Đại ác nhân Juan Schiaffino

Trong giấc ngủ hàng đêm, các CĐV Brazil vẫn khóc thét khi mơ tới Schiaffino, tiền đạo đã ghi bàn trong trận đấu quyết định hạ Brazil 2-1 tại World Cup 1950, tạo nên “thảm họa Maracana” khét tiếng nhất trong lịch sử bóng đá thế giới. Nhưng NHM Uruguay lại tôn vinh ông là vị thần bóng đá của mình.

Schiaffino sinh ngày 28/7/1925, là một trong những tiền đạo cánh xuất sắc nhất thời bấy giờ. Ông có khả năng kiểm soát trái bóng tuyệt vời, có con mắt tinh tường trong những đường chuyền quyết định và có một cái chân trái ghi được những bàn thắng quan trọng.

Không nghi ngờ gì nữa, bàn thắng quan trọng nhất là bàn thắng gỡ hòa  vào lưới đội chủ nhà Brazil trong trận đấu quyết định của World Cup 1950. Nó đã làm cả 200.000 khán giả trên sân Maracana câm lặng, rồi thúc đẩy ĐT Uruguay đánh bại Brazil với tỷ số 2-1 và đoạt chức vô địch World Cup thứ hai.

Sinh ra ở Montevideo, Schiaffino đã tạo dựng tên tuổi của mình với CLB Penarol năm 1949. Ông đứng trong hàng công gồm Ghiggia, Hohberg, Míguez, Schiaffino và Vidal. Hàng công đó được biết đến với biệt danh "Biệt đội Tử thần" vì họ đã đánh bại mọi đội bóng mà họ đối đầu.

Đến năm 1950, ông đã là một ngôi sao lớn, một cầu thủ chơi ở vị trí xuất sắc, có thể rê bóng vượt qua đối thủ một cách dễ dàng. Những biến động của World Cup 1950 chỉ thu hút 13 đội vào VCK, có nghĩa là, để đủ điều kiện vào vòng bảng chung kết, Uruguay chỉ cần đánh bại ĐT Bolivia yếu hơn. 

Họ đã làm được điều đó với tỷ số 8-0, trong đó Schiaffino ghi 4 bàn thắng. Một hệ thống lập luận phức tạp do FIFA sáng tạo ra theo hướng có lợi cho Brazil đã quyết định rằng không có trận chung kết đúng nghĩa và đội thắng cuộc ở bảng đấu cuối cùng sẽ giành cúp. 

Trước trận đấu cuối cùng, Brazil đang dẫn trước Uruguay 1 điểm. Tất cả những gì họ cần để vô địch World Cup là một trận hòa. Nhà vô địch World Cup 1930 Uruguay đã phải chống đỡ một sức ép khủng khiếp, khi ĐT Brazil được cổ vũ bởi đám đông cuồng nhiệt hơn 20 vạn người trên khán đài. 

Bất chấp sự hân hoan của đám đông CĐV chủ nhà, Schiaffino vẫn tìm cách ghi bàn. Thế rồi, trung vệ Obdulio Varela đã chuyền bóng cho Chico Ghiggia băng xuống cánh phải. Quả tạt bóng của Ghiggia đã tìm đến một Schiaffino không bị kèm. Ông tiến lên 4 bước, rồi tung cú sút mạnh mẽ hạ gục thủ môn Barbosa để gỡ hòa 1-1. 14 phút sau, Ghiggia ấn định chiến thắng 2-1. 

Một sự im lặng vĩnh cữu như sau vụ nổ bom hạt nhân đã bao trùm toàn bộ đất nước Brazil, từ bãi biển Rio de Jainero náo nhiệt đến rừng mưa Amazon huyền bí. Sau đó là hàng triệu tiếng khóc than, tiếng nguyền rủa, tiếng đấm tay vào ngực. Nó tồn tại suốt từ ngày 16/7/1950 cho đến hôm nay.

Đứng giữa thời khắc vinh quang đối lập với cơn đau tập thể của cả một dân tộc, cậu bé gầy gò như que củi với mái tóc vàng hoe của thành phố Montevideo ngày nào chưa bao giờ tưởng tượng rằng mình sẽ giành được chức vô địch World Cup tuyệt vời nhất trong lịch sử.

