Trong bóng đá, sự vĩ đại không chỉ khiến chúng ta reo hò hay kinh ngạc, mà còn mang đến cảm giác hiếm có: sự mãn nguyện. Thiên tài hiển nhiên của họ nhắc nhở chúng ta rằng thời gian, tiền bạc và năng lượng chúng ta bỏ ra để xem môn thể thao này không hề vô ích.
Chúng ta mỉm cười bởi vì, khi được chứng kiến những khoảnh khắc hiếm hoi như vậy tận mắt, chúng ta thấy cả một thế giới mới mở ra trước mắt. Những người vĩ đại đã rời khỏi hang động của Plato. Họ nhìn thấy những điều chúng ta sẽ không bao giờ thấy.
Mặc dù chỉ là trận giao hữu với CH Czech, Les Blues đã bị dẫn trước hai bàn khi kết thúc hiệp một. Chẳng còn gì để phấn đấu ngoài giải thưởng quan trọng nhất: danh dự. Việc HLV Aime Jacquet tập trung phòng ngự khiến Pháp trở nên khô khan về mặt tấn công. Eric Cantona và Christophe Dugarry là những điểm sáng trên hàng công, nhưng thiếu đi sự bùng nổ.
Đầu hiệp hai, Corentin Martins rời sân, nhường chỗ cho ngôi sao 22 tuổi của Bordeaux, người mà vào thời điểm đó vẫn còn là một cầu thủ bình thường trong mắt thế giới. Khi anh rời sân, sau tiếng còi mãn trận, sự nghiệp vĩ đại của anh đã bắt đầu.
Khởi đầu ấn tượng, đặc điểm nổi bật của Zidane không phải là tài năng mà là khát khao chiến thắng. Mọi người khác dường như đã chán nản, như thể trận đấu không còn gì để cống hiến, nhưng Zidane luôn tìm kiếm những đường chuyền, luôn tìm cách nhận bóng và, được tiếp thêm sức mạnh bởi khả năng lùi về phòng ngự không ngừng nghỉ, đội bóng được vực dậy và bắt đầu có khả năng lật ngược tình thế.
Khía cạnh này trong lối chơi của Zidane thường không được chú ý: mặt trái. Chúng ta yêu thích những pha xoay người và những đường chuyền đẹp mắt nhưng lại bỏ qua trái tim nhiệt huyết của anh.
Trong bộ phim tài liệu "Zidane: Chân dung thế kỷ 21", chúng ta có thể thấy sự tìm kiếm bóng không ngừng nghỉ của anh. Nhìn cận cảnh, đôi mắt sắc bén của anh đảo quanh như mắt của một loài chim săn mồi. Những pha bóng đẹp mắt của anh có thể đầy hào nhoáng, nhưng một khía cạnh ít được chú ý trong lối chơi của anh chính là sự kiên cường.
Được ngưỡng mộ vì sự cân bằng, Zidane được coi là một trong những cầu thủ toàn năng xuất sắc nhất mọi thời đại. Trận ra mắt của Zidane đã thể hiện đầy đủ khả năng của anh, mặc dù phải đến phút 85, người xem mới được chứng kiến một khoảnh khắc xuất sắc thực sự. Bàn thắng đầu tiên của anh trong trận đấu quốc tế đầu tiên.
Nó đến bất ngờ. Các cầu thủ xung quanh anh trông như những tiếng ồn trắng, trong khi Zidane là bản nhạc cổ điển tuyệt vời vang lên ở tần số cực thấp. Laurent Blanc đã chuyền bóng chính xác từ vị trí hậu vệ phải, nơi anh, một cách kỳ diệu, đã đánh bại một hậu vệ đang lao tới mà không cần chạm bóng. Sự tinh tế đó nổi bật như một tiếng gầm.
Hậu vệ đầu tiên lỡ đà trượt chân, hụt bóng và bất lực nhìn chàng trai trẻ tiến lên phía trước và lách qua một hậu vệ khác, người dường như không nhận được thông báo từ người đồng đội quá vội vàng của mình. Đưa bóng sang chân trái, chân được cho là yếu hơn về kỹ thuật, anh tung cú sút đưa bóng đi cong vào góc dưới khung thành từ khoảng cách 30 mét, ngoài tầm với của thủ môn đang cố gắng hết sức.
