Trong bóng đá, ACL là một trong những chấn thương nghiêm trọng và thường khiến cầu thủ, CLB lẫn người hâm mộ lo lắng. Dây chằng chéo trước nằm bên trong đầu gối, bắt chéo với dây chằng chéo sau theo hình chữ X và có vai trò kiểm soát chuyển động trước - sau của khớp gối.
Giống nhiều chấn thương như bong gân mắt cá chân hay tổn thương gân kheo, chấn thương ACL thường xảy ra mà không cần có va chạm trực tiếp giữa các cầu thủ.
Chấn thương ACL xảy ra như thế nào?
ACL có thể bị tổn thương khi cầu thủ đột ngột đổi hướng, dừng hoặc giảm tốc độ, tiếp đất sai tư thế sau một pha bật nhảy hoặc chịu tác động trực tiếp.
Một trong những dấu hiệu thường gặp là cầu thủ nghe thấy tiếng “rắc” ở đầu gối vào thời điểm chấn thương. Sau đó, đầu gối có thể sưng, giảm khả năng vận động, đau hoặc nhạy cảm khi chạm vào. Cầu thủ cũng có thể có cảm giác đầu gối “khuỵu xuống” hoặc mất khả năng nâng đỡ cơ thể.
Điều trị chấn thương ACL ra sao?
Điều trị ACL thường liên quan đến phẫu thuật, dù phương pháp không phẫu thuật có thể áp dụng trong một số trường hợp, chẳng hạn với người không phải VĐV, người bị tổn thương mức độ nhẹ hoặc người lớn tuổi có nguy cơ cao khi phẫu thuật và ít vận động.
Với phương pháp không phẫu thuật, người bệnh có thể được áp dụng RICE gồm nghỉ ngơi, chườm lạnh, băng ép và kê cao chân. Việc sử dụng nẹp, nạng và vật lý trị liệu cũng có thể được tiến hành.
Trong trường hợp phẫu thuật, dây chằng bị tổn thương thường được tái tạo bằng một mảnh ghép, trong đó gân bánh chè là một nguồn thường được sử dụng. Thời gian hồi phục phụ thuộc vào mức độ tổn thương ACL.
Mất bao lâu để trở lại sân cỏ?
FourFourTwo chia chấn thương ACL thành ba mức độ.
Độ 1: Dây chằng bị tổn thương nhẹ, bị kéo giãn nhưng khớp gối vẫn ổn định. Thời gian hồi phục nói chung khoảng 2-4 tuần.
Độ 2: Dây chằng bị rách một phần. Cầu thủ có thể cần tới 6-8 tuần để hồi phục.
Độ 3: Dây chằng bị đứt hoàn toàn. Đây là mức độ phổ biến nhất và thường cần phẫu thuật. Với cầu thủ bóng đá, thời gian trở lại thi đấu trung bình khoảng 9 tháng.
FourFourTwo cho biết thời gian hồi phục sau chấn thương ACL có thể dao động 6-12 tháng, tùy mức độ tổn thương, phương pháp điều trị và quá trình phục hồi chức năng.
Chấn thương này không đồng nghĩa với việc sự nghiệp của một cầu thủ chắc chắn chấm dứt. Nhiều cầu thủ vẫn có thể trở lại thi đấu sau phẫu thuật và quá trình phục hồi, nhưng họ cần trải qua một chương trình vật lý trị liệu nghiêm túc và luôn đối mặt với nguy cơ tái chấn thương.
Có thể phòng tránh chấn thương ACL?
FourFourTwo cho rằng việc thực hiện các bài giãn cơ đúng cách trước và sau khi tập luyện có thể giúp phòng ngừa chấn thương ACL.
Một số bài tập được đề cập gồm giãn cơ bắp chân ở tư thế ngồi duỗi chân, giãn cơ khoeo, giãn cơ bắp chân khi đứng hoặc dựa vào tường và các bài tập trượt gối.
Vì sao cầu thủ nữ có nguy cơ chấn thương ACL cao hơn?
FourFourTwo nhận định cầu thủ nữ gặp chấn thương ACL thường xuyên hơn cầu thủ nam và đưa ra một số lý giải.
Trong tuần thứ hai của chu kỳ kinh nguyệt, nồng độ estrogen cao hơn. Một số nghiên cứu được bài viết dẫn lại cho thấy estrogen ở mức cao có thể làm các khớp lỏng hơn và kém ổn định hơn.
Bên cạnh đó, phụ nữ có xu hướng tiếp đất với tư thế đầu gối hướng vào trong, điều này có thể làm tăng nguy cơ chấn thương đầu gối.
FourFourTwo cũng đề cập đến những yếu tố khác trong bóng đá nữ, như điều kiện sân bãi và trang thiết bị kém hơn. Ngoài ra, phần lớn giày bóng đá được thiết kế cho bàn chân nam, trong khi phụ nữ có đặc điểm giải phẫu bàn chân khác, chẳng hạn vòm bàn chân cao hơn. FourFourTwo cho rằng những yếu tố này có thể góp phần làm tăng nguy cơ chấn thương ACL ở nữ giới.
Vị trí nào dễ gặp chấn thương ACL?
Theo FourFourTwo, các cầu thủ chạy cánh, tiền vệ tấn công và tiền đạo có nguy cơ cao hơn do thường xuyên phải đổi hướng, tăng tốc và dừng lại đột ngột. Tuy nhiên, các hậu vệ cũng có thể gặp chấn thương ACL, đặc biệt trong những tình huống tranh chấp và xoạc bóng.
Với bóng đá đỉnh cao, một chấn thương ACL không chỉ là vài tuần nghỉ thi đấu. Trong trường hợp nghiêm trọng nhất, cầu thủ có thể phải trải qua phẫu thuật và quá trình phục hồi kéo dài nhiều tháng trước khi có thể trở lại sân cỏ.
Đăng ký nhận tin tức từ Tạp chí Bóng đá