Cậu cũng không hề biết rằng, mình đã hạ sát cả một dân tộc chỉ bằng một pha ghi bàn, để rồi sẽ trở thành hung thần vạn kiếp bất phục của cả đất nước Brazil, nhưng sẽ được tôn sùng ở Uruguay. Và tất nhiên ở cả AC Milan của nước Ý xa xôi. 

Bàn thắng của Schiaffino tại Maracana tỏa sóng xung kích đến tận châu Âu. Ngay lập tức, các CLB giàu có của Ý đã nỗ lực hết sức để mua Schiaffino. Roma đã đề nghị 500 nghìn peso, một khoản tiền lớn vào thời đó, và Juventus đã cử ông trùm Gianni Agnelli đến Montevideo đàm phán. 

Bản thân Schiaffino cũng rất muốn đến quê hương của tổ tiên mình, nhưng CLB Penarol không cho phép ông ra đi. Đến năm 1955, tài năng của Schiaffino lại khiến người Ý thèm khát. Với mức phí kỷ lục 72.000 bảng Anh vào thời điểm đó, ông gia nhập AC Milan và giúp đội bóng mới đoạt Scudetto. 

Vào khoảng thời gian đó, tờ báo Pháp L'Équipe đã ca ngợi ông là "Thần bóng đá" sau khi ông cùng Milan vô địch Serie A 3 lần vào mùa giải 1954/55, 1956/57 và 1958/59, ghi 47 bàn thắng trong 149 lần ra sân.

Mùa 1955/56, ông giúp AC Milan lọt vào bán kết Cúp C1 châu Âu đầu tiên, giành thêm một Scudetto nữa vào năm 1957. Ông cũng đã đưa Milan vào trận chung kết Cúp C1 đầu tiên ở mùa 1957/58. Cả hai trận này đều thua dưới tay của Real Madrid. 

Huyền thoại Gianni Rivera đã nhận xét về Schiaffino: “Đây có lẽ là cầu thủ kiến tạo vĩ đại nhất thế giới, người có trí tuệ chiến thuật xuất sắc nhất mà bóng đá thế giới từng chứng kiến, và là người gìn giữ lối chơi bóng tinh tế nhất. Ông còn là nhà tiên tri và người tạo ra phép màu, một con người không thể lẫn với phần còn lại của nhân loại”.

Chưa đầy 6 tháng sau trận đấu cuối cùng cho ĐT Uruguay, ông đã khoác áo ĐT Ý đối đầu với ĐT Argentina. Đây là một màn lách luật trắng trợn của những nhà lãnh đạo bóng đá Ý khi lợi dụng quốc tịch kép của Schiaffino. Nó mở đường cho rất nhiều trường hợp đổi ĐTQG nhờ song tịch sau này.

3 năm sau, ông cùng ĐT Ý gặp Bắc Ireland tại Belfast để tranh vé dự VCK World Cup 1958. Lợi dụng sương mù cản trở tầm nhìn trọng tài, Schiaffino đã đạp thẳng vào chân Wilbur Cush, mạnh đến nỗi làm gãy giáp chân và suýt nữa làm gãy chân đối thủ. Đây chính là mặt tối trong nhân cách của Schiaffino. Song, Ý đã thua 2-1 ở trận đấu đó. Năm 1962 ông trở lại Uruguay, trở thành HLV của Penarol và ĐTQG.

Juan Alberto Schiaffino mất vào ngày 13/11/2002 trong thời điểm người Brazil vẫn than khóc về thảm họa Maracana hơn là ăn mừng chức vô địch World Cup thứ năm. Chỉ riêng tình tiết đó thôi đã đủ biến câu chuyện của Schiaffino trở thành huyền thoại bi tráng nhất lịch sử bóng đá và World Cup.

Nói về thảm họa Maracana, người ta thường nhớ về Zizinho - ngôi sao số 1 của World Cup 1950 - vì đấy là một người hùng thất bại hơn là Schiaffino. Với Zizinho, thất bại trước Uruguay tại World Cup 1950 đúng là một thảm họa không thể sửa chữa. Ông nói: "Rút cuộc, ĐT Brazil đã thua, vẫn thua, và mãi mãi thua Uruguay trong trận quyết đấu tranh ngôi vô địch World Cup 1950".