Mặc dù màn trình diễn đầy hứng khởi với trái bóng, màn ăn mừng của anh lại khá trầm lặng. Thay vào đó, anh yêu cầu bóng được đưa trở lại vòng tròn giữa sân để bắt đầu trận đấu. Khoảng cách là một phần sức hút của nhiều biểu tượng của chúng ta. Zidane đã thể hiện điều đó ngay từ đầu.
Sự xa cách của anh càng làm tăng thêm vẻ bí ẩn. Hiếm có cầu thủ trẻ nào lại tạo ra sức hút mạnh mẽ đến vậy. Tuy nhiên, anh vẫn chưa kết thúc. ĐT Pháp của anh vẫn đang bị dẫn trước một bàn. Hai phút sau, Pháp được hưởng một quả phạt góc.
Jocelyn Angloma đã thực hiện cú sút phạt góc hoàn hảo. Một cú sút cong bằng chân phải tìm đến đúng vị trí của Zidane đang chờ sẵn. Giữa lúc hỗn loạn, anh đã thể hiện khả năng vượt trội, đón bóng và tung cú sút thẳng vào góc cao khung thành. Trong khi thủ môn ngồi ngơ ngác, Zidane tự cho phép mình ăn mừng.
Liệu anh có phải là một bí ẩn? Chắc chắn rồi. Zidane là một mật mã, từ trận đấu quốc tế đầu tiên ghi bàn bằng chân trái và đầu - kỹ năng ít được nhắc đến - cho đến nay vẫn chưa ai giải mã được. Có lẽ đã có người làm được điều đó, nhưng điều đó chỉ xảy ra trong trận đấu quốc tế cuối cùng của anh hơn một thập kỷ sau đó.
Sự vĩ đại luôn khó nắm bắt. Một quan điểm chung về phẩm chất này là, bất chấp vẻ bề ngoài, nó không ích kỷ, mà được đánh giá tốt nhất bằng cách ảnh hưởng đến người khác. Lời khuyên của anh được ví như vàng ròng và Zlatan Ibrahimovic nhận xét: “Khi Zidane bước vào sân, 10 người còn lại đột nhiên chơi tốt hơn. Đơn giản vậy thôi. Đó là phép màu. Anh ấy là một cầu thủ độc nhất vô nhị. Anh ấy không chỉ giỏi, mà còn đến từ một hành tinh khác. Các đồng đội trở nên giống anh ấy khi anh ấy có mặt trên sân.”
“Zidane là một huyền thoại”, cựu HLV ĐT Pháp Raymond Domenech nói. “Một huyền thoại có khả năng khơi gợi cảm xúc trong lòng mọi người, và không chỉ là những cảm xúc tích cực”. Nhận xét của Domenech về một cầu thủ mà nhiều người coi là huyền thoại điển hình, một cầu thủ được xem là vĩ đại nhất của Pháp, có vẻ không giật gân như người ta mong đợi. Nhưng, theo nhiều cách, chính sự vĩ đại độc đáo, không theo khuôn mẫu của Zidane đã khiến anh nổi bật hơn tất cả.
Luôn có một sự bí ẩn xung quanh Zidane. Phong thái hướng nội nhưng điềm tĩnh, sự thanh lịch tự tin khi cầm bóng, những may mắn và cả những bất hạnh của anh đã kết hợp lại tạo nên một cầu thủ có tài năng gần như thôi miên. Xem Zidane thi đấu là xem một màn trình diễn đầy kịch tính về khả năng kiểm soát bóng hoàn hảo. Và với tất cả sự duyên dáng của mình, rất ít cầu thủ sở hữu cú sút mạnh mẽ và chính xác đến vậy.
Lời nhận xét của Domenech rằng Zidane giống như một vị thần trong hình hài con người có lẽ không phải là phóng đại. Vô số lời khen ngợi, thậm chí cả số lượng cúp mà anh giành được, cũng trở nên lu mờ khi so sánh với niềm vui và sự thích thú mà anh mang lại cho những người xem anh thi đấu, đặc biệt là NHM ĐT Pháp.
Thành công của Zidane trên đấu trường quốc tế là không thể phủ nhận. Bậc thày kiến tạo bí ẩn này chính là trụ cột của ĐTQG thành công nhất nước Pháp, đóng vai trò quan trọng ở tuyến giữa khi Pháp vô địch World Cup 1998, EURO 2000 và tiến vào chung kết World Cup 2006.
