Từ cú va chạm trên sân đến ngừng tim
Ngày 2/11, trong trận đấu giữa Tenerife và FC Andorra tại giải hạng Nhì Tây Ban Nha, Jesus de Miguel va chạm với thủ môn Jesus Owono khi cả hai cùng lao tới tranh bóng. Chân sút 30 tuổi gục xuống sân, được đội ngũ y tế sơ cứu trước khi chuyển tới bệnh viện. Anh bị ngừng tim và sau đó qua đời vào sáng 3/11, bất chấp những nỗ lực cứu chữa.
Theo Sky Sports, De Miguel được đưa tới bệnh viện trong tình trạng chấn thương vùng đầu và ngực. CLB Tenerife ban đầu thông báo tình trạng cầu thủ ổn định dù rất nghiêm trọng, nhưng sau đó cho biết tình trạng thần kinh của anh xấu đi. Cảnh sát Tây Ban Nha cũng đã mở cuộc điều tra về vụ việc.
Điểm đáng chú ý nằm ở việc De Miguel bị ngừng tim sau một pha va chạm. Đây không đơn thuần là câu chuyện về chấn thương xương hay phần mềm. Một cú tác động vào ngực trong một số điều kiện nhất định có thể làm rối loạn hoạt động điện của tim, khiến cơ quan này đột ngột mất khả năng bơm máu.
Hiện chưa có kết luận y khoa xác định chính xác cơ chế gây ngừng tim ở De Miguel. Tuy nhiên theo một số chuyên gia, De Miguel có thể đã mắc “Commotio Cordis” - thuật ngữ chỉ tình trạng ngừng tim do một cú va đập vào vùng trước ngực đúng thời điểm nhạy cảm trong chu kỳ hoạt động của tim.
Commotio Cordis, cú chạm chết người
Theo hiệp hội tim mạch Mỹ (AHA), Commotio Cordis là hiện tượng rất hiếm gặp, xảy ra khi một lực tác động đột ngột vào vùng ngực làm rối loạn nhịp tim. Điều đặc biệt là cú va chạm không nhất thiết phải gây tổn thương cấu trúc ở tim, xương ức hay xương sườn.
Nếu lực tác động xảy ra đúng vào một khoảng thời gian cực ngắn trong chu kỳ điện tim, nó có thể kích hoạt rung thất - tình trạng các buồng tim co bóp hỗn loạn, không còn khả năng bơm máu hiệu quả. Nạn nhân có thể đột ngột mất ý thức và ngừng tuần hoàn chỉ vài giây sau va chạm.
Commotio Cordis thường được ghi nhận trong các môn thể thao có vật thể bay tốc độ cao như bóng chày, khúc côn cầu và bóng vợt. Tuy nhiên, bóng đá cũng không nằm ngoài nguy cơ. Một cú sút mạnh vào ngực hoặc pha tranh chấp khiến cầu thủ bị thúc cùi chỏ, đầu gối vào vùng trước tim đều có thể tạo ra tình huống nguy hiểm.
Một nghiên cứu của FIFA, theo dõi các trường hợp đột tử trong bóng đá trên toàn thế giới giai đoạn 2014-2018, ghi nhận 14 trường hợp mắc Commotio Cordis đã được xác nhận hoặc nghi ngờ cao trong nhóm cầu thủ trẻ. Có 11 trường hợp liên quan đến bóng đập trực tiếp vào ngực, 3 trường hợp xuất phát từ các pha tranh chấp. 6 trong số 14 cầu thủ sống sót.
Những con số này cho thấy Commotio Cordis rất hiếm, nhưng không phải lúc nào cũng dẫn đến tử vong. Cơ hội sống phụ thuộc lớn vào việc nhận biết ngừng tim và cấp cứu ngay lập tức.
Damar Hamlin sống sót sau cú sút vào ngực
Trường hợp nổi tiếng nhất trong thể thao hiện đại là Damar Hamlin, cầu thủ bóng bầu dục Mỹ của Buffalo Bills. Tháng 1/2023, Hamlin va chạm với đối thủ trong trận đấu tại NFL và bị đánh trúng ngực. Anh đứng dậy sau pha tranh chấp nhưng nhanh chóng đổ gục trên sân vì ngừng tim.
Đội ngũ y tế lập tức tiến hành hồi sức tim phổi (CPR) và sử dụng máy khử rung tim tự động (AED). Sau nhiều ngày điều trị, Hamlin hồi phục. Tháng 4/2023, chính cầu thủ này xác nhận các bác sĩ chẩn đoán anh mắc Commotio Cordis. Gần 8 tháng sau tai nạn, Hamlin trở lại thi đấu tại NFL.
Bóng đá cũng có một trường hợp tương tự vào năm 2023. Một thủ môn bán chuyên nghiệp 32 tuổi bị bóng sút mạnh trúng ngực trong trận đấu ở giải khu vực. Anh lập tức bất tỉnh và rơi vào tình trạng rung thất.
Nhờ được hồi sức tim phổi và khử rung tim sớm, anh may mắn sống sót. Tuy nhiên, câu chuyện không kết thúc ở đó: khoảng 6 năm sau, anh tiếp tục xuất hiện những cơn rối loạn nhịp tim nguy hiểm, phải trải qua các biện pháp điều trị chuyên sâu. Trường hợp này cho thấy sống sót sau biến cố ban đầu không đồng nghĩa với việc mọi nguy cơ đã chấm dứt.
Theo AHA, khi nghi ngờ một vận động viên ngừng tim sau va chạm, những người có mặt cần lập tức gọi cấp cứu, kiểm tra phản ứng và nhịp thở, tiến hành CPR nếu nạn nhân không thở bình thường, đồng thời sử dụng AED ngay khi có thể.
Đây cũng là lý do các sân vận động, trung tâm huấn luyện và cơ sở thể thao cần có kế hoạch ứng phó ngừng tim, thiết bị AED cùng nhân sự có chuyên môn. Không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ va chạm trong bóng đá, nhưng có thể giảm thiểu hậu quả bằng một hệ thống cấp cứu luôn sẵn sàng.
Cái chết của Jesus de Miguel là bi kịch không thể đảo ngược. Nhưng bên cạnh việc xác định trách nhiệm trong vụ va chạm, câu chuyện còn nhắc nhở bóng đá về một yêu cầu quan trọng: mỗi sân đấu cần sẵn sàng ứng phó với những biến cố tim mạch bất ngờ. Trong những tình huống như vậy, vài phút đầu tiên đôi khi là ranh giới giữa sự sống và cái chết.
Đăng ký nhận tin tức từ Tạp chí Bóng đá
