ở trận đấu đầu tiên của mùa giải.
Các cổ động viên đối thủ cũng thường xuyên nhắc tới việc những pha tranh chấp trong vòng cấm tương tự sẽ bị “cho qua” khi Arsenal tấn công, nhưng lại bị soi xét kỹ lưỡng khi họ phòng ngự.
Vấn đề không chỉ nằm ở một trận đấu. Các tình huống cố định tại Premier League giờ đây gần như trở thành sự hỗn loạn có tổ chức, nơi những pha đẩy người, kéo người và chắn người thường xuyên được chấp nhận, cho tới khi nó trở thành bất lợi cho “một vài đội bóng cụ thể”.
Arsenal là đội đặc biệt được hưởng lợi. Và khi những lần hiếm hoi trọng tài tỏ ra nghiêm khắc lại gây bất lợi cho đối thủ của họ - như trường hợp của West Ham - phản ứng dữ dội là điều dễ hiểu, bởi tất cả đều nhận ra sự tồn tại của cái gọi là tiêu chuẩn kép.
Gary Neville gọi đây có thể là khoảnh khắc VAR đáng bàn nhất lịch sử. Ông có lý, không phải vì quyết định này đặc biệt gây sốc, mà bởi nó phơi bày nhiều năm áp dụng luật lệ một cách “có chọn lọc”.
Tuần này, một pha đặt tay nhẹ lên thủ môn bị xem là lỗi thay đổi cục diện trận đấu; nhưng tuần sau, những tình huống cản người lộ liễu của Arsenal lại được coi là một phần của “tính thể chất của Premier League”.
West Ham, đội đang chiến đấu để trụ hạng, bị tước đi một điểm số có thể là vô giá. Arsenal thì được trao thêm khoảng thở trong cuộc đua vô địch. Chỉ vì một quyết định (gây tranh cãi) của các trọng tài.
Bóng đá Anh lẽ ra phải hơn như thế. Premier League là giải đấu hàng đầu thế giới, và những tiêu chuẩn về trọng tài của giải đấu này cũng phải như vậy.
Thế cho nên, chừng nào PGMOL chưa thể tạo ra sự nhất quán minh bạch thay vì thứ “xổ số” đầy hỗn loạn hiện tại, phán quyết từ các khán đài vẫn sẽ vô cùng thẳng thắn:
Trọng tài Anh là một trò hề.