“Ở Pháp, mọi người đều nhận ra rằng Chúa tồn tại và Ngài hiện diện trong ĐT Pháp”, Thierry Henry nói. Khó có thể tranh cãi về vị thế của Zidane như cầu thủ vĩ đại nhất của Pháp khi xét đến tầm ảnh hưởng của anh vào những thời điểm quan trọng nhất.
Hai bàn thắng của Zidane vào lưới ĐT Brazil trong trận chung kết World Cup 1998 đã đủ để giúp anh giành danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất trận và Cầu thủ xuất sắc nhất giải. Một cú sút phạt tuyệt vời trong trận tứ kết EURO 2000, và sau đó là bàn thắng vàng quyết định trong trận bán kết, đã giúp Zidane một lần nữa được vinh danh là Cầu thủ xuất sắc nhất giải.
Và vào năm 2006, bất chấp tính khí nóng nảy nổi tiếng của Zidane trong trận chung kết, tầm ảnh hưởng của anh trước thất bại trước ĐT Italia đã mang lại cho anh sự công nhận rộng rãi và sâu đậm hơn nữa. Một số người coi cú húc đầu tai tiếng của Zidane là vết nhơ trong di sản. Nhưng quan điểm đó là sai lầm và bị bác bỏ kịch liệt ở Pháp. Như Domenech đã nói: “Không ai cần phải tha thứ cho Zidane vì chúng tôi thậm chí còn không buộc tội chàng trai này”.
Sự nghiệp ở CLB của Zidane ít gây tranh cãi hơn nhưng không kém phần thành công. Khi chuyển đến Real Madrid từ Juventus năm 2001, anh trở thành cầu thủ đắt giá nhất mọi thời đại vào thời điểm đó, với mức giá 42 triệu bảng.
Và bất chấp phong thái điềm tĩnh, trang trọng, uy quyền thầm lặng của Zidane vẫn hiện hữu rõ rệt tại Bernabeu. Anh trở thành một Galactico thực thụ, nhưng không theo nghĩa truyền thống. Cú vô lê ngoạn mục của anh trong trận chung kết Champions League 2001 là điểm nhấn trong quãng thời gian 5 năm định hình sự nghiệp với Los Blancos.
Trước đó, Zidane đã tỏa sáng với Bordeaux ở quê nhà và Juventus. Khi gã khổng lồ Tây Ban Nha chiêu mộ Zidane, anh đã được vinh danh là Cầu thủ xuất sắc nhất thế giới với Bianconeri và giành được hai chức vô địch Serie A. Đến cuối sự nghiệp lẫy lừng, Zidane đã giành được 3 giải thưởng Cầu thủ xuất sắc nhất thế giới, cùng với 3 lần được đề cử khác.
Điều làm nên sự khác biệt của Zidane so với các đối thủ, so với rất nhiều cầu thủ tài năng trong lịch sử bóng đá nổi tiếng của quốc gia anh, chính là sự ổn định không lay chuyển. Khả năng trình diễn đến cùng tính hiệu quả. Hiếm khi có sai lầm nào xảy ra hay cơ hội nào bị bỏ lỡ. Giữa sự điềm tĩnh, phong thái kiểm soát bóng đầy uy quyền, không bao giờ có sự kiêu ngạo, chỉ có sự tự tin và trí thông minh.
Mặc dù rất khó để tóm tắt một cách ngắn gọn về một cầu thủ như Zidane, nhưng từ có lẽ mô tả chính xác nhất là "panache". Mang ý nghĩa sự tự tin hào nhoáng, và dịch theo nghĩa đen là "lông vũ", từ này bắt nguồn từ khẩu hiệu chiến tranh của Vua Henry IV của Pháp: "Ralliez-vous à mon panache blanc! - hãy theo dấu lông vũ trắng của ta!"
Mặc dù Zidane trầm lặng và ít sôi nổi hơn vị vua nói trên, nhưng chính anh là người dẫn dắt Juventus, Real Madrid và ĐT Pháp vào những trận chiến quan trọng nhất, thường nhận được sự tán dương và ngưỡng mộ gần như vương giả. Anh được Domenech gọi là "huyền thoại", Henry gọi là "Chúa", và giờ là một vị vua, nhưng điều không thể nghi ngờ là Zidane có vị thế biểu tượng là cầu thủ bóng đá Pháp xuất sắc nhất mọi thời đại.
